Adopteer een monument

Herdachte groepen: Algemeen, Allen, Militairen in dienst van het Ned. Kon. 1940-1945, Burgerslachtoffers, Vervolgden Nederland, Verzet Nederland
Ontwerper: Mari S. Andriessen (1897-1979)
Onthulling: 4 mei 1953
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door Bonhoeffer College.
Dit monument is in schooljaar 2018-2019 geadopteerd door GBS De Bron.

Enschede, monument in het Volkspark (foto: B. van Bohemen / NIOD)
Enschede, monument in het Volkspark (foto: Willem Wijnveld)
Enschede, monument in het Volkspark (foto: Willem Wijnveld)
Enschede, monument in het Volkspark (foto: B. van Bohemen / NIOD)
Enschede, monument in het Volkspark
Enschede, monument in het Volkspark (foto: Verzetsmuseum Amsterdam)
Enschede, monument in het Volkspark (foto: Verzetsmuseum Amsterdam)
Enschede, monument in het Volkspark (foto: Willem Wijnveld)
Enschede, monument in het Volkspark (foto: Willem Wijnveld)
Enschede, monument in het Volkspark (foto: Willem Wijnveld)
Enschede, monument in het Volkspark (foto: Willem Wijnveld)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument in het Volkspark te Enschede is een bronzen beeldengroep. Op zes, ongelijk van hoogte, betonnen voetstukken zijn afzonderlijke beelden geplaatst van een Nederlandse soldaat met geweer, een joodse vrouw met een kind op haar arm op weg naar het concentratiekamp, een gijzelaar, drie bewoners van een concentratiekamp, drie verzetsmensen en een vrouw met een kind in haar armen die is omgekomen bij een bombardement. Bij de beeldengroep is een gedenksteen geplaatst. Het monument is 2 meter hoog, 10 meter breed en 10 meter diep.

Tekst
De tekst op de gedenksteen luidt:

'DE BEVOLKING VAN
ENSCHEDE EERT IN
GIJZELAAR CON-
CENTRATIEKAMP
VERZET SOLDAAT
JOODSE VROUW
BOMSLACHTOFFER
DE NAGEDACHTENIS HARER
MEDEBURGERS DIE IN DE
OORLOG 1940-1945
HET LEVEN LIETEN
HET MONUMENT WERD
OP 4 MEI 1953 ONTHULD'.

Symboliek
Het monument beeldt alle betrokkenen van de Tweede Wereldoorlog uit: 'Het is een toneel zonder beweging. Jaargetijden wisselen elkaar af, zon en maan volgen elkaar op, de spelers in dit drama staan roerloos. Mensen overvallen door een oorlog. Hij sneed dwars door hun leven heen. Ze werden ongevraagd helden of slachtoffers, vaak allebei'.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument in het Volkspark te Enschede is opgericht ter nagedachtenis aan alle burgers die tijdens de bezettingsjaren door oorlogshandelingen zijn omgekomen.

Onthulling
Het monument is onthuld op 4 mei 1953 door minister-president dr. W. Drees.

In een toespraak omschreef de minister-president de betekenis van het gedenkteken als volgt: 'De kunstenaar heeft in een machtige greep omvat heel de strijd en heel het leven in die vijf jaren van onze worsteling om de vrijheid. We zien de soldaat speurend omhoog kijken en herinneren ons dan die dag van de 10e mei, waarop een nietsontziende vijand zonder oorlogsverklaring met bommen dood en verderf zaaide in ons land. We worden herinnerd aan de slachtoffers van de rassenwaan, waaraan miljoenen, ook vrouwen en kinderen, ten prooi vielen. Meer dan honderdduizend joodse landgenoten vielen ten offer aan de wreedste en wildste waanzin. We zien de concentratiekampslachtoffers in hun moeizaam gedragen ontberingen, maar we zien ook de figuren die ondanks alles in hun strijd voor vrijheid en menselijkheid volhardden. [...] Op onovertroffen wijze heeft de beeldhouwer dit alles voor ogen geplaatst.'

Locatie
Het monument is geplaatst in het Volkspark, gelegen aan de Parkstraat te Enschede.

Bronnen

  • Gemeente Enschede;
  • Stichting COGIS;
  • Sta een ogenblik stil... Monumentenboek 1940/1945, Wim Ramaker en Ben van Bohemen. (Kampen, Uitgeversmaatschappij J.H. Kok Matrijs, 1980). ISBN 90 242 0185 3.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht