Adopteer een monument

Herdachte groepen: Algemeen, Burgerslachtoffers
Ontwerper: L. Reinalda, C. Schaap
Onthulling: 1949
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door OBS De Musselhorst.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door St. Antoniusschool.

Musselkanaal, oorlogsmonument (Foto: Oorlogs- en Verzetsmateriaal Groningen)
Musselkanaal, oorlogsmonument (Foto: Oorlogs- en Verzetsmateriaal Groningen)
Musselkanaal, oorlogsmonument (Foto: Oorlogs- en Verzetsmateriaal Groningen)
Musselkanaal, oorlogsmonument (Foto: Oorlogs- en Verzetsmateriaal Groningen)
Musselkanaal, oorlogsmonument (Foto: Oorlogs- en Verzetsmateriaal Groningen)
Musselkanaal, oorlogsmonument (Foto: B. van Bohemen / NIOD)

Het monument

Vorm en materiaal
Het oorlogsmonument in Musselkanaal (gemeente Stadskanaal) is een witte natuurstenen zuil in de vorm van een toorts. Op de voorzijde van de zuil is het Nederlandse wapen aangebracht. De zuil wordt omringd door een bakstenen muurtje. De zuil is 2 meter 50 hoog, 1 meter breed en 1 meter diep.

Teksten
De teksten op de vier zijden van de zuil luiden:

'1940 - 1945
DEN VADERLAND GETROUWE'

'ZIJ STONDEN PAL
IN GROTE NOOD'

'ZIJ BLEVEN TROUW
TOT IN DE DOOD'

'EN VIELEN VOOR
HET VADERLAND'.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het oorlogsmonument in Musselkanaal (gemeente Stadskanaal) is opgericht ter nagedachtenis aan alle medeburgers die tijdens de bezettingsjaren door oorlogsgeweld om het leven zijn gekomen. Ook betoont het gedenkteken eer aan degenen die zich sinds 1940 hebben ingezet voor de vrede.

Begin april 1945 naderden de geallieerden in hoog tempo de provincie Groningen. De bevrijding van de provincie voltrok zich in drie regio's: de grensstreek tussen Musselkanaal en de Dollard, de stad Groningen en het 'bruggenhoofd Delfzijl'. Leden van het plaatselijk verzet waren erin geslaagd 'De IJzeren Klap' te behoeden voor vernieling door Duitse genisten. Dit was de enige brug over het Stadskanaal in de wijde omgeving die nog intact was. Een verkenningseenheid van de Eerste Poolse Pantserdivisie, onder leiding van generaal S.W. Maczek, maakte van deze kans dankbaar gebruik en overschreed op 11 april 1945 bij Musselkanaal de provinciegrens. Nog dezelfde dag rukten de Polen verder op en bereikten Stadskanaal en Mussel.

Musselkanaal was de eerste plaats in de provincie Groningen die bevrijd werd. Vermoedelijk bevonden zich elders al eerder Poolse troepen op Gronings grondgebied. Op 11 april (voordat 'De IJzeren Klap' overschreden werd) stonden de Polen bij Ter Apel voor een opgeblazen brug, waardoor ze het kanaal niet konden oversteken. De provincie vanaf deze plaats intrekken was niet mogelijk, zodat Musselkanaal de bevrijdingsprimeur beleefde.

Onthulling
Het monument is onthuld in 1949.

Locatie
Het monument is geplaatst bij de brug 'De IJzeren Klap', gelegen aan de A-weg te Musselkanaal (gemeente Stadskanaal).

Bronnen

  • Gemeente Stadskanaal;
  • Sporen van strijd in de provincie Groningen van Franz Lenselink (Groningen, Commissie 'Sporen van strijd', i.o.v. het Gemeentelijk 5 Mei Comité Groningen, april 2000). In dit boekje staat een autoroute beschreven, die voert langs sporen van de verbitterde strijd in april en mei 1945. De oplage bestaat uit 2.000 exemplaren;
  • Sta een ogenblik stil... Monumentenboek 1940/1945 Wim Ramaker en Ben van Bohemen. (Kampen, Uitgeversmaatschappij J.H. Kok Matrijs, 1980).

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht