Adopteer een monument

Herdachte groepen: Verzet Nederland
Ontwerper: J. Groenestein (ontwerp), Firma Bogtman (uitvoering)
Onthulling: 15 april 1948
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door CBS De Finne.

Aldeboarn, gedenkraam in de N.H. kerk (foto: Verzetsmuseum Friesland)

Het monument

Vorm en materiaal
Het gedenkraam in de N.H. kerk te Aldeboarn (Oldeboorn) (gemeente Heerenveen) is een gebrandschilderd glas-in-loodraam. Op het raam staat een mannenfiguur afgebeeld die, terwijl hij door twee adelaren wordt aangevallen, een groep witte vogels vrijlaat. Ook staat op het gedenkteken het familiewapen van Van Sminia afgebeeld.

Tekst
De tekst op het gedenkraam luidt:

'ONS LEVEN ZIJ ZIJN
STERVEN WAARDIG

Jhr. Mr. MARINUS van BAERDT van SMINIA
* 27 MAART 1901 † 15 APRIL 1945'.

Symboliek
De man op dit gedenkraam symboliseert het Nederlandse verzet. De vogels die door de man worden vrijgelaten, vertegenwoordigen het bevrijde Nederlandse volk, evenals de gevangene die door de burgemeester van Utingeradeel uit zijn cel in het gemeentehuis werd losgelaten. De roofvogels verbeelden de door de bezetter uitgeoefende terreur.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het gedenkraam in de N.H. kerk te Aldeboarn (gemeente Heerenveen) is opgericht ter ere en nagedachtenis aan jhr. mr. P.M. van Baerdt van Sminia, burgemeester van de voormalige gemeente Utingeradeel (thans Boarnsterhim) en voorzitter van de veenpolder 'De Deelen' van 18 september 1935 tot 15 april 1945.

Jhr. mr. P.M. van Baerdt van Sminia werd geboren op 27 maart 1901 in Leeuwarden. Tijdens de bezetting heeft de hij een gevangene uit een cel in het gemeentehuis bevrijd. Deze gevangene was de heer Sjerp de Vries, destijds opzichter van gemeentewerken van Utingeradeel. Hij maakte deel uit van een verzetsgroep en wist veel van het ondergrondse werk in de gemeente. Daarom werd hij door de burgemeester losgelaten.

Van Baerdt van Sminia had zelf ook kunnen vluchten, maar hij deed dit niet om anderen niet in gevaar te brengen. Na zijn arrestatie op 5 mei 1944, door verraad van de veldwachter-conciërge Pieter Bergsma, liet het verzet hem weten een poging te zullen ondernemen om hem te bevrijden. Ook dit aanbod wees de burgemeester van de hand. Hij stierf op 15 april 1945 te Sandborstel (Duitsland).

Onthulling
Het monument is onthuld op 15 april 1948.

Locatie
Het gedenkraam is aangebracht in de Hervormde kerk, gevestigd aan de Tsjerkebuorren in Aldeboarn (gemeente Heerenveen).

Bronnen

  • Verzetsmuseum Friesland: www.verzetsmuseum.nl:
  • Tekens aan de weg - Tekens aan de wand van C. Reitsma (Leeuwarden, 1980). ISBN 9033020009.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht