Adopteer een monument

Herdachte groepen: Burgerslachtoffers, Vervolgden Nederland, Verzet Nederland
Ontwerper: Willem Johannes Valk (1898-1977)
Onthulling: 4 mei 1948
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2018-2019 geadopteerd door Mytylschool Prins Johan Friso.

Groningen, monument op begraafplaats Esserveld (foto: R. Boxem)
Groningen, monument op begraafplaats Esserveld (foto : B. van Bohemen / NIOD)
Groningen, monument op begraafplaats Esserveld (foto : B. van Bohemen / NIOD)
Groningen, monument op begraafplaats Esserveld (foto: B. van Bohemen / NIOD)
Groningen, monument op begraafplaats Esserveld (foto: R. Boxem)
Groningen, monument op begraafplaats Esserveld (foto: R. Boxem)
Groningen, monument op begraafplaats Esserveld (foto: R. Boxem)
Groningen, monument op begraafplaats Esserveld (foto: R. Boxem)
Groningen, monument op begraafplaats Esserveld (foto: R. Boxem)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument op begraafplaats Esserveld in Groningen is een zandstenen beeld van een staande vrouwenfiguur. Zij rijst, net als een feniks, op uit een urn. Zij rijkt haar linkerhand naar de hemel en is gedrapeerd met een doek. Achter het beeld is in U-vorm een muur geplaatst van grote blokken licht natuursteen. Op de sokkel en aan de binnenkant van de muur zijn plaquettes bevestigd. Op deze plaquettes staan de namen van 43 verzetsmannen die in de herfst van 1944 geëxecuteerd en gecremeerd.

Tekst
Voor het gedenkteken is een ingelijst gedicht van Petra Schuttinga-van der Togt aangebracht.

Symboliek
De Feniks is een Grieks-mythologische vogel die zich volgens de fabel om de 500 jaar liet verbranden op een door de zon ontstoken brandstapel, om vervolgens verjongd uit de as te herrijzen. De beeltenis is symbool voor onsterfelijkheid en eeuwige verjonging na ondergang en verwijst naar de wederopbouw en de hoop op een betere toekomst.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument op begraafplaats Esserveld in Groningen is opgericht ter nagedachtenis aan 43 medeburgers die tijdens de Tweede Wereldoorlog in het doorgangskamp Westerbork zijn omgekomen.

Op de begraafplaats liggen prominente leden van het Groningse verzet begraven, zoals de heren Ridder, Legger en Van de Bosch, die in 1944 door de bezetter zijn omgebracht. Aan de achterzijde van de begraafplaats liggen dertien graven van Engelse soldaten.

Tijdens de oorlog werden op de begraafplaats tevens circa 200 Duitse soldaten begraven. In 1955-1956 zijn zij overgebracht naar de Duitse militaire begraafplaats in het Limburgse IJsselsteyn.

Oprichting
Het monument is opgericht op initiatief van de Gemeente van Oud Illegale Werkers (GOIW).

Onthulling
Het monument is onthuld op 4 mei 1948.

Locatie
Het monument staat in het midden van begraafplaats Esserveld, gelegen aan de Esserweg te Groningen.

Bronnen

  • Gemeente Groningen;
  • De Nadagen van het Verzet van A.A.J. Mulder en H. Reinders (red.) Kampen, 1990;
  • Stichting 4 Mei Herdenking Groningen;
  • Yolanda Veld. De verbeelding van de herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog, Gedenksculptuur in Groningen. blz 48-51.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht