Adopteer een monument

Herdachte groepen: Burgerslachtoffers, Geallieerde militairen
Onthulling: 1981
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2018-2019 geadopteerd door RKBS Petrus en Paulus.

Eerde, 'Geronimo-monument' (bron: Airborne Comité Eerde)
Onthulling van het 'Geronimo-monument' door Jack Thornton in 1981 (bron: Airborne Comité Eerde)
Eerde, 'Geronimo-monument' (foto: B. van Bohemen / NIOD)
Eerde, 'Geronimo-monument' (foto: B. van Bohemen / NIOD)
3e batallion bij de Sint Antonius molen op 17 september 1944 (bron: Airborne Comité Eerde)

Het monument

Vorm en materiaal
Het 'Geronimo-monument' in Eerde (gemeente Veghel) is een ronde gedenksteen, geplaatst op een bakstenen voetstuk. Op de gedenksteen is het logo van het 501ste Parachute Infanterie Regiment afgebeeld. Het logo bevat een parachute en een beeltenis van het Indianenopperhoofd Geronimo. In zijn hand houdt hij een bliksemschicht. Op het voetstuk is een plaquette aangebracht.

Tekst
De tekst op de gedenksteen luidt:

'501ST
PARACHUTE
INFANTERY
GERONIMO.

ONTMOETING
HERINNERING
WAARDERING
17 SEPT. 1944'

Voor het monument staan drie kleine gedenkstenen waarop is vermeld:

'LAAT ONS DE DODEN HERDENKEN

U.K. + 12 EERDE + 9 USA + 48'

Symboliek
De legendarische Apache-hoofdman Geronimo heeft in de 19e eeuw in de Verenigde Staten diverse oorlogen gevoerd tegen de blanke kolonisten. Tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikten de manschappen van het 501ste Regiment zijn naam als strijdkreet.

Informatie van de Oorlogsgravenstichting over slachtoffers

Op dit moment is dit monument nog niet gekoppeld aan personen uit het bestand van de Oorlogsgravenstichting.

Weet u of er op dit monument een naam voorkomt die ook bij de Oorlogsgravenstichting bekend is? Ga dan naar de website van de Oorlogsgravenstichting, zoek de persoon in de database en koppel dit monument aan deze persoon. U moet hiervoor wel een account aanmaken bij de Oorlogsgravenstichting. Na de koppeling verschijnt de naam van het slachtoffer op deze pagina.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het 'Geronimo-monument' herinnert de inwoners van Eerde (gemeente Veghel) aan de landing op 17 september 1944 van het 501ste Regiment van de 101ste Airborne Divisie in het kader van operatie 'Market Garden'. De drie kleine gedenkstenen vóór het 'Geronimo-monument' herinneren aan de 12 Britse en 48 Amerikaanse militairen de in september 1944 in Eerde zijn gesneuveld en de 9 burgers uit Eerde die in de strijd zijn omgekomen.

Met dit grote offensief van 17 tot 26 september 1944 wilden de geallieerden een bruggenhoofd over de grote rivieren in Nederland veroveren door met luchtlandingstroepen in een bliksemsnelle aanval bruggen in Noord-Brabant en Gelderland veilig te stellen. Hierna zouden Britse grondtroepen deze bruggen gebruiken om door te storen naar het IJsselmeer.  

Het 501ste Regiment heeft onder commando van Kolonel Howard R. Johnson na de landing in het droppingsgebied bij Veghel de bruggen over de Aa en de Zuid-Willemsvaart veroverd. In samenwerking met leden van de plaatselijke bevolking uit Veghel werden deze bruggen versterkt om het gewicht van de tanks te kunnen dragen. Om 'de Corridor' (ofwel 'Hell's Highway') van Eindhoven naar Arnhem te verdedigen, ontstond op 24 september 1944 in de zandduinen bij Eerde (gelegen tussen Schijndel en Veghel) een zwaar gevecht tussen het 501ste Regiment en de bezetter. Duitse troepen slaagden er op deze dag in om de Corridor ten zuiden van Eerde te doorbreken en enkele dagen te bezetten. Dit wordt algemeen beschouwd als de doodsteek voor Operatie Market Garden.

Bij deze confrontatie in Eerde en omgeving zijn veel slachtoffers gevallen: 48 Amerikanen, 12 Britten, een onbekend aantal Duitsers en 9 burgers.

Nadat de Slag om Arnhem werd verloren, is de aanval gestokt. Wel was een deel van Noord-Brabant en Gelderland in geallieerde handen. Vanuit deze strook vrij gebied, 'de Corridor' genaamd, werd in de maanden daarna de rest van Brabant bevrijd. Tijdens operatie 'Market Garden' zijn meer dan 17.000 militairen van de luchtlandings- en grondtroepen gesneuveld, gewond geraakt of vermist. Dit aantal verloren manschappen was groter dan tijdens de invasie in Normandië (D-Day).

Oprichting
Het monument is ontworpen en vervaardigd door enkele Eerdse burgers.

Onthulling
Het monument is onthuld in 1981 door 501ste Regiment veteraan Jack Thornton.

Locatie
Het monument is geplaatst bij de Sint Antonius molen in Eerde (gemeente Veghel).

Bronnen

  • Gemeente Veghel;
  • Stadskrant Veghel van 11 april 2002;
  • In het spoor van Market Garden - Monumenten en gedenktekens Noord-Brabant van Jacq van Eekelen e.a. (Den Dungen, Market Garden Comité, 1998);
  • Het Airborne Comité Eerde.

Voor meer informatie
De website van het Airborne Comité Eerde.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht