Adopteer een monument

Herdachte groepen: Vervolgden Nederland
Ontwerper: Ralph Prins (03-05-1926 - 23-01-2015)
Onthulling: 29 september 1993
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door Basisschool Sprankel.

Borne, '50 jaar na dato' (foto: Frits van Echten)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument '50 jaar na dato' in Borne is een gedenkmuur van rode baksteen, waarop een in brons gegoten jas met davidster en een citaat uit de talmud in bronzen letters zijn aangebracht.

Tekst
De tekst op het monument luidt:

'WIE EEN MENS REDT
REDT DE HELE WERELD'.

Symboliek
Ontwerper en oud-kampgevangene Ralph Prins wilde met dit gedenkteken de jodenvervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog verbeelden: 'In zijn indrukwekkende directheid roept het monument allereerst op tot terugblikken. Dat jasje met die ster waarin men - als men goed kijkt - die ene, weerloze mens nog vermoedt, roept het beeld op van al diegenen die toen, letterlijk, 'bestempeld' waren om hun gruwelijke lot te ondergaan. En die onregelmatige afgehouwen stenen waaruit de muur is opgebouwd, doen onverbiddelijk terugdenken aan al die ontijdig en wreed afgebroken levens. (...) Maar niet alleen tot terugblikken wil het monument oproepen. Ook nu nog, vijftig jaar later, worden overal ter wereld mensen afgewezen, verjaagd of vermoord omdat zij 'anders' zijn; 'anders' naar etnische herkomst, geloof, huidskleur of politieke overtuiging. Daarom is het monument bedoeld als waarschuwing, waarschuwing tegen herhaling in welke vorm dan ook én als wegwijzer naar een hoopvollere toekomst.'

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument '50 jaar na dato' herinnert de inwoners van Borne aan de jodenvervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Vanaf het station werd in de loop van 1943 een groot deel van de joodse inwoners van Borne naar het concentratiekamp Sobibor weggevoerd en aldaar omgebracht. De joodse gemeenschap in het dorp telde 117 leden. Slechts een aantal van hen kon veilig onderdak vinden en overleven. Degenen die uit andere kampen terugkeerden, zijn op één hand te tellen.

Onthulling
Het monument is onthuld op 29 september 1993 door de Commissaris van de Koningin in Overijssel, mr. J.A.M. Hendrikx.

Locatie
Het monument bevindt zich bij het NS-station in Borne.

Bronnen

  • Gemeente Borne;
  • Brochure Monument Borne - vijftig jaar na dato;
  • Joodse oorlogsmonumenten in de provincie Overijssel van H. Hamburger en J.C Regtien, met medewerking van Fr. van Echten (Bedum, Uitgeverij Profiel, 2002). ISBN 90 5294 294 8.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht