Adopteer een monument

Herdachte groepen: Geallieerde militairen
Onthulling: 4 mei 1984
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door SWS Vliekotter.

Oosterend, 'Lancaster-monument' (foto: Gemeente Texel)
Oosterend, 'Lancaster-monument' (foto: Gemeente Texel)

Het monument

Vorm en materiaal
Het 'Lancaster-monument' nabij Oosterend (gemeente Texel) is een propeller, bevestigd op twee rode houten palen. Onder de propeller is een zware metalen gedenkplaat aangebracht. Rond het monument is een mooi stukje straat aangelegd en er zijn twee zitbankjes. Het geheel is ongeveer 2 meter 80 hoog en 2 meter 20 breed.

Tekst
De tekst op de gedenkplaat luidt:

'MET DIT MONUMENT
EERT TEXEL DE
GEALLIEERDE OORLOGS-
VLIEGERS, OMGEKOMEN
OP OF NABIJ TEXEL
IN DE 2e WERELDOORLOG

PROPELLER VAN EEN
LANCASTER BOMMENWERPER'.

Restauratie
Eind april 1998 is het monument voorzien van een nieuwe propeller. Jacob Hoogerheide van de gemeente Texel zorgde in de gemeentewerkplaats voor het opknappen en conserveren met polyester. Tevens werden de originele kleuren aangebracht: zwart met gele tips.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het 'Lancaster-monument' nabij Oosterend (gemeente Texel) is opgericht ter nagedachtenis aan de geallieerde vliegers die tijdens de Tweede Wereldoorlog in of nabij het eiland zijn gesneuveld. In de omgeving van Texel zijn meer dan veertig toestellen verongelukt.

De namen van de omgekomen vliegers zijn gedeeltelijk bekend. Een deel van de slachtoffers ligt begraven op de Geallieerde begraafplaats en staan beschreven in een boek van Bram van Dijk. Texel wil de oorlogsvliegers op deze manier eren.

Oprichting
Het oorspronkelijke plan voor een monument op de Lancasterdijk was zeer kostbaar, en was daarom in eerste instantie afgewezen. Het bestuur van de Stichting Juttersmuseum vond dat een zeer kwalijke zaak en heeft de mogelijkheden nog eens in kaart gebracht. Dit leidde, met hulp van allerlei instanties, tot een aanzienlijk lager kostenplaatje zodat het plan wel doorgang kon vinden.

De propeller die in 1998 de oorspronkelijke propeller heeft vervangen, is afkomstig van een 'Vliegend Fort' dat tijdens de oorlog in de Noordzee is gestort. Het vliegtuigonderdeel bevond zich in een museum dat hobbyisten hadden ingericht in Fort Veldhuizen in Assendelft. Men was in de veronderstelling dat de oorspronkelijke propeller van een Lancaster bommenwerper kwam. Het bleek echter te gaan om de propeller van een Duitse 110 Messerschmitt nachtjager.

Onthulling
Het monument is onthuld op 4 mei 1984 door de heer P. van Hessem (oud-oorlogsvlieger). Hij maakte destijds deel uit van het 320ste squadron dat het devies voerde ‘Animo libero dirigimur’ (‘Wij worden geleid door een vrije geest’). Bij de onthulling waren aanwezig: vertegenwoordigers van B&W en gemeenteraad, bestuursleden van het waterschap en het Juttersmuseum, vertegenwoordigers van de Joost Dourlainkazerne en de aannemer met andere belangstellenden. Het Luchtvaartmuseum draagt zorg voor het onderhoud van het gedenkteken.

Locatie
Het monument bevindt zich op de Lancasterdijk nabij Oosterend op Texel.

Bronnen

  • Gemeente Texel;
  • Oorlogsmonumenten op Texel van J.A. van Es jr.(Texel, Gemeente Texel, 2002).

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht