Adopteer een monument

Herdachte groepen: Verzet Nederland
Adopteer dit monument.

Groningen, gedenkplaquettes in de Naberpassage (foto: Oorlogs- en Verzetsmateriaal Groningen)
Groningen, gedenkplaquettes in de Naberpassage (foto: Oorlogs- en Verzetsmateriaal Groningen)
Het Scholtenhuis (bron: Stichting Oorlogs- en Verzetsmateriaal Groningen)

Het monument

Vorm en materiaal
De gedenkplaten in de Naberpassage te Groningen bestaan uit twee plaquettes van donker natuursteen met daarop een tekst in reliëf.

Teksten
De tekst op de eerste plaat luidt:

'SCHOLTENSHUIS 1940-1945
HIER STOND HET HUIS VAN HET NAZISME,
VAN HAKENKRUIS EN VAN SS.
HIER GAVEN ZIJ GERMAANSE LES
IN GRUWELIJK SADISME.
HIER HEBBEN ZIJ,
DIE VOOR DE VRIJHEID STREDEN,
ONMENSELIJK GELEDEN.'

De tekst op de tweede plaat luidt:

'DE NABERPASSAGE DANKT HAAR NAAM AAN DE
GRONINGER VERZETSSTRIJDER CASPER A.J. NABER
16 MAART 1906 - 11 NOVEMBER 1944.
IN HET SCHOLTENHUIS DAT OP DEZE PLEK STOND, GAF HIJ ZIJN LEVEN
IN DE STRIJD TEGEN DE BEZETTER.'

Wijziging
Door de sloop van de Naberpassage in verband met de herontwikkeling van de Oostwand van de Grote Markt zijn de plaquettes niet meer voor het publiek toegankelijk. In februari 2013 zijn de plaquetets in aanwezigheid van nabestaanden, verzetsmensen en  familie verwijderd. De plaquette van Casper Naber is aan zijn familie overhandigd, de plaquette die herinnert aan het Scholtenhuis heeft nu een tijdelijk onderkomen in het stadhuis.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

De gedenkplaten in de Naberpassage herinneren de inwoners van Groningen aan het Scholtenhuis aan de Grote Markt, waar vanaf september 1944 het hoofdkantoor van de Sicherheitsdienst was gevestigd. In dit pand werden verzetsmensen (die op de zolder gevangenzaten) door de bezetter ondervraagd en gemarteld. Hierdoor kreeg het pand een zeer slechte reputatie ('voorportaal van de hel'). Bij de bevrijding van de stad is het gebouw afgebrand.

Casper Naber, naar wie de passage is vernoemd, was een verzetsstrijder die op 11 november 1944 zelf een einde aan zijn leven maakte door uit een van de ramen van het Scholtenhuis te springen. Hij wilde zo ontkomen aan martelingen door de SS en er zeker van zijn dat hij geen informatie kon doorgeven.

Locatie
De eerste plaat was bevestigd aan het pand van studentenvereniging 'Vindicat', in de Naberpassage te Groningen. Vroeger stond hier het Scholtenhuis. De tweede plaat bevindt zich bij de ingang van de Naberpassage, nabij de eerste plaquette.

Bronnen

  • Gemeente Groningen;
  • Stichting 4 Mei Herdenking Groningen.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht