Adopteer een monument

Herdachte groepen: Militairen in dienst van het Ned. Kon. na 1945, Burgerslachtoffers, Verzet Nederland
Adopteer dit monument.

Schraard, oorlogsmonument (foto: gemeente Wonseradeel)
Schraard, oorlogsmonument (foto: gemeente Wonseradeel)
Schraard, oorlogsmonument (foto: gemeente Wonseradeel)
Schraard, oorlogsmonument (foto: gemeente Wonseradeel)

Het monument

Vorm en materiaal
Het oorlogsmonument in Schraard (gemeente Súdwest-Fryslân) zijn twee ingemetselde plaquettes.

Teksten
De tekst op de linkerplaat luidt:

'TER NAGEDACHTENIS AAN ONZE
PLAATSGENOTEN DIE GEVALLEN ZIJN ALS
SLACHTOFFERS DER DUITSCHE TERREUR
ANNE DE HAAN
OUD 21 JAAR OVERL. TE BUCHENWALDE
23 JUNI 1944
FETZE ELGERSMA
OUD 44 JAAR OVERL. TE MAKKUM
7 APRIL 1945
OPENB. VAN JOH. 2:10'.

De inhoud van Openbaringen van Johannes 2, vers 10 luidt:

'Wees niet bevreesd voor hetgeen gij lijden zult. Zie, de duivel zal sommigen Uwer in de gevangenis werpen, opdat gij verzocht wordt en gij zult een verdrukking hebben van tien dagen. Wees getrouw tot de dood en Ik zal U geven de kroon des levens.'

De tekst op de rechterplaat luidt:

'HERINNERING AAN
JACOB IJ. STRIKWERDA
* 15-2-1924
+ 27-11-1946 TJILAMPENI
(KAVA).'

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het oorlogsmonument in Schraard (gemeente Súdwest-Fryslân) is opgericht ter nagedachtenis aan twee medeburgers die in de bezettingsjaren door oorlogshandelingen zijn omgekomen en aan een medeburgers die sneuvelde tijdens de politionele acties in het voormalig Nederlands-Indië.

Anne de Haan werd geboren op 10 maart 1923 in Schraard. Hij was werkzaam op het boerenbedrijf van zijn vader. Omdat hij zich niet voor de arbeidsinzet had gemeld, zat hij ondergedoken in de ouderlijke woning in zijn geboorteplaats. Door verraad van Frans Michon werd Anne in maart 1944 door de Groningse Sicherheitsdienst gearresteerd en naar Groningen overgebracht. Na enkele dagen werd hij naar kamp Amersfoort vervoerd en een maand later naar het concentratiekamp Buchenwald, waar hij op 18 april 1944 aankwam. De 21-jarige Anne de Haan stierf hier op 23 juni 1944.

Op zaterdag morgen 7 april 1945 deed de Sicherheitsdienst uit Sneek en Groningen in samenwerking met de Landwacht een grootscheeps opgezette aanval op de Marechausseekazerne in Makkum. Zij waren in de veronderstelling dat dit het hoofdkwartier van de verzetsbeweging was. Er werd echter niets gevonden en waarschijnlijk uit woede werd toen een razzia uitgevoerd in de plaatselijke conservenfabriek van Van den Berg. De bezetter had een lijst met namen die door een verrader was samengesteld. In de fabriek en in het dorp werden dan ook arrestaties verricht, terwijl in de fabriek ook wapens werden gevonden.

Fetze Elgersma werd geboren op 22 april 1900 in Wons. Hij was veehouder in Schraard. Toen op 7 april 1945 de overvalwagen van de SD binnenreed, was het de bedoeling om Willem (de zoon van de familie Elgersma) te arresteren. Deze was echter niet thuis, maar na een grondig onderzoek in de boerderij werden wel enkele wapens gevonden. Fetze en zijn twee onderduikers, Jan Emmens en Hermanus Falkena, werden meegenomen en bij de kazerne gefusilleerd. Elgersma werd begraven op de N.H. begraafplaats in Makkum.

Militair Jacob Strikwerda sneuvelde op 27 november 1946 in Tjilampeni, Java. Hij ligt begraven op het Nederlands ereveld Pandu te Bandung.

Locatie
De plaquettes zijn ingemetseld in de voorgevel van het oude Gereformeerde kerkje te Schraard (gemeente Súdwest-Fryslân), dat thans in gebruik is als verenigingsgebouw.

Bronnen

  • Verzetsmuseum Friesland: www.verzetsmuseum.nl;
  • Tekens aan de weg - Tekens aan de wand, C. Reitsma (Leeuwarden, 1980). ISBN 9033020009.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht