4meiOverlay

Beleidshandreiking beheer en behoud oorlogsmonumenten


4 mei. Dodenherdenking. 2 minuten stilte. In 96 procent van de gemeenten wordt dan een herdenkingsbijeenkomst georganiseerd. De bijeenkomsten vinden vaak plaats bij één van de ruim 3.800 oorlogsmonumenten in Nederland.

Beheer en behoud
Het belang dat de Nederlandse bevolking aan deze gedenktekens hecht is groot. Sommige gemeenten verzorgen deze gedenktekens al jarenlang goed. Maar de meerderheid van de gemeenten heeft hiervoor geen eenduidig beleid. Daarom is het vaak moeilijk om verval te voorkomen en te anticiperen op gevoeligheden die kunnen ontstaan bij verplaatsing, verwijdering of aanpassing. Dit alles rechtvaardigt een scherpe aandacht voor behoud en beheer van die gedenktekens.


Verantwoordelijkheid

De vraag is wie verantwoordelijk is voor beheer en behoud van oorlogsmonumenten. Monumenten zijn vaak opgericht vanuit particulier initiatief, maar tegelijkertijd staan ze in de openbare ruimte. Als gevolg daarvan hebben gemeenten een verantwoordelijkheid - of ze het willen of niet. 67 procent van de gemeenten voelt die verantwoordelijkheid ook. Met één kanttekening: ze weten lang niet altijd hoeveel monumenten er feitelijk in de eigen gemeente staan. Beheer en behoud beginnen dan ook allereerst met een inventarisatie van die monumenten. 

Beleidshandreiking

Op verzoek van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft het Nationaal Comité 4 en 5 mei de Beleidshandreiking beheer en behoud oorlogsmonumenten ontwikkeld in het kader van het programma Erfgoed van de Oorlog. Oogmerk van deze handreiking: de maatschappelijke noodzaak en urgentie van beheer en behoud onderstrepen. En bovenal: bestuurders en ambtenaren inzichten en praktische adviezen bieden die de ontwikkeling of aanscherping van beleid vergemakkelijken. Deze handreiking kunt u beneden doorbladeren of bestellen.  

Deze handreiking is overigens geen star pleidooi voor het behoud van alle monumenten tot in de eeuwigheid. De betekenis van oorlogsmonumenten verandert met de tijd en zal altijd in de dan geldende context moeten worden beschouwd. Wel hoopt het Nationaal Comité dat deze handreiking de opmaat vormt tot structurele aandacht voor gemeentelijk beheer en behoud van dit erfgoed dat - in elke betekenis van het woord - kwetsbaar is.