Adopteer een monument

Herdachte groepen: Algemeen
Ontwerper: J. van der Pijl (1901-1988)
Onthulling: 22 april 1950
Adopteer dit monument.

Assen, 'Texel-bank' (foto: G. Schnieders)
Assen, 'Texel-bank' (foto: G. Schnieders)
Assen, 'Texel-bank' (foto: Henk Peelen)
Assen, 'Texel-bank' (foto: Henk Peelen)

Het monument

Vorm en materiaal
De 'Texel-bank' in Assen is uitgevoerd in baksteen. In de houten rugleuning zijn twee zandstenen gedenkstenen aangebracht, met in reliëf het wapen van Texel (een anker en twee leeuwen) en het wapen van Assen (Maria met Kind). Aan weerszijden van de gedenkbank is een gemetselde bloembak geplaatst. Boven de bloembak rechts is in zandsteen in reliëf een tekst aangebracht. Het gedenkteken is 1 meter 14 hoog, 3 meter 94 breed en 1 meter 10 diep.

Tekst
De tekst op het monument luidt:

'NOV. 1944 - APRIL 1945
AANGEBODEN DOOR DE
TEXELAARS
ALS DANK VOOR GENOTEN
HULP EN GASTVRIJHEID'.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

De 'Texel-bank' herinnert de inwoners van Assen aan de Texelaars die van november 1944 tot en met april 1945 door de Assenaren gastvrij ontvangen werden.

Het eiland Texel was in de Tweede Wereldoorlog bezet door Duitse legertroepen, waarin vele Georgiërs hadden dienstgenomen. Eind 1944 vreesde de bezetter een aanval van de geallieerden op het eiland. Om te voorkomen dat de mannelijke bevolking zich bij hen zou aansluiten, werden (via aanplakbiljetten) alle mannen in de leeftijd van 17 tot en met 35 jaar opgeroepen. Te voet gingen bijna 700 mannen via Witmarsum en Donkerbroek naar Assen. Daar moesten zij zich melden bij de burgemeester. Na een kort verblijf in enkele schoolgebouwen kregen de Texelaars onderdak in de inrichting Port Natal of bij particulieren.

Een aantal van de Texelaars werd ondergebracht in Vries, de zogenaamde 'Organisation Todt', die zich bezighield met de tewerkstelling van deze mensen. De dwangarbeid die zij moesten verrichten, bestond voornamelijk uit het graven van verdedigingswerken. In het Balloërveld en in het Asserbos moesten ze de loopgraven en tankgrachten graven. Na enkele maanden mochten de eerste dwangarbeiders weer naar huis. De laatsten zijn gebleven tot aan de bevrijding van deze omgeving in april 1945.

Oprichting
De herdenkingsbank is een geschenk van de Texelse bevolking.

Onthulling
Het monument is onthuld op 22 april 1950 door een afgevaardigde van de gemeente Assen.

Bronnen

  • Gemeente Assen;
  • Assen Historische Vereniging van maart 2000.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht