Adopteer een monument

Herdachte groepen: Vervolgden Nederland
Ontwerper: Ir. Schöngut
Onthulling: 1948
Adopteer dit monument.

Muiderberg, monument op de Joodse begraafplaats (foto: B. van Bohemen / NIOD)
Muiderberg, monument op de Joodse begraafplaats (foto: B. van Bohemen / NIOD)
Muiderberg, monument op de Joodse begraafplaats (foto: B. van Bohemen / NIOD)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument op de Joodse begraafplaats in Muiderberg (gemeente Gooise Meren) is een uit rode baksteen opgetrokken gedenkmuur met twee ingemetselde plaquettes van witte natuursteen. Voor de muur bevinden zich op een verhoging 28 liggende grafstenen. Aan de linkerzijde van de muur staan twee zuilen van witte natuursteen opgesteld. De rechterzuil wordt bekroond door een bronzen davidster en draagt de jaartallen '1940-1945'.

Teksten
De tekst op de eerste plaquettes luidt:

'GIJ DIE IN LEVEN HIER STAAT, GEDENKT ISRAELS KINDEREN
WEGGESLEEPT NAAR DE MOORDKAMPEN IN DE JAREN 5701 - 5705
-HUN ZETEL ZIJ ONDER DE VLEUGELEN VAN GODS MAJESTEIT'.

De linkerzuil en tweede plaquette bevatten een Hebreeuwse tekst.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument op de Joodse begraafplaats in Muiderberg (gemeente Gooise Meren) is opgericht ter nagedachtenis aan de 10.000 Joden die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de bezetter uit Amsterdam zijn weggevoerd en in concentratiekampen zijn omgebracht.

Op de grafzerken staan de namen vermeld van de 28 jongens die onder het oog van hun ouders, met veel geweld, gedurende een godsdienstoefening op de sjabbat, tijdens een overval door de 'Grüne Polizei' uit de synagoge aan het Amsterdamse Jacob Obrechtplein werden weggevoerd. De ouders ontvingen later het bericht dat hun zonen 'op de vlucht gedood' waren. Na de oorlog heeft men de vergaarde as in 28 urnen gedaan die onder de stenen staan.

De Joodse begraafplaats in Muiderberg is de oudste begraafplaats van de Hoogduitse-Joden van Amsterdam. Halverwege de 17e eeuw werd de grond aangekocht. De Poolse Joden voegden zich later bij hen. Er zijn hier ongeveer 45.000 mensen begraven.

Onthulling
Het monument is onthuld in 1948 door opperrabbijn J. Tal.

Opperrabbijn Tal verwoordde de betekenis van het monument als volgt: 'Het is een gedenkteken van smaad, niet van smaad voor het Joodse volk, maar het falen van het goede dat mensen hadden kunnen aanrichten. Het gedenkteken herinnert de wereld aan het verzuim dat zij gepleegd heeft.'

Locatie
Het monument bevindt zich op de Joodse begraafplaats, gelegen aan de Googweg te Muiderberg (gemeente Gooise Meren).

Bronnen

  • Gemeente Muiden;
  • Oorlogsmonumenten in de Provincie Utrecht van Ingrid van Beuzekom, Roland Blijdenstijn en Rob van Olderen. Stichtse Monumenten Reeks(Utrecht, Uitgeverij Matrijs, 1995). ISBN 90 5345 062 9;
  • Website Stichting Dodenakkers.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht