Adopteer een monument

Herdachte groepen: Algemeen, Geallieerde militairen, Burgerslachtoffers
Onthulling: 1945
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door CBS De Höchte.

Alteveer, bevrijdingsmonument (foto: gemeente Stadskanaal CC BY 3.0)

Het monument

Vorm en materiaal
Het bevrijdingsmonument in Alteveer (gemeente Stadskanaal) is een betonnen zuil. Onder het gedenkteken liggen twee burgerslachtoffers en een Poolse militair begraven. De zuil is 1 meter 50 hoog, 1 meter 30 breed en 30 centimeter diep.

Tekst

De tekst op de zuil luidt:

'T.K. BERNARD GRABOWSKI.
POLISH FORCES.

GEVALLEN BIJ DE BEVRIJDING
VAN TANGE - ALTEVEER,
13 APRIL 1945'.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het bevrijdingsmonument herinnert de inwoners van Alteveer (gemeente Stadskanaal) aan de bevrijding van Tange-Alteveer op 13 april 1945. Tijdens de gevechten tussen de geallieerden en de bezetter sneuvelde de Poolse militair Bernard Grabowski. Ook raakten twee dorpsbewoners dodelijk getroffen door granaatscherven.

Begin april 1945 naderden de geallieerden in hoog tempo de provincie Groningen. De bevrijding van de provincie voltrok zich in drie regio's: de grensstreek tussen Musselkanaal en de Dollard, de stad Groningen en het 'bruggehoofd Delfzijl'. Leden van het plaatselijk verzet waren er in geslaagd 'De IJzeren Klap' te behouden. Dit was de enige brug over het Stadskanaal in de wijde omgeving die nog niet was vernield. Een verkenningseenheid van de Eerste Poolse Pantserdivisie, onder leiding van generaal S.W. Maczek, maakte van deze kans dankbaar gebruik en overschreed op 11 april bij Musselkanaal de provinciegrens. Nog dezelfde dag rukten de Polen verder op en bereikten Stadskanaal en Mussel.

De volgende dag werd Onstwedde bevrijd. Bij Tange-Alteveer (ten westen van Onstwedde) bevond zich een verkenningseenheid van het Duitse 'Marinefestungsbataillon 359'. Toen Poolse pantservoertuigen op 13 april dit dorpje bereikten, opende de bezetter het vuur. De Poolse verkenners trokken zich terug, waarna hun artillerie Alteveer beschoot. Twee dorpsbewoners kwamen bij deze strijd om het leven. Na Alteveer met artillerie beschoten te hebben, vielen de Polen in de middag aan. Poolse tanks schoten een schuur in brand, waarin zich Duitse marinesoldaten hadden verschanst. Vanuit die schuur werd de Poolse militair Bernard Grabowski doodgeschoten. Toen de Duitsers even later de brandende schuur uit renden, liepen ze recht in een kogelregen van Poolse mitrailleurs. Het gevecht was snel beslist. Negen Duitsers sneuvelden en de overige militairen van het 'Marinefestingsbataillon' gaven zich over. Daarmee was Tange-Alteveer bevrijd.

Onthulling
Het monument is onthuld in 1945.

Locatie
Het monument bevindt zich op de Algemene begraafplaats, achter de N.H. Kerk aan de Beumesweg te Alteveer (gemeente Stadskanaal).

Bronnen

  • Gemeente Stadskanaal;
  • Chr. basisschool 'De Höchte';
  • Sporen van strijd in de provincie Groningen van Franz Lenselink (Groningen, Commissie 'Sporen van strijd', i.o.v. het Gemeentelijk 5 Mei Comité Groningen, april 2000). In dit boekje staat een autoroute beschreven, die voert langs sporen van de verbitterde strijd in april en mei 1945. De oplage bestaat uit 2.000 exemplaren.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht