Adopteer een monument

Herdachte groepen: Algemeen
Ontwerper: Willem Johannes Valk (beeldhouwer), A. Goodijk (architect)
Onthulling: 4 mei 1950
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door CSG Bogerman.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door Piet Bakkerschool.

Sneek, oorlogsmonument (foto: Steven Lindeboom)
Sneek, oorlogsmonument (foto: B. van Bohemen/ NIOD)
Sneek, oorlogsmonument (foto: Steven Lindeboom)
Sneek, oorlogsmonument (foto: Steven Lindeboom)
Sneek, oorlogsmonument (F.H.Dijkstra CC BY 3.0)

Het monument

Vorm en materiaal
Het oorlogsmonument bij de St.-Martinikerk te Sneek (gemeente Súdwest-Fryslân) is een uit Franse kalksteen (Vaurion) gehakt beeld van een staande vrouwenfiguur met in haar handen een erelint. Het beeld is 2 meter 50 hoog, 1 meter breed, en 1 meter diep. Het beeld is geplaatst op het uiteinde van een arcadevormige bakstenen muur bij een steunbeer van het kerkgebouw. Op de muur zijn drie plaquettes en een bruin informatieplaatje aangebracht.

Teksten
De tekst op het erelint luidt:

'GETROUW TOT IN DE DOOD.'

De tekst op het voetstuk luidt:

'1940 - 1945.'

De tekst op het informatieplaatje luidt:

'VERZETSMONUMENT

VERVAARDIGD IN 1950 DOOR A.J. VALK
EN AANGEBODEN DOOR HET
COMITÉ OORLOGSGEDENKTEKENS.'

De teksten op de plaquettes luiden:

'TER NAGEDACHTENIS AAN ALLEN DIE IN OORLOGSSITUATIES EN BIJ VREDESOPERATIES ZIJN OMGEKOMEN.'

'TER NAGEDACHTENIS AAN JAN HENDRIK BAKKER, FEIKE VAN DER HEIDE, KLAAS KOELSTRA EN JAN TEKELENBURG, OMGEKOMEN TIJDENS DE "SNEKER BLOEDNACHT" VAN 13 OP 14 JULI 1944.'

De tekst op de plaquette uit 2007 luidde:

'TER NAGEDACHTENIS AAN GERRIT VAN AALDEREN, THEWIS DE BOER, DOUWE VAN FOEKEN, KLAAS OOMS, AUKE POSTMA, JOHAN THIJSSEN, KLAAS VAN DER VEEN EN ANNE DE VOS. GEVALLEN NEDERLANDS-INDIË 1945-1950.'

De tekst op de vervangende plaquette uit 2015 luidt:

'SLD. GERRIT VAN AALDEREN
* 3-2-1925 LEEUWARDEN
† 26-5-1949 MALANG JAVA

MAR. III THEWIS DE BOER
* 27-3-1927
† 21-7-1946 SURABAYA JAVA

SLD. DOUWE VAN FOEKEN
* 7-1-1925 SNEEK
† 12-10-1947 LINGGAJATI JAVA

LT. KLAAS OOMS
* 7-4-1918 HEERENVEEN
† 2-9-1946 UJUNGBERUNG JAVA

SLD. AUKE POSTMA
* 6-5-1925 SNEEK
† 4-2-1947 BUITENZORG JAVA

SLD. JOHAN THIJSSEN
* 2-3-1926 GROUW
† 31-5-1948 SALATIGA JAVA

SLD.I KLAAS V.D. VEEN
* 21-3-1927 IJLST
† 4-12-1947 GOMBONG JAVA

SLD. ANNE DE VOS
* 26-6-1925 SNEEK
† 30-10-1947 SITUGEDE JAVA.

GEVALLENEN NEDERLANDS-INDIË 1945-1950.'

Symboliek
De vrouwenfiguur geeft door haar houding uitdrukking aan gevoelens van eerbied voor de oorlogsslachtoffers.

Wijzigingen
Het informatieplaatje is later door de ANWB aan het monument toegevoegd. In 2007 zijn drie plaquettes aan het gedenkteken toegevoegd. Eén van deze plaquettes herdenkt de in de jaren 1945 -1950 in Nederlands-Indië omgekomen Snekers. Op 15 april 2015 is op iniatief van de Bond van Wapenbroeders een vervangende plaquette onthuld met daarop de namen, geboorte- en sterfdata en plaats van overlijden van de in de periode 1945-1950 in voormalig Nederlands-Indië omgekomen Snekers.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het oorlogsmonument herinnert de inwoners van Sneek aan het tijdens de Tweede Wereldoorlog doorstane leed, de strijd tegen de bezetter en de bevrijding van de stad. Tevens herinnert het gedenkteken aan vier verzetsmensen die in de nacht van 13 op 14 juli door de bezetter zijn gefusilleerd. Deze nacht is de geschiedenis ingegaan als 'de Sneker bloednacht'. Deze verzetsmensen werden omgebracht ter vergelding van de ontvoering en liquidatie van een NSB'er, enkele dagen daarvoor.

De namen van de vier slachtoffers luiden:

Jan Hendrik Bakker, Feike van der Heid, Klaas Koelstra en Jan Stekelenburg.

Oprichting
De oprichting van het gedenkteken was een initiatief van het Comité Oorlogsgedenktekens.

Onthulling
Het monument is onthuld op 4 mei 1950 door Meta Lever uit Sneek. Haar vader en twee broers kwamen als verzetsstrijders tijdens de oorlog om het leven. De drie herdenkingsplaquettes zijn onthuld in 2007. Op 15 april 2015 is op iniatief van de Bond van Wapenbroeders een vervangende nieuwe plaquette onthuld met daarop de namen van de in de periode 1945-1950 omgekomen Snekers in Nederlands-Indië. Op deze plaquette staat informatie over de slachtoffers die op de plaquette uit 2007 ontbraken. De geboorte- en overlijdensdatum en de plaats van overlijden van de slachtoffers wordt op de nieuwe plaquette wel vermeld.

Locatie
Het monument is geplaatst in de tuin van de St.-Martinikerk, gevestigd aan de Grote Kerkstraat te Sneek. Hier stond voorheen de Waag van Sneek (gemeente Súdwest-Fryslân).

Bronnen

  • Tekens aan de weg - Tekens aan de wand van C. Reitsma (Leeuwarden, 1980). ISBN 9033020009;
  • Sta een ogenblik stil... Monumentenboek 1940/1945 van Wim Ramaker en Ben van Bohemen. (Kampen, Uitgeversmaatschappij J.H. Kok Matrijs, 1980). ISBN 90 242 0185 3;
  • Leeuwarder Courant van 14 september 2007;
  • Traces of War;
  • Verzetsmuseum Friesland;
  • Gemeente Sneek.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht