Adopteer een monument

Herdachte groepen: Verzet Nederland
Adopteer dit monument.

Hengelo, monument voor Karel Gerard (foto: André Reuvekamp)
Hengelo, monument voor Karel Gerard (foto: André Reuvekamp)
Hengelo, monument voor Karel Gerard (foto: André Reuvekamp)
Hengelo, monument voor Karel Gerard (foto: J.K. Stegeman CC BY 3.0)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument voor Karel Gerard in Hengelo is een kruis. Voor het kruis is een wit natuurstenen gedenksteen geplaatst.

Tekst
De tekst op de gedenksteen luidt:

'HIER VIEL
BIJ DE BEVRIJDING
DEZER STAD
OP 3 APRIL 1945
H.K. GERARD
LID VAN DE
B.S. S.G.
IN DEN STRIJD TEGEN
DE OVERWELDIGERS.'

Informatie van de Oorlogsgravenstichting over slachtoffers

Op dit moment is dit monument nog niet gekoppeld aan personen uit het bestand van de Oorlogsgravenstichting.

Weet u of er op dit monument een naam voorkomt die ook bij de Oorlogsgravenstichting bekend is? Ga dan naar de website van de Oorlogsgravenstichting, zoek de persoon in de database en koppel dit monument aan deze persoon. U moet hiervoor wel een account aanmaken bij de Oorlogsgravenstichting. Na de koppeling verschijnt de naam van het slachtoffer op deze pagina.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument voor Karel Gerard in Hengelo is opgericht ter nagedachtenis aan de verzetsman die vlak voor de bevrijding op 1 april 1945 in de strijd tegen de bezetter is omgekomen. 

Op 6 juni 1944 begon de geallieerde invasie in Normandië. D-day (decision day = dag van de beslissing) luidde de val in van het Derde Rijk van Hitler. Vervolgens ging op 17 september 1944 operatie 'Market Garden' van start, een grootscheeps offensief van 17 tot 26 september 1944 waarmee de geallieerden een bruggenhoofd over de grote rivieren in Nederland wilden veroveren door met luchtlandingstroepen in een bliksemsnelle aanval bruggen in Noord-Brabant en Gelderland veilig te stellen. Hierna zouden Britse grondtroepen deze bruggen gebruiken om door te storen naar het IJsselmeer.

Er werden drie complete divisies gedropt: de 101ste US Airborne Divisie bij Eindhoven en Veghel, de 82ste US Airborne Divisie bij Grave en Groesbeek en de 1ste Britse Airborne Divisie bij Arnhem en Oosterbeek. Bij de Amerikanen verliep alles vrij goed. De bruggen over de Maas en het Maas-Waalkanaal bij Heumen en de meeste bruggen nabij Eindboven vielen in hun handen en na harde strijd ook de Waalbrug bij Nijmegen. Maar de Rijnbrug bij Arnhem bleek een brug te ver. De Britse para's werden verrast door Duitse pantsertroepen en moesten zich onder zware verliezen terugtrekken in de Betuwe.

Nadat de Slag om Arnhem werd verloren, is de aanval gestokt. Wel was dankzij de samenwerking van Amerikaanse en Engelse soldaten een deel van Noord-Brabant en Gelderland in geallieerde handen terechtgekomen, de zogeheten 'Corridor'. In het deel van Nederland dat nog niet bevrijd was, kreeg de bevolking het tijdens de hongerwinter van 1944-1945 zwaar te verduren. Uiteindelijk kwam rond maart 1945 de bevrijding toch naderbij.

Hengelo
Ook in Hengelo maakte men zich op voor de komst van de geallieerden. De Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten probeerden door middel van sabotageacties de geallieerden zoveel mogelijk bij te staan. 

Op terugtocht naar het oosten werden in Hengelo door Duitse troepen de Oelerbrug, de Boekelosebrug en de brug bij de sluis opgeblazen. Ook de oude boerderij 'De Waarbeek' werd compleet verwoest. De gevechtslinie kwam in de buurt van het kanaal te liggen. Zowel de geallieerden als de bezetter zochten dekking in de mangaten aan weerszijden van het kanaal. Op 3 april 1945 rukten de Engelse tanks op, waarmee het Duitse verzet snel werd gebroken. Toen de bevrijders de stad binnenreden, werden zij door de bevolking uitbundig toegejuicht. 

Enkele uren voor de bevrijding is op de hoek van de Haaksbergerstraat en de Breemarsweg de verzetsstrijder Karel Gerard om het leven gekomen. Hij maakte deel uit van een verzetsgroep die de bezetter vanuit de slagerij Leverink bevocht. Nadat Karel Gerard door een scherpschutter is doodgeschoten, werd ook de Duitse militair omgebracht. Zo waren deze twee mensen de laatste slachtoffers van Hengelo.

Locatie
Het monument is geplaatst in de groenstrook langs de Breemarsweg, ter hoogte van nummer 359, te Hengelo. Op deze plaats stierf de verzetsman Karel Gerard.

Bronnen

  • Brochure Oorlogsmonumenten Route (naar aanleiding W.O. II) Hengelo van 3 april-5 mei 1995;
  • In het spoor van Market Garden - Monumenten en gedenktekens Noord-Brabant van Jacq van Eekelen e.a. (Den Dungen, Market Garden Comité, 1998).

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht