Adopteer een monument

Herdachte groepen: Algemeen, Militairen in dienst van het Ned. Kon. na 1945, Militairen in dienst van het Ned. Kon. 1940-1945, Verzet Nederland
Ontwerper: Jóska Tóth
Onthulling: 27 april 1995
Adopteer dit monument.

IJsselstein, herdenkingsmonument (foto: Nationaal Comité 4 en 5 mei - CC BY 3.0)
IJsselstein, herdenkingsmonument (foto: Birthe Kulik/Nationaal Comite 4 en 5 mei CC BY 3.0)
IJsselstein, herdenkingsmonument (foto: Birthe Kulik/Nationaal Comite 4 en 5 mei CC BY 3.0)
IJsselstein, herdenkingsmonument (foto: Birthe Kulik/Nationaal Comite 4 en 5 mei CC BY 3.0)
IJsselstein, herdenkingsmonument (foto: Birthe Kulik/Nationaal Comite 4 en 5 mei CC BY 3.0)
IJsselstein, herdenkingsmonument (foto: Birthe Kulik/Nationaal Comite 4 en 5 mei CC BY 3.0)
IJsselstein, herdenkingsmonument (foto: Birthe Kulik/Nationaal Comite 4 en 5 mei CC BY 3.0)
IJsselstein, herdenkingsmonument (foto: Birthe Kulik/Nationaal Comite 4 en 5 mei CC BY 3.0)
IJsselstein, herdenkingsmonument (foto: Birthe Kulik/Nationaal Comite 4 en 5 mei CC BY 3.0)
IJsselstein, herdenkingsmonument (foto: Nationaal Comité 4 en 5 mei - CC BY 3.0)
IJsselstein, herdenkingsmonument (foto: Nationaal Comité 4 en 5 mei - CC BY 3.0)
IJsselstein, herdenkingsmonument (foto: Nationaal Comité 4 en 5 mei - CC BY 3.0)
IJsselstein, herdenkingsmonument (foto: Nationaal Comité 4 en 5 mei - CC BY 3.0)
IJsselstein, herdenkingsmonument (foto: Nationaal Comité 4 en 5 mei - CC BY 3.0)
IJsselstein, herdenkingsmonument (foto: Nationaal Comité 4 en 5 mei - CC BY 3.0)
IJsselstein, herdenkingsmonument (foto: Nationaal Comité 4 en 5 mei - CC BY 3.0)
IJsselstein, herdenkingsmonument (foto: B. van Bohemen / NIOD)

Het monument

Vorm en materiaal
Het herdenkingsmonument in IJsselstein is een gemetselde vierkante zuil met in het midden vijf onderling verschoven blokken van natuursteen. Op het voetstuk van de zuil is een bronzen plaquette met embleem bevestigd. Het monument is 3 meter hoog, 1 meter breed en 1 meter diep.

Tekst
De tekst op het monument luidt:

'J.A. DE KUIJER 1927 - 1949
A. BELO 1927 - 1947
W. HOOGENDOORN 1912 - 1945
H.A.M. BENSCHOP 1915 - 1945
N. STEENBEEK 1915 - 1940

ZIJ DIE VIELEN 1940 - 1945'.

Symboliek
De zuil is een teken van beschaving. De vijf blokken symboliseren de oorlogsjaren waarin de beschaving dreigde in te storten. Tevens vormen zij een stut waarop de daaropvolgende jaren van vrijheid en welvaart zijn gebaseerd. Het embleem is een ereteken voor 'orde en vrede'. Het zwaard van de Nederlandse leeuw staat symbool voor de verdediging van Nederland, de palmtak voor vrede en rust en de helm is de persoon die deze taken heeft uitgevoerd.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het herdenkingsmonument herinnert de inwoners van IJsselstein aan de Tweede Wereldoorlog en de herwonnen vrijheid. Met het gedenkteken worden in het bijzonder vijf oorlogsslachtoffers uit de gemeente herdacht.

De namen van de vijf slachtoffers luiden:

A. Belo, H.A.M. Benschop, W. Hoogendoorn, J.A. de Kuijer en N. Steenbeek.

Tijdens de mobilisatie moest Nico Steenbeek in augustus 1939 opkomen als reserve 2de luitenant. Op de eerste dag van de oorlog had Steenbeek de opdracht om het vliegveld Ockenburg bij Den Haag te bombarderen. Tijdens deze operatie verongelukte zijn vliegtuig boven zee.

Herman Benschop zat tijdens de bezettingsjaren in het verzet. Hij had een grote weerzin tegen de jodenvervolging. Hij was aangesloten bij de Landelijke Knokploeg en lid van de sabotagegroep van de plaatselijke knokploeg in Utrecht. Benschop heeft verschillende joden naar veilige adressen gebracht. Ook heeft hij zelfstandig een munitieschip van de bezetter tot zinken gebracht, dat lag afgemeerd in het Amsterdam-Rijnkanaal. Toen Benschop door de NSB op straat werd gearresteerd, droeg hij een wapen bij zich. Nauwelijks twee maanden voor de bevrijding is hij samen met zeventien andere verzetsmensen gefusilleerd op het Fort De Bilt.

Willem Hoogendoorn sloot zich in 1941 aan bij het verzet door het illegaal drukken en verspreiden van het verzetstijdschrift De Vonk. Later werkte hij ook mee aan de productie van het blad De Waarheid. Op 4 februari 1943 werd Hoogendoorn van zijn bed gelicht en achtereenvolgens gevangen gezet in Amsterdam, Vught, Amersfoort, Neuengamme en Santborstel. Toen concentratiekamp Santborstel door de Engelsen werd bevrijd, was Hoogendoorn echter zo ziek en verzwakt, dat hij op 6 mei 1945 overleed.

Jan de Kuijer werd eind 1946 opgeroepen voor de dienstplicht en ingedeeld bij het 4de Regiment Stoottroepen in Nijmegen. Op 12 mei 1947 vertrok zijn bataljon naar Sumatra. De Kuijer werd als bakker ingedeeld bij de verzorgingscompagnie en bevorderd tot soldaat 1ste klas in de functie van korporaal. Tijdens een voedseltransport op 19 februari 1949 in Palvepoek werd de wagen waarin De Kuijer zat, in een hinderlaag gelokt en beschoten. Op 20 februari 1949 is De Kuijer op het ereveld in Pandang met militaire eer begraven.

Albertus Belo werd in 1947 opgeroepen voor militaire dienst en ingedeeld bij het 3de en 4de Regiment Stoottroepen. Hij vertrok naar voormalig Nederlands-Indië, waar hij al snel werd bevorderd tot soldaat 1ste klas. Op 25 augustus 1947 ging hij in pelotonsverband op patrouille. Bij Loeboek Pakem kwam Belo in een hinderlaag terecht. Belo is op de erebegraafplaats in Medan (Sumatra) met militaire eer begraven.

Oprichting
De aanleiding voor oprichting van het monument was de 50ste herdenking van de bevrijding.

Onthulling
Het monument is onthuld in 27 april 1995 door burgemeester Th.E.M. Wijte en generaal majoor J.J. de Vos.

Locatie
Het monument staat in het Kronenburgplantsoen, achter de koorpartij van de N.H. kerk aan de Utrechtsestraat in IJsselstein.

Bronnen

  • Gemeente IJsselstein;
  • Tijdschrift Historische Kring IJsselstein van september 1995, no. 74.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht