Adopteer een monument

Herdachte groepen: Burgerslachtoffers, Vervolgden Nederland, Verzet Nederland
Ontwerper: Albert Geertjes (1951)
Onthulling: 25 februari 2003
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door CBS De Akker.

Hoogeveen, monument in het Spaarbankbos (foto: Jan Harm Meier)
Hoogeveen, monument in het Spaarbankbos (foto: Jan Harm Meier)
Hoogeveen, monument in het Spaarbankbos (foto: Fred Meijer)
Hoogeveen, monument in het Spaarbankbos (foto: Fred Meijer)
Hoogeveen, monument in het Spaarbankbos (foto: Freddie Uiterwijk Winkel)
Hoogeveen, monument in het Spaarbankbos (foto: Freddie Uiterwijk Winkel)
Hoogeveen, monument in het Spaarbankbos (foto: Jan Harm Meier)
Hoogeveen, monument in het Spaarbankbos (foto: Jan Harm Meier)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument in het Spaarbankbos te Hoogeveen is een roestbruine metalen beeldengroep van vijf mensenfiguren. Drie van hen hebben een kruis op de plaats van het hart, twee een davidster. Tegenover de beeldengroep is een tevens roestbruine metalen plaquette geplaatst.

Tekst
De tekst op de plaat luidt:

'IN DIT BOS
OP DEZE PLEK
SCHOOT DE BEZETTER
VIJF HOOGEVENERS DOOD
OP 1 AUGUSTUS 1943
JONKHEER DE JONGE
NOTARIS MULDER
EN ADRIAAN BAAS
OP 3 AUGUSTUS 1943
LEVIE EN MANUS VAN DER WIJK

OOK VANDAAG
TERWIJL U HIER STAAT
EN DIT LEEST
WORDT ELDERS IEMAND
VERKRACHT
GEMARTELD
VERMOORD
OMDAT HIJ ZICH VERZET
OMDAT ZE VROUW IS
OF VANWEGE
DE KLEUR VAN HUID OF HART.'

Symboliek
De drie kruizen en de twee davidsterren, aangebracht op de plaats van het hart, staan symbool voor de schoten die de drie verzetsslachtoffers en de twee joodse slachtoffers het leven hebben gekost.

Zowel de beeldengroep als de tekst op de plaquette zijn van de hand van beeldend kunstenaar Albert Geertjes uit Eelderwolde.

Digitaal Joods Monument
De joodse oorlogsslachtoffers die op dit gedenkteken vermeld staan, zijn tevens opgenomen in het 'Digitaal Monument Joodse Gemeenschap in Nederland'. Hierin vindt u meer informatie over deze personen met waar mogelijk een korte biografie, familierelaties en adresgegevens.

Onder het kopje 'Geschiedenis' op deze pagina kunt u op een persoonsnaam klikken om doorverwezen te worden naar het Digitaal Joods Monument.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument in het Spaarbankbos te Hoogeveen is opgericht ter nagedachtenis aan vijf medeburgers die hier door de bezetter zijn gefusilleerd.

De namen van de vijf slachtoffers luiden:

Adriaan Baas, Marius de Jonge, Johannes Mulder, Levie van der Wijk en Manus van der Wijk.

De verzetsgroep KP-de Krim pleegde in 1943 een overval op het gemeentehuis van Nieuw-Schoonebeek, met het doel distributiebonnen in handen te krijgen. De actie liep echter door slordigheden van het verzet uit de hand. Er ontstond een vuurgevecht, waarbij drie personeelsleden van het gemeentehuis om het leven kwamen. Een van hen was een verzetsman uit Schoonebeek. Als represaille op de verzetsactie, ook al was deze mislukt, verraadde een Hoogeveense NSB’er een aantal personen. Onder hen waren notaris Johannes Mulder, jonkheer Marius de Jonge en de onderwijzer Adriaan Baas. Zij zijn op 1 augustus 1943 in het Spaarbankbos door de bezetter gefusilleerd. Twee dagen later werden ook de joodse neven Levie en Manus van der Wijk op deze plaats om het leven gebracht.

Oprichting
Het gedenkteken was een geschenk van de Rotaryclub Hoogeveen, ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan van de club.

Onthulling
Het monument is onthuld op 25 februari 2003 door de heer Leo Mulder.

Locatie
Het monument bevindt zich bij de Hoge Bank in het oostelijke deel van het Spaarbankbos in Hoogeveen.

Bronnen

Voor meer informatie

  • Gedenkboek Hoogeveen 1940-1945 van L. Huizing e.a. Hoogeveen, 1999;
  • Fascisme en verzet. De NSB in de gemeente Hoogeveen van Albert Metselaar, Hoogeveen, 1999.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht