Adopteer een monument

Herdachte groepen: Geallieerde militairen
Ontwerper: Mevr. H. van Heuff-van Oven (ontwerp), K. van Berkel, J. Rombouts
Onthulling: 19 september 1960
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2018-2019 geadopteerd door CNS Cavaljé.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door Vereniging CNS Ede.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door C.S.G. Het Streek.
Dit monument is in schooljaar 2018-2019 geadopteerd door Kindcentrum Prins Constantijn.
Dit monument is in schooljaar 2019-2020 geadopteerd door CNS Ede.

Ede, 'Airborne-monument' (foto: B. van Bohemen/NIOD)
Ede, 'Airborne-monument' (foto: Willem Wijnveld)
Ede, 'Airborne-monument' (foto: B. van Bohemen/NIOD)
Ede, 'Airborne-monument' (foto: Willem Wijnveld)
Ede, 'Airborne-monument' (foto: Willem Wijnveld)
Ede, 'Airborne-monument' (foto: Willem Wijnveld)
Ede, 'Airborne-monument' (foto: Willem Wijnveld)
Ede, 'Airborne-monument' (foto: Willem Wijnveld)
Ede, 'Airborne-monument' (foto: B. van Bohemen/NIOD)
Ede, 'Airborne-monument' (foto: Willem Wijnveld)
Ede, 'Airborne-monument' (foto: G. Poppeliers en B. van Veen)
Ede, 'Airborne-monument' (foto: G. Poppeliers en B. van Veen)

Het monument

Vorm en materiaal
Het 'Airborne-monument' op de Ginkelse Heide in Ede is een betonnen gedenkzuil, bekroond door een koperen adelaar met gespreide vleugels. Het voetstuk heeft de vorm van een kristal, waaruit het monument als een prisma oprijst. Op de zuil zijn drie koperen emblemen aangebracht. Op het eerste embleem staat een gevleugelde en gekroonde parachute afgebeeld, op het tweede embleem het wapen van de King's Own Scottish Borderer en op het derde embleem een beeltenis van een paarse Pegasus (het mythologische gevleugelde paard). Aan de voet van het gedenkteken bevindt zich een plaquette van natuursteen. Op tien meter afstand ligt een grote zwerfkei met tekst. Het monument is 3 meter hoog, 30 centimeter breed en 30 centimeter diep.

Teksten
De tekst op de plaquette luidt:

'JESAJA 40, 31:
...ZIJ ZULLEN OP VAREN MET
VLEUGELEN GELIJK DE ARENDEN
...THEY SHALL MOUNT UP WITH WINGS AS EAGLES'.

De tekst op de zwerfkei luidt:

'LUCHTLANDING
17 - 18 SEPT. 1944'.

Symboliek
De naam Pegasus werd in 1944 gebruikt om de ontsnappingsoperatie van gestrande Britse parachutisten aan te duiden.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het 'Airborne-monument' op de Ginkelse Heide herinnert de inwoners van Ede aan de Britse parachutisten die tijdens de Tweede Wereldoorlog op Nederlands grondgebied zijn gesneuveld.

Op 17 en 18 september 1944 landden honderden para's op de Ginkelse Heide. De actie maakte deel uit van operatie 'Market Garden'. Met dit grote offensief wilden de geallieerden een bruggenhoofd over de grote rivieren in Nederland creëren. In een bliksemsnelle aanval moesten luchtlandingstroepen bruggen veilig stellen. Grondtroepen moesten daarna vanuit België over deze bruggen oprukken naar het IJsselmeer

John D. Frost was de commandant van het 2de bataljon van de 1ste Parachutisten Brigade van de 1ste Airborne Divisie. Onder zijn leiding slaagden de Britten erin om de noordelijke oprit van de oude Rijnbrug te bezetten en tijdens de daaropvolgende strijd dagenlang onder controle te houden. De strijd om Arnhem werd echter verloren, waardoor de aanval stokte.

Tijdens operatie 'Market Garden' zijn boven Nederland 35.000 parachutisten gedropt, waarvan circa 11.000 bij Arnhem zijn geland. Slechts 2400 man is het gelukt om de overkant van de Rijn te bereiken. De overige soldaten raakten gewond, werden gedood of zijn krijgsgevangen gemaakt.

Oprichting

De oprichting was een initiatief van het Mausoleum Comité. Het gedenkteken markeert de uiterste noordgrens van het slagveld tussen Arnhem, Oosterbeek, Renkum en Ede.

Onthulling
Het monument is onthuld op 19 september 1960 door generaal-majoor Urquhart (oud- commandant van de 1ste Britse Luchtlandingsdivisie).

Locatie
Het monument bevindt zich op de Ginkelse Heide aan de Verlengde Arnhemseweg in Ede.

Bronnen

  • Gemeente Ede;
  • Sta een ogenblik stil... Monumentenboek 1940/1945 van Wim Ramaker en Ben van Bohemen. (Kampen, Uitgeversmaatschappij J.H. Kok Matrijs, 1980). ISBN 90 242 0185 3;
  • www.oorlogsmusea.nl

Voor meer informatie

  • Herinneringen voor de toekomst van Jan Durk Tuinier (Utrecht, Stichting Comité Nationale Feestdagen Gemeente Ede en Stichting Vredeseducatie, 1995);
  • Ede 1940 - 1945 van Vincent Lagerwij en Gert Plekkringa (Barneveld, BDU, 1985);
  • Ede in beeld (Ede, Koninklijke BDU Uitgeverij, 1999).

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht