Adopteer een monument

Herdachte groepen: Verzet Nederland
Ontwerper: Prof. Ludwig Oswald Wenckebach (1895-1962)
Onthulling: 4 mei 1949
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2018-2019 geadopteerd door Gemeente Alphen aan den Rijn.
Dit monument is in schooljaar 2018-2019 geadopteerd door Leerpark Groene Hart Alphen aan den Rijn.

Alphen aan den Rijn, verzetsmonument (foto: Gemeente Alphen aan den Rijn)
Alphen aan den Rijn, verzetsmonument (foto: Ben van Bohemen / NIOD)

Het monument

Vorm en materiaal
Het verzetsmonument in Alphen aan den Rijn is een wit natuurstenen beeld van een staande mannenfiguur met mantel. De man (een boer) kijkt over zijn schouder naar het zuiden, waar de bevrijding vandaan zou komen. Hij houdt een geweer aan de voet. Het beeld is geplaatst op een stenen voetstuk.

Tekst
De tekst op het voetstuk luidt:

'1940-1945

HOE ZOU DIT VOLK DE TYRANNIE VERDRAGEN
EN 'T ZWAARD NIET HEFFEN TEGEN BRUUT GEWELD?
ZIJ VOLDEN 'T LICHTSPOOR UIT VERVLOGEN DAGEN
EN HEBBEN 'T OFFER VAN HUN LEVEN NIET GETELD'.

Symboliek
De mantel van de boer symboliseert het heimelijke verzet.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het verzetsmonument in Alphen aan den Rijn is opgericht ter nagedachtenis aan alle medeburgers die tijdens de Tweede Wereldoorlog in de strijd tegen de bezetter zijn gesneuveld.

Een Alphenaar die al in het begin van de Tweede Wereldoorlog zijn aandeel in het verzet heeft geleverd, was Jacob van Rijn. Hij was lid van de Ordedienst, een landelijke verzetsorganisatie. Uiteindelijk is hij door de bezetter opgepakt en omgekomen in concentratiekamp Sandborstel.
In Alphen was de Landelijke Organisatie voor hulp aan Onderduikers ook actief. Onderduikers, bijvoorbeeld mannen die niet voor de bezetter wilden werken, werden door deze groep ondergebracht in en buiten Alphen. Ook werden zij voorzien van distributiebonnen en geld. Veelal waren de bonnen afkomstig van de Landelijke Knokploegen die distributiekantoren overvielen. Het geld kwam voornamelijk van het Nationaal Steun Fonds dat in verbinding stond met Nederlandse bankiers.

De bezetter heeft negen Alphense verzetsmannen gearresteerd die niet meer zijn teruggekeerd:

- Gerrit Bergshoeff, omgekomen op 07-03-1945 in Sachsenhausen-Oraniënburg,
- Jacobus Groeneveld, gefusilleerd op 30-08-1944 in Kamp Vught,
- Jan Willem Hoornenburg, gefusilleerd op 30-08-1944 in Kamp Vught,
- Louis van Keeken, omgekomen op 24-12-1944 in concentratiekamp Neuengamme,
- Siert Kooi, omgekomen op 04-12-1944 in concentratiekamp Neuengamme,
- Leendert Kruit, omgekomen op 14-12-1944 in concentratiekamp Neuengamme,
- Willem Gerardus van Wijk, omgekomen op 12-02-1945 in concentratiekamp Neuengamme,
- Wouter den Hertog, doodgeschoten op 14-09-1944 te Gouda, en
- Jacob van Rijn, omgekomen op 18-05-1945 in concentratiekamp Sandborstel.

Oprichting
De oprichting van het verzetsmonument was een initiatief van een plaatselijk comité, onder voorzitterschap van mr. A.J. Meijer.

Onthulling
Het monument is onthuld op 4 mei 1949.

Bronnen

  • Gemeente Alphen aan den Rijn;
  • Streekarchief Rijnlands Midden;
  • Alphen aan den Rijn en de bezettingstijd (Alphen aan den Rijn, Taakgroep Communicatie, 1988).

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht