Adopteer een monument

Herdachte groepen: Koopvaardijpersoneel
Ontwerper: Pieter Starreveld (1911-1989)
Onthulling: 4 mei 1947
Adopteer dit monument.

Amsterdam, KNSM-monument (foto: Anita van Stel)
Amsterdam, KNSM-monument (foto: Ars Longa Tentoonstellingen, Amsterdam)
Amsterdam, KNSM-monument (foto: Ars Longa Tentoonstellingen, Amsterdam)
Amsterdam, KNSM-monument (foto: Ars Longa Tentoonstellingen, Amsterdam)

Het monument

Vorm en materiaal
Het KNSM-monument in Amsterdam is een plaquette van witte natuursteen met in reliëf een liggende, naakte mannenfiguur. Hieronder zijn een vijftal gedenkplaten aangebracht met de namen van 247 omgekomen zeelieden.

Tekst
De tekst op de plaquette luidt:

'IN EERBIEDIGE HERINNERING AAN ONZE
MEDEWERKERS, DIE NIET TERUGKEERDEN
10 MEI 1940 - 5 MEI 1945.'

Wijzigingen
Oorspronkelijk was de plaquette aangebracht in het hoofdkantoor van de KNSM, het Scheepsvaartshuis aan de Prins Hendrikkade te Amsterdam. Vervolgens is het monument verhuisd naar een tehuis voor oud-zeelieden in Egmond aan Zee. In 1992 is het monument naar het Oosterdok in Amsterdam verhuisd.

Op 4 mei 1995 is er een plaquette aan het monument toegevoegd, met hierop een gedicht van Arne Zuidhoek over de schepen die niet meer op het IJ terug zijn gekeerd. Op 10 september 2005 zijn de platen opnieuw onthuld, nadat deze waren overgebracht naar de 'Kompaszaal' in Loods 6 op het KNSM-eiland.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het KNSM-monument in Amsterdam is opgericht ter nagedachtenis aan de 247 personeelsleden van de Koninklijke Nederlandse Stoomboot Maatschappij die tijdens de bezettingsjaren door oorlogshandelingen zijn omgekomen.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden Nederlandse koopvaardijschepen door de geallieerden ingezet voor bevoorrading. In totaal vergingen er 49 schepen, na getroffen te zijn door een mijn, torpedo of bommen van de bezetters.

De namen van de 247 omgekomen personeelsleden luiden:

D. Abbenes, A.J.H. Aksel, D. Andringa, A.G. Arents, G.C. van Baardwijk, D.J. Baay, F.H. Baerselman, A. Bakker, J. Bakker, M. Bal, W.H. Beeldstroo, J.Th.N. van Beem, L.W. Belder, M. v.d. Bergen, H.P. Bernabela, A.M. Beugelsdijk, J. Bimmel, J. Blok, Chr. Bödeker, A. de Boer, J. Boes, P.J. van Boxtel, P. Brand, A.P. van Breenen, W. Bronsveld, J. Buis, M.P. Bijnaar, F.L. Capello, N.A. Clarinda, A.C.P. Coffi, J.C. Coffi, T.M. Constancia, H.J. Coster, W. Costers, J.D. Cruden, J. v.d. Daal, J. Daanchi, J. Dantuma, C.J.J. Decker, C.P. Dekker, Th.G.M. Distelbrink, W.J. van Dodewaard, R.W. Donkers, G.L. Doran, G. Dral, Chr. R. Drayer, J. de Dreu, A.J.L. Driesen, T. van Duin, P. Duinker, L.M. van Dijk, D. Dijkhuizen, H.J. Eeltjes.

M. Elmont, C.L. Emnes, H.H. van Exel, C.W.E. van Eijk, J.P. Flu, F.D.H. Friedrichs, N.L. Gazendam, W. van Gelder, H.H.W. Gesser, H. van Gestel, J.P. Giltay, W.C. Looyers, S.E. de Goyer, J. de Graaf, G.W. Gruythuyzen, J.J. Gijswijt, C.I. Haartsen, F.J. Haasteps, M. van der Ham, F.J.P. Hantzsch, M. Harms, J. van der Harst, P. Hartenberg, A.J. van Helden, O.W.D.C. van Hertzberg, H.J. van Heusden, J. den Heijer, D. Hoogstad, G. Hoorn, F.H. Houtkamp, Th. A. van der Hulst, J. Huurman, A.J. Huygens, L.G. Italia, D.G. Janga, E.J. Janssen, J. Janssen, M.J. Jeelof. G. de Jong (geb. 1894), G. de Jong (geb. 1901), J. de Jong, W. Jonker, H. Jonkman, H.W.M. Kerster, W.J. Kervezee.

G. Kiela, D. Kind, B. Kuip, E.M. Klooster, J. ten Klooster, A. Klouwer, W. Klijn, M.J. Knipper, C. Knoester, J.H.G. Koets, L.J. de Konink, P. Kool, E. Koper, A.C. Korving, M. Korving, C. Kost, J. Koster, B.C. Kraal, M.P. van der Kraan, W.F.J. Kraayo, J.C.A. Krijger, H. Kuiper, D. Kwakernaat, A.J.M. de Landes, J.J. Landeweerd, R. Landsman, A.C. Lap, M. de Leeuw, B.F. Leito, J.P.J. Lendorf, T. Leonhard, J. Leuver, P. van Lingen, [?] Lipplaa, M.M. Lourens, C. Mabesoone, G.A. Manuela, J.E. Markiet, C.B. Martina, P.W.H. Martijn, A.J. Mecidi, R.A. Merced, B.J. Merckel, J. Middelburg, E. Molenaar.

J. Monsees, E.E. Moore, C. Mos, J.W. de Mos, A. Mulder, E.G. Muller, A.W.I. Naarendorp, Th. Neeskens, C.G. Niemann, A. Nieuwold, W.M. Nooter, J.H. Oorschot, R.R. Oostburg, C. Oostrom, H.B. Ouwehand, L. Paeper, F.A. Pallesen, A.C.A. Parisius, J.H. Penningh, A. van der Perk, S.B. Piek, J.S.R. Pietersz, D. Pilkes, A. van Poeltje, A.N. van de Polder, W.M. Pools, D.H. Pourier, L. Pronk, N.J. Pronk, S. Pronk, G. Pullen, W.E.H. Rappold, J. Rasmijn, H. Reinhart, A. Roede, G. Roeleveld, L.D. Roeleveld, R.C. Rolader, P. Roos, G.F. Rooth, F.F. de Rooy, B.J. Rosalina, H. Rou, H. Ruygh, Betty A. Sanders.

Catharina Sarphati, J. Schaap, P. Schipper, D. Schlögl, D.G. Schmidt, H.J. Schoot, Sara Schuitevoerder, J.M. Schuszler, F. Schijf, H.A. Slagtand, D. van Sloten, J. van der Sluis, L.C. Smiet, J.B. Smit, N. Smit, L. Spaans, M. Spaans, M.C. Spaans, P. Spaans, J.C. Spanier, D. Sparrius, J.W. Spruit, E.A.J. Stelk, E. Stempel, L.P.H. Struik, J.M. Suurendonk, A.F. Thode, A. Toet (geb. 1914), A. Toet (geb. 1915), L.F.W. Vermeulen, J. Verzijde, C. Visser, H. Visser, L.M. Visbeek, W. van der Vlies, H. Voorspuy, P.F. van Voorthuisen, H. de Vries, J.E. Waalewijn, A.Ch.M. Waanders, A. Waterman, J.L.D. Wikkeling, A. de Willigen, A.I. Winklaar, E.O. Winklaar, F.J. van Winsen, H. Wissink, A. de Wit, A.G. Woisky, P. Wijnberg, C. Zeeman, F. Zingg, J.M. van der Zwan, W. van der Zwan, E. Zwart, F.P. Zwep.

Onthulling
Het monument is onthuld op 4 mei 1947. Nadat het gedenkteken was verhuisd naar de huidige locatie op het KNSM-eiland, is het opnieuw onthuld op 10 september 2005.

Locatie
De plaquette is aangebracht in de vestibule van de 'Kompaszaal' - de voormalige passagiers aankomst- en vertrekhal van de KNSM - in Loods 6 op het KNSM-eiland te Amsterdam.

Bronnen

  • Om nooit te vergeten - Amsterdamse monumenten en gedenktekens ter herinnering aan de Tweede Wereldoorlog van Mies Bouhuys en Boris Klatser. (Bussum, Produktie Uitgeverij Thoth, 1995). ISBN 90 6868 124 9;
  • Sta een ogenblik stil... Monumentenboek 1940/1945 van Wim Ramaker en Ben van Bohemen. (Kampen, Uitgeversmaatschappij J.H. Kok Matrijs, 1980). ISBN 90 242 0185 3;
  • Vertel de verhalen van Frans Heddema en Margit Willems, uitgegeven door Stadsdeel Amsterdam-Centrum (2005). ISBN 90-9019166-6;
  • De KNSM in de 2e Wereldoorlog. Gedenkboek van de KNSM 1937-1947 W.H.A. Wessels. ISBN 978-90-79575-01-5.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht

Bijdragen

E.S.VAN DER VELDT KLOOSTER | 6 juli 2018

Ik heb geen verhaal maar wil wel weten waar mijn vader Eduard Martinus Klooster geb. 2-10-1894
in Suriname Paramaribo, is overleden, waar en op welk schip
zjn naam is wel vermeld op het monument. Hij was in de Tweede Wereldoorlog werkzaam bij de KNSM.
Het is voor mij heel belangrijk deze informatie te krijgen.