Adopteer een monument

Herdachte groepen: Burgerslachtoffers, Verzet Nederland
Ontwerper: Ir. J.J.M. Vegter, ir. Arjen Witteveen
Onthulling: 1947
Adopteer dit monument.

Drachten, Nederlandse Tramweg Maatschappij-monument (foto: Harry Cock - fotolicentie: CC BY 3.0)

Het monument

Vorm en materiaal
Het Nederlandse Tramweg Maatschappij-monument te Drachten (gemeente Smallingerland) is een gedenksteen van witte natuursteen. De gedenksteen is geplaatst tussen twee gemetselde muurtjes.

Tekst
De tekst op de gedenksteen luidt:

'YN'E TWADDE WRÂLDOARLOCH
BINNE FAN IT PERSONIEL FAN
DE NEDERLANDSE TRAMWEG MAATSCHAPPIJ
FALLEN:

R. AKKERMAN DRACHTEN * 10 JAN. 1897 ┼ 4 FEBR. 1943
H. V. KRANEN LEMMER * 8 MAEIJE 1895 ┼ 5 AUG. 1944
TJ. DE VRIES GRINS * 24 SEPT. 1893 ┼ 17 SEPT. 1944
G. V.D. VEER DRACHTEN * 2 OKT. 1891 ┼ 19 SEPT. 1944
H. NIJHOLT GRINS * 22 OKT. 1886 ┼ 26 OKT. 1944
D. DE VRIES DRACHTEN * 21 JUNI 1925 ┼ 19 NOV. 1944
G. WAGENAAR DRACHTEN * 28 DES. 1907 ┼ 21 NOV. 1944

HAR DEA ROPT US TA TROU
OAN WURK EN HEITELÂN.

DIREKSJE EN PERSONIEL
NED. TRAMWEG MAATSCHAPPIJ'.

Wijzigingen
Oorspronkelijk was de steen ingemetseld in de buitenmuur van het tramstation. Daaronder was een monumentale zitbank geplaatst, naar een ontwerp van Thijs Riemersma uit Drachten. Bij de afbraak van het tramstation werd de plaat uit de muur gehaald en opgesteld tussen twee muurtjes in het midden van de zitbank. Na reorganisatie van het terrein verdween de bank. Nu staat de gedenksteen op het parkeerterrein.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het Nederlandse Tramweg Maatschappij-monument te Drachten (gemeente Smallingerland) is opgericht ter nagedachtenis aan zeven personeelsleden van de N.T.M. die tijdens de bezettingsjaren door oorlogshandelingen zijn omgekomen.

De namen van de zeven slachtoffers luiden:

R. Akkerman, H. van Kranen, H. Nijholt, G. van der Veer, D. de Vries, Tj. de Vries en G. Wagenaar.

R. Akkerman werd geboren op 10 januari 1897. Hij was conducteur. Op 4 februari 1943 werd de tram van Heerenveen naar Drachten, waarop hij dienst deed, bij De Knijpe door geallieerde vliegtuigen beschoten. Akkerman werd hierbij dodelijk getroffen.

Herman van Kranen werd geboren op 8 mei 1895 in Oosterbeek. Hij was conducteur, met als standplaats Lemmer. Bij de beschieting van een goederentram kwam Van Kranen op 5 augustus 1944 bij Follega om het leven. Hij werd begraven op de Algemene begraafplaats in Lemmer.

Hessel Nijholt werd geboren op 22 oktober 1886 in Sint-Nicolaasga. Hij was ploegbaas II, met als standplaats Groningen. Op 26 oktober 1944 werd hij in Groningen doodgeschoten, toen hij zich aan de door de verplichte tewerkstelling wilde onttrekken. Hij werd begraven op de R.K. begraafplaats in Groningen.

Gerke van der Veer werd geboren op 20 oktober 1891 in Eestrum. Hij was werkzaam als ambachtsman I, met als standplaats Drachten. Tijdens de spoor- en tramstaking kwam op 19 september 1944 een groep Landwachters de werkplaatsen van de N.T.M. binnen, om adressen te verzamelen van de ondergedoken machinisten. Van der Veer wilde zijn zieke vrouw inlichten over de gang van zaken. Hij stapte over het hekje dat zijn woning scheidde van het station, en werd zonder enige waarschuwing doodgeschoten. Hij werd begraven op de Algemene Zuiderbegraafplaats in Drachten.

Dirk de Vries werd geboren op 21 juni 1925 in Drachten. Hij was arbeider/nachtstoker, met als standplaats Drachten. Tijdens de spoor- en tramstaking viel hij in handen van de bezetter. Hij werd op 19 november 1944 met Hans Goudsmit en Jan Zorn bij wijze van represaille bij Menaldum gefusilleerd. De Vries werd begraven op de Algemene Zuiderbegraafplaats in Drachten.

Tjitze de Vries werd geboren op 24 september 1893 in Oosthem. Hij was machinist, met als standplaats Groningen. Op 16 september 1944 werd een goederentram bij Marum beschoten, waarbij De Vries ernstig gewond raakte. De volgende dag stierf hij aan zijn verwondingen. De Vries werd begraven op de N.H. begraafplaats in Lekkum.

Gerhardus Wagenaar werd geboren op 28 december 1907 in Drogeham. Hij was arbeider bij de N.T.M., met als standplaats Drachten. Ten gevolge van de spoor- en tramstaking was Wagenaar ondergedoken bij de familie De Vries op Legauke, onder Opeinde. Op 21 november 1944 werd hij samen met de broers Jan en Marten de Vries tijdens een vuurgevecht met de bezetter doodgeschoten. Hij werd begraven op de Algemene begraafplaats in Opeinde.

Onthulling
Het monument is onthuld in 1947.

Locatie
Het monument bevindt zich achter de FRAM-garage, in het parkje op de hoek van Haersmasingel en Stationsweg te Drachten (gemeente Smallingerland).

Bronnen

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht