Adopteer een monument

Herdachte groepen: Burgerslachtoffers, Verzet Nederland
Ontwerper: Jeanne Kouwenaar-Bijlo (beeldhouwster), A.N. Binder (gieter)
Onthulling: 29 april 1950
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door RKBS St. Adelbertus.

Alkmaar, 'De Stedemaagd' (foto: B. van Bohemen / NIOD)
Alkmaar, 'De Stedemaagd' (foto: B. van Bohemen / NIOD)
Alkmaar, 'De Stedemaagd' (foto: B. van Bohemen / NIOD)
Alkmaar, 'De Stedemaagd', mei 2009 (foto: Nationaal Comité 4 en 5 mei)
Alkmaar, 'De Stedemaagd', mei 2009 (foto: Nationaal Comité 4 en 5 mei)

Het monument

Vorm en materiaal
'De Stedemaagd' in Alkmaar is een bronzen beeld van een treurende, staande vrouwenfiguur. Het beeld is geplaatst op een voetstuk van zandsteen. Het beeld is 1 meter 50 hoog. Het voetstuk is 1 meter hoog.

Tekst
De tekst op het voetstuk is een gedicht van Adriaan Roland Holst:

'ZIJ STAAT HIER IN DE
NAAM VAN ALLEN
DIE STRIJDEND TOTTER
DOOD GEGAAN
IN ONZE NOOD ONS
ZIJN ONTVALLEN
DOCH OM, VAN VRIJHEIDS
STONDE AF AAN
VOORGOED WEER
OP TE STAAN'.

Wijziging
In 2001 zijn vijf tegels aan het monument toegevoegd, waarin de namen van vijf ter plaatse gefusilleerde Nederlanders zijn gegraveerd.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

'De Stedemaagd' in Alkmaar is opgericht ter nagedachtenis aan alle medeburgers die tijdens de bezettingsjaren door oorlogshandelingen zijn omgekomen en in het bijzonder aan vijf mannen die hier op 17 november 1944 door de bezetter zijn gefusilleerd.

De namen van de vijf slachtoffers luiden:

Pieter Booij, Arie Kapitein, Marinus Post, Pieter van Velzen en Frans van der Zeijden.

De fusillade was een vergelding op het neerschieten van landwachter J.H. Meijer op 10 november 1944 in Alkmaar.

De vijf gefusilleerde mannen zaten opgesloten in de gevangenis aan de Weteringsschans te Amsterdam. Pieter Booij was een handelsreiziger uit Amsterdam. Veehandelaar Arie Kapitein uit Zijpe werd op onbekende datum gearresteerd door de SD'ers Kuiper en Viebahn. Hij werd verdacht van het illegaal opslaan van benzine en het verrichten van ondergronds werk. Veehouder Marinus Post uit Kampen was leider van een Knokploeg die vanuit Leiden opereerde. Hij was de oudere broer van de op 16 juli 1944 gefusilleerde KP'er Johannes Post. Na talrijke verzetsacties dook Marinus onder in Amsterdam en trad hij toe tot de Amsterdamse Knokploeg. Op 18 oktober 1944 is hij door verraad gearresteerd. Portier Pieter van Velzen uit Haarlem werd bij een controle aangehouden. Toen bleek dat Velzen illegale pamfletten bij zich had, werd hij gearresteerd. Tabaksgrossier Frans van der Zeijden uit Alkmaar vervoerde wapens die in de Wogmeer werden gedropt. Tijdens de slag bij Rustenburg in de nacht van 10 op 11 oktober 1944 geraakte de ophaalploeg in gevecht met de bezetter en een aantal landwachters. Gerard Veldman (een kopstuk in het Alkmaarse verzet) sneuvelde en Van der Zeijden raakte zwaargewond. De volgende dag werd hij door de bezetter gevonden, verhoord en gevangengenomen.

Onthulling
Het monument is onthuld op 29 april 1950 door mevrouw R.M. van der Zeijden-Geus (weduwe van Frans van der Zeijden).

Locatie
Het monument is geplaatst in het park Alkmaarder Hout, tegenover het Medisch Centrum Alkmaar, gevestigd op de hoek Harddraverslaan/ Wilhelminalaan te Alkmaar.

Bron
Gemeente Alkmaar.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht