Adopteer een monument

Herdachte groepen: Geallieerde militairen
Ontwerper: Willem Johannes Valk (1898-1977)
Onthulling: 1970
Adopteer dit monument.

Groningen, bevrijdingsplaquette (foto: B. van Bohemen / NIOD)
Groningen, bevrijdingsplaquette (foto: Oorlogs- en Verzetsmateriaal Groningen)
Groningen, bevrijdingsplaquette (foto: Oorlogs- en Verzetsmateriaal Groningen)
Groningen, bevrijdingsplaquette (foto: B. van Bohemen / NIOD)

Het monument

Vorm en materiaal
De bevrijdingsplaquette in Groningen is uitgevoerd in brons. In reliëf zijn ornamenten aangebracht.

Tekst
De tekst op de plaquette luidt:

'TOEN REES UIT OORLOG EN VUUR
HET HELDER KRISTAL VAN DE VREDE'.

Het opschrift onder deze tekst is zowel in het Engels als in het Nederlands:

'TER HERDENKING VAN DE BEVRIJDING VAN
GRONINGEN DOOR DE CANADESE STRIJDKRACHTEN
1945 13 - 16 APRIL 1970'.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

De bevrijdingsplaquette in Groningen herinnert de inwoners van de stad aan de Tweede Canadese Infanteriedivisie die tussen 13 en 16 april 1945 onder leiding van generaal A.B. Matthews de stad heeft bevrijd. Tijdens deze operatie sneuvelden 42 Canadezen.

Begin april 1945 naderden de geallieerden in hoog tempo de provincie Groningen. De bevrijding van de provincie voltrok zich in drie regio's: de grensstreek tussen Musselkanaal en de Dollard, de stad Groningen en het 'bruggenhoofd Delfzijl'. Een verkenningseenheid van de Eerste Poolse Pantserdivisie overschreed op 11 april bij Musselkanaal de provinciegrens. Vervolgens rukte zij op in de noordelijke richting naar Winschoten.

De tweede geallieerde opmarsroute was gericht op de stad Groningen. Vanaf 13 april lag de stad binnen het bereik van de artillerie van de Tweede Canadese Infanteriedivisie. Na drie dagen van strijd was het Duitse verzet gebroken. Bij de gevechten kwamen 106 burgers om het leven. Een deel van het Groningse centrum (met name rond de Grote Markt) werd in de as gelegd. Dit was vooral het gevolg van de snelle opmars van de geallieerden, waardoor de bezetter (in totaal ± 6.500 man) zich niet tijdig kon terugtrekken op de Rabenhauptkazerne aan de Hereweg. Deze kazerne had als belangrijkste weerstandsbastion moeten dienen. Het laatste verzet werd geboden vanuit het (voormalig) Rijksarchief aan de St.-Jansstraat/Singelstraat. Hier vond de Duitse overgave plaats.

Onthulling
Het monument is onthuld in 1970.

Locatie
De plaquette is bevestigd op de voorkant van het oude stadhuis aan de Grote Markt in Groningen.

Bronnen

  • Gemeente Groningen;
  • www.grunn.nl/historie;
  • Sporen van strijd in de provincie Groningen van Franz Lenselink (Groningen, Commissie 'Sporen van strijd', i.o.v. het Gemeentelijk 5 Mei Comité Groningen, april 2000). In dit boekje staat een autoroute beschreven, die voert langs sporen van de verbitterde strijd in april en mei 1945. De oplage bestaat uit 2.000 exemplaren.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht