Adopteer een monument

Herdachte groepen: Burgerslachtoffers, Vervolgden Nederland, Verzet Nederland
Onthulling: 23 december 1947
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door Fortes Lyceum.

Gorinchem, monument in het Merewadecollege (foto: Gemeente Gorinchem)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument in het Merewadecollege te Gorinchem is een zwartmarmeren plaquette met in gouden letters een tekst. De gedenkplaat is 52 centimeter hoog en 70 centimeter breed.

Tekst
De tekst op de plaquette luidt:

'TER NAGEDACHTENIS VAN HEN, DIE NA 10 MEI 1940
TOT ONZE SCHOOL BEHOORDEN EN VIELEN
ALS SLACHTOFFER VAN DE DUITSE TERREUR
L. STRAUS LERAAR J. HAK
J.E.F. BLAZE W. KILLIAN
J.P.C. BUITEMAN C. KREUKNIET
J.C. DEN HAAN D.J. MENASSE
ESTHER VAN VRIESLAND.'

Digitaal Joods Monument
De joodse oorlogsslachtoffers die op dit gedenkteken vermeld staan, zijn tevens opgenomen in het 'Digitaal Monument Joodse Gemeenschap in Nederland'. Hierin vindt u meer informatie over deze personen met waar mogelijk een korte biografie, familierelaties en adresgegevens.

Onder het kopje 'Geschiedenis' op deze pagina kunt u op een persoonsnaam klikken om doorverwezen te worden naar het Digitaal Joods Monument.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument in het Merewadecollege te Gorinchem is opgericht ter nagedachtenis aan de in de Tweede Wereldoorlog omgekomen leraar en (oud-)leerlingen van deze school.

De namen van de slachtoffers luiden:

Johannes Ernst Frederik Blase, Johannes Petrus Cornelis Buiteman, Jan Hak, Wilhelm Killian, Cornelis Kreukniet, Daniël Josef Menasse, Leo Straus en Esther van Vriesland.

Johannes Ernst Frederik Blase werd geboren op 8 februari 1923. In oktober 1944 is hij door de bezetter opgepakt. De tekst op de gedenkplaat vermeldt ten onrechte 'Blaze'.

Johannes Petrus Cornelis Buiteman werd geboren op 24 maart 1922. Ook hij werd in oktober 1944 gearresteerd.

Jan Hak werd geboren op 19 september 1920. Hij woonde in Giessen en was actief in het verzet.

Wilhelm Killian werd geboren op 26 augustus 1924. Hij werd opgepakt in oktober 1944.

Cornelis Kreukniet werd geboren op 7 september 1923. Hij werd opgepakt in oktober 1944.

Daniël Josef Menasse werd geboren op 13 oktober 1926. Als jood werd hij opgepakt in november 1942.

Leo Straus werd geboren op 22 april 1886. Hij was een gevluchte jood uit Duitsland en gaf Duitse les aan de H.B.S.

Esther van Vriesland werd geboren op 12 december 1926. Als jodin werd zij opgepakt in september 1942.

Onthulling
Het monument is onthuld op 23 december 1947 door leraar A. van der Werf, die tijdens de bezetting gevangen heeft gezeten. Er werden toespraken gehouden door de directeur, een leerling, een nabestaande, de gemeentesecretaris en de voorzitter van de Israëlitische gemeente. Het 'Merewadecollege' is een voortzetting van de H.B.S. die vroeger op de Vismarkt stond. Daar is nu het kantongerecht gevestigd.

Locatie
Het monument hangt in het trappenhuis van de openbare scholengemeenschap Merewadecollege, gevestigd aan de Wijdschildlaan te Gorinchem.

Bronnen

  • Gemeente Gorinchem;
  • Gorinchem tijdens de bezetting 1940-1945, A.J. Busch e.a. (Gorinchem, Historische Vereniging Oud-Gorcum, 1995).

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht