Adopteer een monument

Herdachte groepen: Geallieerde militairen
Onthulling: 21 januari 1975
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door RKBS De Poort.

Loenen, 'De Davidster van Loenen' (Foto: Jan van den Heuvel)
Robert Etlin

Het monument

Vorm en materiaal
'De Davidster van Loenen' in Loenen (gemeente Apeldoorn) is een roodbruine granieten gedenksteen met in de rechterbovenhoek een davidster. De gedenksteen is 1 meter 40 hoog, 70 centimeter breed en 20 centimeter diep.

Tekst
De tekst op de steen luidt:

'HIER LIET IK MIJN LEVEN
VOOR UW VRIJHEID
21 MAART 1945

ICI TOMBA POUR TA LIBERATION
ET POUR LA LIBERTÉ
LE 21 MARS 1945
LE SL PILOTE
ROBERT ETLIN
NE A PARIS FRANCE
LE 18-10-1920

PASSANT BEZIN U
PASSANT SOUVIENS TOI'.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

'De Davidster van Loenen' herinnert de inwoners van Loenen (gemeente Apeldoorn) aan de Franse piloot Robert Etlin die op 21 maart 1945 in Loenen is gesneuveld.

De joodse familie Etlin heeft driehonderd jaar in de Elzas gewoond. In 1870 zijn zij na de Frans-Duitse oorlog uitgeweken naar Parijs. In de Tweede Wereldoorlog week de familie uit naar Marokko, dat werd bestuurd door de pro-Duitse Vichy-regering. Zij sloten zich aan bij de ondergrondse organisatie van de Vrije Fransen, onder leiding van generaal De Gaulle. Robert Etlin spioneerde voor de Engelse en Amerikaanse inlichtingendiensten in het havengebied van Casablanca. Op deze wijze wisten de geallieerden strategisch belangrijke schepen te onderscheppen. Toen vader en zoon Etlin door de contraspionagedienst werden gearresteerd, werd de familie Etlin in 1941 gedwongen per schip naar Cuba te vertrekken. Vervolgens reisden zij door naar Amerika.

In 1942 verliet Robert Etlin de Verenigde Staten en sloot zich aan bij de Vrije Franse Luchtmacht in Londen, die deel uitmaakte van de Royal Air Force. Als onderluitenant jachtvlieger werd hij opgenomen in de groep 'Alsace'. Robert was onder andere actief bij de landing in Normandië en de luchtlandingen in Arnhem. Op 21 maart 1945 vertrok Robert vanaf het vliegveld Schijndel in een Spitfire voor een zogenaamde vrije jacht (aanvallen wat je tegenkomt). Tijdens deze vlucht werd hij samen met de andere Spitfire van sergeant Davis plotseling hevig beschoten vanuit een bosrand bij de Vrijenbergweg in Loenen. Op het moment dat Robert zijn bommen wilde werpen, werd een van de bommen door het luchtdoelgeschut getroffen. Robert Etlin heeft deze explosie niet overleefd.

De toenmalige Loenense dominee heeft er voor gezorgd dat de omgekomen vlieger, die van joodse afkomst was, op de hervormde begraafplaats werd begraven. Veel Loenenaren legden ondanks een Duits verbod bloemen op het graf. Robert Etlin is in juli 1949 herbegraven in Parijs.

Oprichting
De oprichting van het monument was een initiatief van de familie van Robert Etlin.

Onthulling
Het monument is onthuld op 21 januari 1975 in aanwezigheid van de gehele familie Etlin, die uit alle delen van de wereld naar Loenen was gekomen.

Op of rond 21 maart leggen de leerlingen van groep 7 en 8 van “De Aloysiuspoort” een krans bij het monument ter nagedachtenis aan Robert Etlin. Om de vijf jaar vindt hier op 4 mei de dodenherdenking plaats.

De betrokkenheid van de Loenense bevolking was voor de familie Etlin aanleiding om de stichting 'FONDATION ROBERT ETLIN' op te richten. Met geld uit de stichting bezoeken de leerlingen van groep 7 en 8 van de basisscholen in Loenen het museum in Westerbork, of het Anne Frank-huis of het Joods Historisch Museum in Amsterdam. Zo houdt de familie van een bij Loenen gesneuvelde Franse piloot op unieke wijze de nagedachtenis aan hun zoon levend.

Bronnen

  • De heer Jelle Reitsma;
  • www.apeldoornendeoorlog.nl;
  • Apeldoorn Monumenten van L.P. van Oppen e.a. (Apeldoorn, 1990);
  • Apeldoorn '40-'45, het verhaal achter de Apeldoornse oorlogsmonumenten van Jan Heerze en Jelle Reitsma (Apeldoorn, 2006).

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht