Adopteer een monument

Herdachte groepen: Burgerslachtoffers, Verzet Nederland
Onthulling: 1996
Adopteer dit monument.

Sumar, monument in de Knilles Wytseswei (foto: Gemeente Midden-Drenthe)
Sumar, monument in de Knilles Wytseswei (foto: Gemeente Midden-Drenthe)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument in de Knilles Wytseswei in Sumar (Suameer) (gemeente Tytsjerksteradiel) is een omgekeerde, leeglopende melkbus van roestvrij staal, geplaatst op een gemetseld voetstuk. Op het voetstuk is een ijzeren gedenkplaat bevestigd.

Tekst
De vertaling van de Friese tekst op de gedenkplaat luidt:

'DIT GEDENKTEKEN IS OPGERICHT
NAAR AANLEIDING VAN
DE MELKSTAKING APRIL / MEI 1943

TER HERINNERING AAN HEN
DIE ZIJN GESNEUVELD IN DE STRIJD
VOOR VRIJHEID EN RECHT.

OPDAT WIJ RECHT EN VRIJHEID
ZULLEN BESCHERMEN'.

Informatie van de Oorlogsgravenstichting over slachtoffers

Op dit moment is dit monument nog niet gekoppeld aan personen uit het bestand van de Oorlogsgravenstichting.

Weet u of er op dit monument een naam voorkomt die ook bij de Oorlogsgravenstichting bekend is? Ga dan naar de website van de Oorlogsgravenstichting, zoek de persoon in de database en koppel dit monument aan deze persoon. U moet hiervoor wel een account aanmaken bij de Oorlogsgravenstichting. Na de koppeling verschijnt de naam van het slachtoffer op deze pagina.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument in de Knilles Wytseswei herinnert de inwoners van Sumar (gemeente Tytsjerksteradiel) aan de Melkstaking van 1943.

Op 29 april 1943 vaardigde de bezetter het bevel uit dat de voormalige Nederlandse militairen in krijgsgevangenschap zouden worden weggevoerd. Als reactie hierop braken overal in het land stakingen uit. Op het Friese platteland kregen de acties de vorm van een melkstaking. De boeren leverden geen melk meer aan de fabriek of bussen werden van de melkwagen gegooid. Vanuit verzetskringen werd echter spoedig aangedrongen de melkstaking te beëindigen, want 'Höhere SS- und Polizeiführer' Hanns Albin Rauter had het politiestandrecht afgekondigd voor vier provincies, waaronder Friesland. Militaire rechtbanken konden na een summier onderzoek doodvonnissen vellen, die vaak onmiddellijk werden voltrokken. Dit standrecht was voor de bezetter een effectief middel om de bevolking te intimideren. Ook werd er een avondklok ingesteld.

Op 4 mei 1943 reed een Duitse overvalswagen naar de boerderij van Freerk Wijma en de inzittenden omsingelde het erf. Wijma werd gevraagd of hij die morgen melk aan de fabriek had geleverd. Wijma antwoordde ontkennend en verklaarde de avondmelk wel te zullen leveren. Toen Wijma weigerde mee te gaan naar Leeuwarden, gaf de commandant het bevel om de jonge boer neer te schieten. De volgende dag werd de melkstaking in Sumar beëindigd. In de vroege morgen van 6 mei werd Wijma in alle stilte in het dorp begraven.

Oprichting
De oprichting van het gedenkteken is een initiatief van het bestuur van de Vereniging voor Dorpsbelangen Sumar.

Onthulling
Het monument is onthuld in 1996.

Bron
Gemeente Tytsjerksteradiel.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht