Adopteer een monument

Herdachte groepen: Geallieerde militairen
Ontwerper: Projectteam monument Pan
Onthulling: 5 mei 2000
Adopteer dit monument.

Maarheeze, 'Pan-monument 1943' (Foto: Edward Oskam)
Maarheeze, 'Pan-monument 1943' (Foto: Rob van Stratum)
Maarheeze, 'Pan-monument 1943' (Foto: Rob van Stratum)
Maarheeze, 'Pan-monument 1943' (Foto: Edward Oskam)
Maarheeze, 'Pan-monument 1943' (Foto: Edward Oskam)

Het monument

Vorm en materiaal
Het 'Pan-monument 1943' in Maarheeze (gemeente Cranendonck) is een rechthoekige gedenksteen van zwart graniet. Op de steen is een afbeelding van een vredesduif aangebracht. Voor de steen zijn drie foto's van gesneuvelde militairen geplaatst. Het monument is 1 meter 50 hoog en 1 meter breed.

Tekst
De tekst op de gedenksteen luidt:

'DIT MONUMENT IS OPGERICHT A.D. 5-5-2000
TER NAGEDACHTENIS AAN DE BEMANNING
VAN EEN 4-MOTORIGE SHORT STIRLING VAN DE
BRITSE ROYAL AIR FORCE (R.A.F.).

HET TOESTEL STORTTE HIER BRANDEND NEER
IN DE NACHT VAN 22 JUNI 1943
EN HAD ALS DOEL DE STAD KREFELD IN DUITSLAND.

DRIE BEMANNINGSLEDEN KWAMEN HIERBIJ OM HET LEVEN:
P/O D. RICH
(PILOOT) AUSTRALIË
SGT. S.H. BURROWS
(RADIOTELEGRAFIST/SCHUTTER) G.B.
SGT. B. KERMODE
(BOMMENRICHTER/SCHUTTER) G.B.

VIER BEMANNINGSLEDEN WERDEN GEVANGENGENOMEN:
SGT. F. FAWCETT G.B.
SGT. A.J. SMALL G.B.
SGT. J.J. MCDONALD CANADA
(LATER OVERLEDEN IN EEN KAMP)
SGT. H. HILL G.B.

LAAT DIT MONUMENT MEDE EEN EERBETOON ZIJN
AAN ALLEN DIE IN DEZE OMGEVING
TIJDENS DE TWEEDE WERELDOORLOG 1940 - 1945
OM HET LEVEN KWAMEN.'

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het 'Pan-monument 1943' in Maarheeze (gemeente Cranendonck) is opgericht ter nagedachtenis aan de drie omgekomen bemanningsleden van de Short Stirling die hier in de nacht van 22 op 23 juni 1943 is neergestort. Ook worden met het gedenkteken alle oorlogsslachtoffers herdacht die in de omgeving van het dorp door oorlogshandelingen zijn omgekomen.

De namen van de drie slachtoffers luiden: Sgt. Stan H. Burrows, Sgt. B. Kermode en piloot Donald R. Rich.

In de nacht van 21 op 22 juni 1943 steeg vanaf vliegbasis Downham Market in Norfolk, Engeland, een viermotorige Short Stirling bommenwerper op, met als doel de Duitse stad Krefeld. Het was een toestel van het 218 Squadron R.A.F. (Gold Coast squadron). Waarschijnlijk werd het vliegtuig neergeschoten door de Duitse luchtafweer (FLAK). De bommenwerper vatte vlam en ontplofte door de nog aanwezige bommen en munitie op de grond. Het toestel kwam neer in de Panbossen, niet ver van de boerderij 'Hoef aan de Pan' (Panweg 5). Drie bemanningsleden verloren hierbij het leven: Donald R. Rich, 21 jaar (piloot) uit Queensland, Australië, Sgt. Stan H. Burrows, 28 jaar (radiotelegrafist) uit Ardleigh Green, Essex G.B. en Sgt. Brian Kermode, (bommenrichter) uit Engeland. Het stoffelijk overschot van sergeant Burrows werd pas op 25 juni 1943 gevonden bij Sterksel. Volgens ooggetuigen vond men hem nabij Chijnsgoed 5-7. De drie gesneuvelden liggen begraven op de Algemene Begraafplaats te Woensel, Eindhoven.

De vier andere bemanningsleden hebben de brandende bommenwerper met hun parachute tijdig kunnen verlaten, maar werden gevangengenomen door de bezetter. Dit waren sergeant F. Fawcett, sergeant A.J. Small, sergeant J.J. McDonald en sergeant H. Hill. Eén van hen, McDonald, is vlak voor de bevrijding in een Duits krijgsgevangenkamp om het leven gekomen. De drie andere bemanningsleden hebben de oorlog overleefd.

Oprichting
In 1997 ontstond bij een aantal inwoners uit de omgeving (die zich verenigden in het Projekt Team Pan-monument 1943) het idee om op de locatie waar het toestel was neergestort een monument op te richten. Er werd contact opgenomen met de broer van de piloot Rich in Queensland, Australië. Hij was zeer verheugd over het initiatief. Ook werd met de hulp van een Britse veteraan, Frank Walsh, de familie van Stan Burrows opgespoord. Als eerste werd met succes de Rabobank te Someren-Heide benaderd voor financiële steun. Staatsbosbeheer ging akkoord met de locatie en het Kadaster verrichte de metingen en de kartografie. De gemeente Cranendonck verstrekte, ondanks het feit dat het Project Team buiten alle commissies viel, toch een subsidie. Door de kerkgemeenschap van de Sint-Jozefparochie van Someren-Heide werd een overtollig stenen altaar geschonken, een mooi brok graniet (van ± 2.000 kilo) dat uiterst geschikt was voor het monument. Hurkmans Natuursteen V.O.F. Someren schonk hierna een plaat graniet voor de tekst. Bovendien hebben veel vrijwilligers hun medewerking verleend aan de totstandkoming van het monument.

Onthulling
Het monument is onthuld op 5 mei 2000 door de familie Burrows uit Engeland. In de Panbossen is op de plaats van de ramp op 19 februari 1998 een houten kruis geplaatst.

Locatie
Het monument bevindt zich in de buurt van de boerderij 'Hoef aan de Pan', gelegen aan de Panweg te Maarheeze (gemeente Cranendonck).

Bronnen

  • Gemeente Cranendonck;
  • Informatie afkomstig van de heer en mevrouw Hermens uit Geldrop;
  • Brochure Vliegtuigramp in de Panbossen, 22 juni 1943. Uitgave in eigen beheer, A. Hermens, Projekt team Pan-monument 1943, Someren-Heide-Maarheeze.

Voor meer informatie
AA-kroniek, jaargang 19 - nr.1 (Heemkundekring Budel en Cranendonck, 2000).

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht