Adopteer een monument

Herdachte groepen: Algemeen
Onthulling: 28 mei 1975
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door O.S.G. Gemini College.

Ridderkerk, Capitulatiemonument (Foto: René van der Krogt)
Ridderkerk, Capitulatiemonument (Foto: B. van Bohemen / NIOD)
Ridderkerk, Capitulatiemonument (Foto: B. van Bohemen / NIOD)
Ridderkerk, Capitulatiemonument (Foto: B. van Bohemen / NIOD)
Ridderkerk, Capitulatiemonument (Foto: René van der Krogt)

Het monument

Vorm en materiaal
Het Capitulatiemonument te Ridderkerk is een natuurstenen gedenksteen in de vorm van een scherf. Aan weerszijden van de steen staat een Nederlandse leeuw van brons. Op de steen is een plaquette bevestigd. Het geheel is geplaatst op een wit voetstuk. Het gedenkteken is 2 meter hoog, 4 meter breed en 60 centimeter diep.

Teksten
De tekst op het voetstuk luidt:

'EEN VOLK DAT ZIJN VERDEDIGING VERWAARLOOST
ZET ZIJN VRIJHEID OP HET SPEL.'

De tekst op de plaquette luidt:

'BUIGEND VOOR DE DUITSE OVERMACHT
ONDERTEKENDE H.G. WINKELMAN
OPPERBEVELHEBBER VAN LAND- EN ZEEMACHT
IN DIT GEBOUW OP 15 MEI 1940 DE CAPITULATIEOVEREENKOMST.'

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Met het Capitulatiemonument in Ridderkerk wordt herdacht dat in het schoolgebouw achter dit gedenkteken op 15 mei 1940 de capitulatieoverdracht werd ondertekend door de Nederlandse opperbevelhebber van land- en zeemacht, generaal H.K. Winkelman.

Op 14 mei 1940 hield generaal Winkelman voor de Nederlandse radio een capitulatietoespraak, waarin hij zei: 'Onze soldaten hebben gestreden met een moed die onvergetelijk zal blijven. Maar de strijd was te ongelijk; onze troepen stonden tegenover technische middelen waartegen de grootste menselijke moed niet is opgewassen. Bij duizenden zijn zij gevallen voor de vrijheid van Nederland. Wij hebben de strijd gestaakt.'

Eerder was in een telexbericht van het Algemeen Hoofdkwartier 'aan troepencommandanten' al verzocht 'mede te deelen dat ik vervuld ben van diepe bewondering en dankbaarheid voor hetgeen door u en door onze troepen commandanten en troepen is verricht. Slechts wanverhouding in het bezit van materieele middelen is - een enkele maal - gepaard aan verraad oorzaak geweest dat niet op alle plaatsen waar zulks dezerzijds was gelast stand is kunnen worden gehouden. Aan de soldateneer is door u ten volle voldaan.'

Kort daarop werden in een korte plechtigheid 'de gevallenen van beide wehrmachten' geëerd. Dit gebeurde in de buurt van de Grebbelinie, die na de Duitse inval het belangrijkste steunpunt voor de verdediging van het hart van Nederland vormde. Na een toespraak van de Duitse kapitein Von der Decken werd door de eerste luitenant dr. Wiardi Beckman 'een laatste groet' uitbracht 'namens het Nederlandsche leger aan strijdmakkers'.

Op de Grebbeberg zijn in de meidagen van 1940 in zes graven - vier voor Nederlanders en twee voor Duitsers - ongeveer 425 gesneuvelden ter aarde besteld. 'Nederlandsche en Duitsche helmen hangen aan de kruisen en paaltjes vredig naast elkaar op het eerste Nederlandsche oorlogskerkhof, onder de ruischende boomen van den Grebbeberg,' aldus het Friesch Dagblad. In de eerste oorlogsdagen hebben in totaal circa 2.200 Nederlandse militairen het leven verloren. Ruim 2.700 soldaten liepen verwondingen op als gevolg waarvan circa 850 voor de rest van hun leven invalide werden.

Onthulling
Het monument is onthuld op 28 mei 1975.

Locatie
Het monument is geplaatst bij de voormalige Johan Postschool, gelegen aan de Rijksstraatweg in Ridderkerk. De school is nu een oorlogs- en verzetsmuseum.

Bronnen

  • Gemeente Ridderkerk;
  • Friesch Dagblad;
  • Het herdenken in beeld, een overzicht van oorlogsmonumenten in de provincie Zuid-Holland, samengesteld door Anton Waslander (1995);
  • Sta een ogenblik stil... Monumentenboek 1940/1945 van Wim Ramaker en Ben van Bohemen. (Kampen, Uitgeversmaatschappij J.H. Kok Matrijs, 1980). ISBN 90 242 0185 3.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht