Adopteer een monument

Herdachte groepen: Burgerslachtoffers, Verzet Nederland
Adopteer dit monument.

Zaandam, monument aan de Prins Hendrikkade (foto: Jaap Kloek)
Zaandam, monument aan de Prins Hendrikkade (foto: Jaap Kloek)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument aan de Prins Hendrikkade in Zaandam (gemeente Zaanstad) is een plaquette van witte natuursteen.

Tekst
De tekst op de plaquette luidt:

'OP 9 FEBRUARI 1945
VIELEN OP DEZE PLAATS
VOOR DE VRIJHEID

JAN BAKKER - AMSTERDAM
STEPHANUS J.P. BAKKER - AMSTERDAM
CATRINUS DOUMA - SLOOTDORP
JACOB I. DE HAAN - AMSTERDAM
JAN D. JANSSEN - HILVERSUM
JOHAN DE JONGE - AMSTERDAM
JAN OVEREEM - AMSTERDAM
JOHANNES RUIJTER - BEEMSTER
GERRIT C. STAPEL - AMSTERDAM
GERARDUS J. VAN WETERING - HILVERSUM'.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument aan de Prins Hendrikkade herinnert de inwoners van Zaandam (gemeente Zaanstad) aan de tien verzetsmensen die hier op 9 februari 1945 door de bezetter zijn gefusilleerd.

De namen van de tien slachtoffers luiden:

Jan Bakker, Stephanus Bakker, Catrinus Douma, Jacob de Haan, Jan Janssen, Johan de Jonge, Jan Overeem, Johannes Ruijter, Gerrit Stapel en Gerardus van Wetering.

De fusillade was een vergelding voor een gebeurtenis eerder die week in Zaandam. Verzetslieden hebben toen tweemaal een verrader bij het oude stadhuis neergeschoten. Deze bakkerszoon en politieman hielpen de bezetter met het opsporen van mensen die in het verzet zaten.

Een dag voor de fusillade heeft de bezetter een razzia in de buurt tussen de Prinsenstraat en de Bloemgracht gehouden. Alle bewoners (mannen, vrouwen en kinderen) werden uit hun huizen gehaald en op de Burcht samengedreven. Bijna honderd mannen werden uit de groep gehaald en afgevoerd om als dwangarbeider in Duitsland te werken.

Over de achtergronden van het neerschieten van de tien verzetsmensen heeft de Zaanse journalist Wim Swart een verslag gemaakt. Hij was in 1945 nog een schooljongen en woonde in die buurt. Zijn eigen ervaringen heeft hij verwoord in het opstel Toen mijn moeder melk ging halen.

Locatie
Het monument bevindt zich op de hoek Prins Hendrikkade/Burcht te Zaandam (gemeente Zaanstad).

Bron
Sta een ogenblik stil... in Zaanstad - Herdenkingsmonumenten in Zaanstad 1940-1945 van Rob Vreeken (Zaandam, Elkaland Drukkerij V.O.F., 2001).

'Monumenten Spreken'
Een korte documentaire over dit monument is hier te bekijken. Aanvullende informatie over de 28 monumenten in de Zaanstreek is te vinden op de website Monumenten Spreken.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht