Adopteer een monument

Herdachte groepen: Geallieerde militairen
Onthulling: 29 mei 1950
Adopteer dit monument.

Willemstad, Belgische erebegraafplaats (foto: M. Hemmer)
Willemstad, Belgische erebegraafplaats (foto: M. Hemmer)
Willemstad, Belgische erebegraafplaats (foto: M. Hemmer)
Willemstad, Belgische erebegraafplaats (foto: M. Hemmer)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument op de Belgische erebegraafplaats in Willemstad (gemeente Moerdijk) is een gedenkmuur van beton, met in het midden een kruis. Het ereveld herbergt de graven van een 134 Belgische militairen. De gedenkmuur is 1 meter hoog, 3 meter breed en 3 meter diep.

Tekst
Op de gedenkmuur zijn de namen van de 134 gesneuvelde militairen aangebracht.

Wijziging
In 1963 zijn twee gedenkstenen aan het monument toegevoegd.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument op de Belgische erebegraafplaats in Willemstad (gemeente Moerdijk) is opgericht ter nagedachtenis aan de ongeveer 200 Belgische krijgsgevangenen die op 30 mei 1940 zijn omgekomen ten gevolge van de ramp met de Rhenus 127. Het schip liep in het Hollands Diep bij Willemstad op een mijn.

Na de Duitse aanval op Nederland en België, op 10 mei 1940, capituleerde België later dan Nederland. Vervolgens werden grote aantallen Belgische krijgsgevangenen via het Zeeuws-Vlaamse Axel in vier rijnaken op transport naar Duitsland gezet.

Tot aan het Hollandsch Diep verliep de vaart van het konvooi voorspoedig. Maar op donderdag 30 mei kwam hier op slag verandering in, toen bij Willemstad rond 19.20 uur een oorverdovende ontploffing het vestingstadje op zijn grondvesten deed schudden. De Rhenus 127, met aan boord zo'n 1.400 Belgische gevangen genomen soldaten, bleek op een magnetische mijn te zijn gelopen.

Honderden gewonden en drenkelingen dreven in het koude water, anderen zonken met de opengescheurde boot in de diepte. De bevolking aarzelde geen moment. Onder leiding van arts Schiphorst en de luchtbeschermingsdienst kwam de hulpverlening onmiddellijk op gang.

Een deel van de opvarenden sloeg op de vlucht. De overige overlevenden werden de volgende dag op een andere rijnaak verder vervoerd naar Duitsland.

Begin juni werd het eerste lijk uit het Hollandsch Diep opgevist. Willemstadters trokken er dagelijks op uit om de lijken op te sporen. Op 25 juni 1940 werd aangevangen met het lichten van de Rhenus 127. Het aantal zich nog aan boord bevindende slachtoffers werd toen geschat op zo'n 160.

Pas eind augustus lukte het om de rijnaak te lichten. De Duitsers stonden de Rhenus 127 naar de regel van de Wrakkenwet niet af aan Willemstadt ter bestrijding van de kosten, maar beschouwden het als oorlogsbuit. Begin 1941 werd het wrak aangekocht door rederij D.J.L. Akkermans. Die bracht het later als ms Grebbeland weer in de vaart. De rijnaak vaart nog steeds. Sinds maart 2008, onder Roemeense vlag, tussen Nederland en Roemenië onder de naam Henrean.

Het officiële Duitse dodental van de scheepsramp was 167, maar volgens overlevenden en reddingswerkers moeten het er veel meer geweest zijn. Van hen liggen er 134 begraven op de erebegraafplaats bij het havenhoofd in Willemstad.

Onthulling
De erebegraafplaats is ingewijd op 14 april 1950 en officieel opengesteld op 29 mei 1950. Tijdens de openstelling werd tevens het monument onthuld.

Locatie
De erebegraafplaats bevindt zich in het park Havenhoofd te Willemstad (gemeente Moerdijk).

Bronnen

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht

Bijdragen

Pol Deweer | 27 augustus 2017

Mijn vader, Gentilius Eugenius Deweer, was aanwezig op de getroffen rijnak. Hij overleefde de ramp en werd later overgebracht naar een kamp in Krems. Nog later verbleef hij op een boerderij in Kleinzell in Oostenrijk. Ik probeer te achterhalen hoe zijn tocht verliep vanaf hij krijgsgevangen genomen werd nabij het Albertkanaal in België.