Adopteer een monument

Herdachte groepen: Militairen in dienst van het Ned. Kon. 1940-1945
Ontwerper: Jac Maris (1900-1996)
Onthulling: 5 mei 1951
Adopteer dit monument.

Nijmegen, monument op Plein 1944 (Foto: B. van Bohemen/NIOD)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument op Plein 1944 te Nijmegen is een bronzen beeld van een soldaat die neerknielt bij een gewonde kameraad. Het beeld is geplaatst op een voetstuk van Belgisch hardsteen. Op het voetstuk is een gedenkplaatje van aluminium aangebracht. Het beeld is 2 meter hoog. Het voetstuk is 2 meter 95 hoog.

Tekst
De tekst op het gedenkplaatje luidt:

'JAC MARIS
MONUMENT VOOR DE NEDERLANDSE MILITAIRE,
GEVALLEN IN DE 2E WERELDOORLOG
1951
WWW.NIJMEGEN.NL'

Het gedenkplaatje is in 2007 op het voetstuk aangebracht.

Locatie
Het oorlogsmonument staat normaliter op het Plein 1944. Omdat Plein 1944 in 2012 opnieuw werd ingericht was het monument tijdelijk verwijderd. Het originele beeld van zandsteen is bij de terugplaatsing van het monument vervangen door een bronzen replica omdat deze niet meer te herstellen was. De replica staat op een nieuw voetstuk van Belgisch hardsteen dat het originele voetstuk van basalt vervangt. Het nieuwe beeld is op 4 mei 2014 officiëel onthuld door de burgemeester van Nijmegen.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument op Plein 1944 te Nijmegen is opgericht ter nagedachtenis aan alle Nederlandse militairen uit het Rijk van Nijmegen die tijdens de Tweede Wereldoorlog sneuvelden. Van de Koninklijke Landmacht waren dat circa 2.300 man en van de Koninklijke Marine naar schatting 2.900 man.

In Nijmegen leefde direct na de oorlog ideeën om een algemeen oorlogsmonument op te richten. In 1949 kwam de Katholieke Actie naar buiten met een plan om door kunstenaar Jac Maris een monument te laten maken dat uitdrukking gaf aan het lijden van de stad in de oorlog en het christelijke karakter van de streek. De beoogde locatie was de Nijmeegse zijde van de Waalbrug, zodat het monument een teken zou zijn voor ieder die van het Noorden uit de stad binnenkwam. Dat Waalbrugmonument zou, zo las men in 1949 in de pers, een monumentaal granieten kruis worden van 11 tot 17 meter hoog. Aan de voet kwamen de figuren van Stephanus, Albertus Magnus, Petrus Canisius en keizer Karel de Grote, op de kruisboom episoden uit de Nijmeegse geschiedenis en op de dwarsbalk apostelen. Dit is echter niet gerealiseerd.

De roep om een algemeen oorlogsmonument in het centrum van de
stad klonk ook in de kringen van oud-strijders, die zochten naar een locatie waar de jaarlijkse oorlogsherdenking van mei plaats kon vinden. De keuze viel uiteindelijke op de huidige locatie, Plein 1944.

Oprichting
Het monument is vervaardigd in opdracht van de Nederlandse Bond van Oud-strijders en Dragers van het Mobilisatiekruis.

Onthulling
Het monument is onthuld op 5 mei 1951 op Plein 1944, dat tot 1950 de naam Koning Hendrikplein droeg. De nieuwe naam herinnert aan het jaar van het bombardement én aan de bevrijding van Nijmegen.

Bronnen

  • Ter nagedachtenis en ter bezinning - Oorlogs- en verzetsmonumenten in Nijmegen en omgeving, Margreet Janssen Reinen, Miep Janssen Reinen-Wannet en Ab Uijen. (Molenhoek 1994). ISBN 90-71832-25-2;
  • Sculptuur in Nijmegen, onder redactie van Felix Villanueva (Nijmegen, Thoben Offset Nijmegen, 1990). ISBN 90 900 3401 3;
  • Jaarboek Numaga, gewijd aan heden en verleden van Nijmegen en omgeving, jaargang LVI – 2009;
  • N1. Artikel 22 april 2014.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht