Adopteer een monument

Herdachte groepen: Verzet Nederland
Ontwerper: Bertus Bijlstra (ontwerp), Koper- en Metaalgieterij Sillen & Co. (uitvoering)
Onthulling: 3 mei 1981
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door CBS De Ark.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door R.K. Basisschool Sint Martinus.

Makkum, monument voor de gebroeders van den Berg (foto: Verzetsmuseum Friesland)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument voor de gebroeders van den Berg in Makkum (gemeente Súdwest-Fryslân) is een bronzen plaquette met in reliëf een geketende mannenfiguur die met een pijl een adelaar doodt. De gedenkplaat is bevestigd op een houten voetstuk.

Tekst
De tekst op de gedenkplaat luidt:

'YN 'E BRUORREN AART EN TIJMEN VAN DEN BERG
EART MAKKUM AL SYN FORSETSHELDEN

DE DROPPINGSPLOECH
DE HANGPLOECH
DE FORSETSGROEP

1940 1945'.

Symboliek
Op symbolische wijze wordt de overwinning op de bezetter uitgebeeld. Ontwerper Bertus Bijlstra heeft met het monument de eenheid en vastberadenheid in het verzet tot uitdrukking willen brengen. Het Makkumer verzet is uitgedrukt in één persoon, die aan beide benen is geketend. Dit symboliseert de onvrijheid. Uiteindelijk weet hij na veel strijd en grote inspanning de bezetter (uitgebeeld door de adelaar) met een pijl te doden. Links op het gedenkteken wordt het oorlogsgeweld gesymboliseerd door bliksemschichten en vernielde bouwwerken. Rechts verbeelden lichtstralen de bevrijding.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument voor de gebroeders van den Berg herinnert de inwoners van Makkum (gemeente Súdwest-Fryslân) aan de verzetsdaden van Aart en Tijmen van den Berg.

Aart en Tijmen van den Berg waren na de gedeeltelijke drooglegging van het IJsselmeer vanuit Genemuiden naar Makkum gekomen. Hier stichtten de broers een palingrokerij en een visconservenfabriek. Tijdens de bezetting wist Tijmen, die de Duitse taal meester was, tot de hoogste kringen van de Sicherheitsdienst door te dringen. Geregeld wist hij gearresteerde verzetsmensen vrij te krijgen door geld, gerookte paling en sterke drank aan te bieden. Heel wat Makkumers hebben hun leven te danken aan de gebroeders Van den Berg.

In de conservenfabriek, waar tijdens de Tweede Wereldoorlog veel gevaarlijk verzetswerk werd verricht, deed de Sicherheitspolizei uit Sneek en Groningen op 7 april 1945 een inval. Nadat in het bedrijf wapens werden gevonden, heeft de bezetter een aantal arrestaties verricht.

Aart van den Berg stierf op 15 juni 1963 in het Harlinger ziekenhuis.

Oprichting
De oprichting was een initiatief van de vereniging Plaatselijk Belang.

Onthulling
Het monument is onthuld op 3 mei 1981.

Locatie
Het monument is geplaatst bij de Verzetsbrug aan het Vallaat in Makkum (gemeente Súdwest-Fryslân).

Bronnen

Verzetsmuseum Friesland: www.verzetsmuseum.nl

Voor meer informatie
Tekens aan de weg - Tekens aan de wand, C. Reitsma (Leeuwarden, 1980). ISBN 9033020009.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht