4meiOverlay

Constant en in beweging


Vorm en betekenis van herdenkingsrituelen

Onder redactie van Froukje Demant en Larissa Pans

info constant en in beweging

De generatie met eigen oorlogservaringen uit de Tweede Wereldoorlog wordt kleiner. Nieuwe generaties zullen niet meer uit de eerste hand kunnen horen hoe het was om tijdens de Tweede Wereldoorlog te leven. Dat zal van invloed zijn op de wijze waarop we in de toekomst herdenken en vrijheid vieren. Organisatoren van herdenkingen zoeken nieuwe wegen om jongeren te betrekken bij het herdenken van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesmissies nadien. Vanuit de samenleving ontstaan nieuwe vormen van herdenken en vieren. Vormen die soms uitgroeien tot rituelen en soms weer verdwijnen. Deze actualiteit dwingt tot nadenken over de vorm en de betekenis van herdenken en vieren en de manier waarop deze uitgevoerd moeten worden om betekenisvol te blijven.

Om deze reden heeft het Nationaal Comité 4 en 5 mei in samenwerking met ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum het meerjarige onderzoeksproject ‘Rituelen’ uitgevoerd. In de periode van 2016 – 2019 ging een multidisciplinaire groep van onderzoekers aan de slag met de vraag:
Hoe kunnen rituelen van herdenken en vieren in de toekomst betekenisvol blijven?

Hoe kunnen we zorgen voor een verbinding met alle generaties en groepen met verscheidene achtergronden en ervaringen? Ontlenen de rituelen waarmee we de herinnering ‘levend’ willen houden hun kracht aan continuïteit of moeten ze juist mee veranderen om hun betekenis te behouden? Wat is het (psychologische) effect van herdenkingsrituelen? Wat werkt wel en wat niet?

Het onderzoeksproject heeft tot doel de praktijk van herdenken en vieren te versterken. Om deze reden biedt deze publicatie naast een overkoepelend overzicht van de uitkomsten van de verschillende onderzoeken ook concrete aanbevelingen voor beleidsmakers, organisatoren van herdenkingen en vieringen, het onderwijs en mensen die op professioneel gebied te maken hebben met mensen met oorlogservaringen.

Lees de eindpublicatie hieronder of download het hier (pdf, 4,45 MB)