Adopteer een monument

Herdachte groepen: Vervolgden Nederland, Verzet Nederland
Ontwerper: Gerrit Visser
Onthulling: 1967
Adopteer dit monument.

Dokkum, monument in de N.H. kerk (foto: Frits van Echten)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument in de N.H. kerk te Dokkum (gemeente Dongeradeel) is een drieluik. Het linker luik beeldt de gruwelen van de bezetting uit. In het midden is in reliëf het markante hoofd van de hervormde predikant J.W.B. Cohen afgebeeld. Het rechter luik toont een gevangene die een andere gevangene een stuk brood geeft.

Teksten
De tekst op het linker luik luidt:

'AL ROOFT G'ONS AL ONS GOED,
VROUW KIND EN EER EN BLOED,
ONTNEEMT 'T ONS ALLES VRIJ!'

De tekst op het middelste luik luidt:

'JOZEF WILHELM BERNARD
COHEN
30 JUNI 1904 - 23 MEI 1942'.

De tekst op het rechter luik luidt:

'GIJ WINT ER TOCH NIET BIJ:
HET RIJK BLIJFT ONS BEHOUDEN.'

Digitaal Joods Monument
Het joodse oorlogsslachtoffer dat op dit gedenkteken vermeld staat, is tevens opgenomen in het 'Digitaal Monument Joodse Gemeenschap in Nederland'. Hierin vindt u meer informatie over deze persoon met waar mogelijk een korte biografie, familierelaties en adresgegevens.

Onder het kopje 'Geschiedenis' op deze pagina kunt u op de persoonsnaam klikken om doorverwezen te worden naar het Digitaal Joods Monument.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument in de N.H. kerk te Dokkum (gemeente Dongeradeel) is opgericht ter nagedachtenis aan ds. Jozef Wilhelm Bernard Cohen die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de bezetter is gedeporteerd.

J.W.B. Cohen werd geboren op 30 juni 1904 in Amsterdam. Hij was een hervormd predikant in Dokkum, waar hij in mei 1941 werd gearresteerd, omdat hij in een preek tegen de bezetter had geageerd. Cohen werd weliswaar weer vrijgelaten, maar twee maanden later opnieuw gevangen genomen in verband met de inhoud van zijn preek, gebaseerd op Handelingen 5, vers 29: 'Maar Petrus en de apostelen antwoordden en zeiden: 'Men moet Gode meer gehoorzaam zijn dan de mensen.' De predikant werd overgebracht naar het Beierse concentratiekamp Dachau en als man van joodse origine in een van de beruchtste afdelingen geplaatst. Ds. Cohen stierf daar op 23 mei 1942. Hij werd begraven op het Nederlandse ereveld van het Waldfriedhof te Frankfurt am Main.

Onthulling
Het monument is onthuld in 1967.

Locatie
Het monument bevindt zich in de 14e-eeuwse N.H. kerk, ook wel Grote of Sint Martinuskerk geheten, gevestigd aan de Markt te Dokkum (gemeente Dongeradeel).

Bronnen

  • Verzetsmuseum Friesland;
  • Tekens aan de weg - Tekens aan de wand, C. Reitsma (Leeuwarden, 1980). ISBN 9033020009;
  • Joodse Oorlogsmonumenten in de provincie Friesland van H. Hamburger en J.C. Regtien, met medewerking van Fr. van Echten (Bedum, Uitgeverij Profiel, 2001). ISBN 90 5294 222 6.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht