Adopteer een monument

Herdachte groepen: Burgerslachtoffers, Vervolgden Nederland, Verzet Nederland
Ontwerper: Steenhouwerij J.W. de Vries
Onthulling: 18 november 1988
Adopteer dit monument.

Herbaijum, verzetsmonument (foto: Frits van Echten)

Het monument

Vorm en materiaal
Het verzetsmonument in Herbaijum (gemeente Franekeradeel) is een zwarte gedenksteen. De fundering van de steen is een zwerfkei. Het gedenkteken is 70 centimeter hoog, 47 centimeter breed en 17 tot 12 centimeter diep.

Tekst
De tekst op de gedenksteen luidt:

'RIJKJE VAN MEEKEREN
27_4_1895 HINDELOOPEN
† 18 NOV. 1944

JULIUS GAST
28_2_1893 GRONINGEN
[Davidster] 18 NOV. 1944

BOTE LIEUWE DIJK
6_2_1899 HARDEGARIJP
† 18 NOV. 1944

FALLEN YN 'T FERSET'.

Digitaal Joods Monument
Het joodse oorlogsslachtoffer dat op dit gedenkteken vermeld staat, is tevens opgenomen in het 'Digitaal Monument Joodse Gemeenschap in Nederland'. Hierin vindt u meer informatie over deze persoon met waar mogelijk een korte biografie, familierelaties en adresgegevens.

Onder het kopje 'Geschiedenis' op deze pagina kunt u op de persoonsnaam klikken om doorverwezen te worden naar het Digitaal Joods Monument.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het verzetsmonument in Herbaijum (gemeente Franekeradeel) is opgericht ter nagedachtenis aan drie verzetsmannen die hier op 18 november 1944 door de bezetter zijn geëxecuteerd, te weten

De namen van de drie slachtoffers luiden:

Bote Lieuwe Dijk, Julius Gast en Rijkje van Meekeren.

De fusillade was een represaille voor het plegen van sabotagedaden op de oude rijksweg tussen Leeuwarden en Harlingen. Op aanraden van de geallieerden hadden verzetsmensen daar kopspijkertjes gestrooid.

Rijkje van Meekeren en Bote Lieuwe Dijk werden gedood omdat ze betrokken waren geweest bij de spoorwegstaking.

Julius Gast, was afkomstig uit Scharnegoutum. Deze 51-jarige joodse handelsagent was tijdens de bezetting met zijn vrouw en zoon ondergedoken. Hij werd echter door de Sicherheitsdienst gearresteerd en in de strafgevangenis van Leeuwarden opgesloten. Zijn gezin heeft de oorlog overleefd.

Oprichting
De oprichting van het gedenkteken was een initiatief van de voormalige wethouder van de gemeente Rauwerderhem en lid van de Friese Museumraad, de heer Y. Damsma uit Irnsum. De gemeente Franekeradeel heeft het monument bekostigd en draagt samen met Vereniging Dorpsbelang Herbaijum zorg voor het onderhoud.

Onthulling
Het monument is onthuld op 18 november 1988 door burgemeester Hartkamp.

Locatie
Het monument is geplaatst aan de oude weg van Franeker naar Harlingen tussen kilometerpaaltje 21 en 22, nabij het dorp Herbaijum (gemeente Franekeradeel).

Bronnen

  • Gemeente Franekeradeel;
  • Verzetsmuseum Friesland: www.verzetsmuseum.nl;
  • Joodse Oorlogsmonumenten in de provincie Friesland van H. Hamburger en J.C. Regtien, met medewerking van Fr. van Echten (Bedum, Uitgeverij Profiel, 2001). ISBN 90 5294 222 6.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht