Adopteer een monument

Herdachte groepen: Verzet Nederland
Ontwerper: Rob Schotman; Wim Tap
Onthulling: 1983
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2018-2019 geadopteerd door Alan Turingschool.

Amsterdam, monument op het Windroosplein (foto: Nationaal Comité 4 en 5 mei)
Amsterdam, monument op het Windroosplein (foto: Lida Goede)
Amsterdam, monument op het Windroosplein (foto: Nationaal Comité 4 en 5 mei)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument op het Windroosplein te Amsterdam is een marmeren, taps toelopende gedenksteen met inscriptie.

Tekst
De tekst op de gedenksteen luidt:

'TER HERDENKING VAN DE MEDEWERKERS
VAN DE WAARHEID DIE GEVALLEN ZIJN
IN DE STRIJD TEGEN HET FASCISME
1940 - 1945'.

Wijziging
In 1993 is het monument verplaatst van de Hoogte Kadijk naar het Windroosplein.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument op het Windroosplein te Amsterdam is opgericht ter nagedachtenis aan de medewerkers van de illegale krant De Waarheid van de Communistische Partij Nederland die tijdens de Tweede Wereldoorlog in de strijd tegen de bezetter zijn omgekomen.

Op 23 november 1940 verscheen het eerste nummer van de landelijke, communistische, ondergrondse krant De Waarheid. De hoofdredactie bestond uit hoofdredacteur Paul de Groot en de medewerkers J. Posthuma, J. Verbruggen, C. Aernouts en C. Schuurman. De krant speelde gedurende de bezetingsjaren een belangrijke rol. Militaire sabotagedaden, verzetsacties en acties voor voedsel werden via De Waarheid georganiseerd. Ook verspreidde de krant strooibiljetten en pamfletten. Velen raakten via De Waarheid betrokken bij de CPN.

Na de Februaristaking, die georganiseerd was door de CPN, volgde een golf van arrestaties. Ook werd er veel materiaal in beslag genomen. In januari 1943 werden organisator J.H. Janzen en redacteurs J. Posthuma en C. Aernouts gearresteerd. Zes maanden later werden zij door de bezetter gefusilleerd. Ook de nieuwe leiders Piet Vosveld en Jan Postma werden opgepakt en om het leven gebracht door de bezetter.

De erelijst van gevallenen voor de illegale pers bestaat voor bijna de helft uit communistische verzetlieden.

Onthulling
Het monument is onthuld in 1983 door oud-hoofdredacteur Joop Wolff. Het monument is opnieuw onthuld op zijn nieuwe locatie aan het Windroosplein op 4 mei 1993.

Bronnen

  • Om nooit te vergeten - Amsterdamse monumenten en gedenktekens ter herinnering aan de Tweede Wereldoorlog van Mies Bouhuys en Boris Klatser. (Bussum, Produktie Uitgeverij Thoth, 1995). ISBN 90 6868 124 9;
  • Vertel de verhalen van Frans Heddema en Margit Willems (Stadsdeel Amsterdam-Centrum, 2005). ISBN 90-9019166-6.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht