4meiOverlay

Terugblik Platform WO2 Jaarcongres


3 oktober 2017

Waarom ging men tijdens de Tweede Wereldoorlog in verzet? Voor welke keuzes kwam men te staan? Wat kunnen wij daar nu nog van leren? En wat betekent dit voor onze vrije, open, democratische rechtsstaat? Deze en andere vragen kwamen aan de orde tijdens het Platform WO2 Jaarcongres op 3 oktober 2017. Met het congres markeerde het platform de start van het Jaar van Verzet 2018. 

Ruim tweehonderd medewerkers van musea, archieven, stichtingen, herinneringsplaatsen en andere instellingen die zich bezighouden met de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog kwamen bijeen in Fort Voordorp. Zij wisselden kennis over het thema verzet uit; kennis die gebruikt kan worden bij de organisatie van activiteiten in het kader van het Jaar van Verzet.  

Programma
Journalist en nieuwslezer Jeroen Overbeek presenteerde het congres. Fred de Graaf, voorzitter van de Stichting Musea en Herinneringscentra 40-45 en tevens voorzitter van het Platform WO2, vertelde over het Jaar van Verzet en het platform. Dertig ‘verzetsprojecten’ die in 2018 plaatsvinden, werden gepresenteerd. Deze projecten zijn mogelijk gemaakt met steun van het ministerie van VWS en het vfonds. Speciale gast op deze dag was Loek Caspers, zij speelde in de Tweede Wereldoorlog een actieve rol in het verzet op de Utrechtse Heuvelrug. 

NIOD-onderzoeker en Arq-hoogleraar Ismee Tames verzorgde de keynote-lezing van de dag. Ze plaatst verzetsdaden in een brede, transnationale context. Ismee Tames vertelde hierover: “Als we echt iets willen leren, moeten we openstaan voor het geleefde leven van de mensen toen en van daar uit leren reflecteren op ons eigen handelen. (…) Als we ons niet meer laten afleiden door de vraag naar de morele lessen en de maatlat van goed en fout, valt opeens op dat de ervaring van veel mensen die destijds met verzet en vervolging te maken kregen een transnationale ervaring was.”  

Werksessies 
Het thema verzet komt aan de orde in musea, educatie, onderzoek en herdenken en vieren. De diversiteit sprak ook uit de verschillende werksessies. In Verzet in het museum ging men met elkaar in gesprek over het verzetsmuseum van de toekomst; de sessie Verzet in Indië belichtte een voor velen onbekend aspect van de Nederlandse verzetsgeschiedenis. Bij Verzet en educatie stond de vraag centraal of je aan het verzet van toen, vandaag morele lessen kan ontlenen en bij Feit en fictie in film en fotografie nam men bekend en minder bekend beeldmateriaal over verzetsdaden onder de loep. Het Grote oorlogsbronnenspel liet zien hoe ingewikkeld het is om oorlogsbronnen aan elkaar te koppelen en om verhalen over gebeurtenissen en personen te reconstrueren. Tot slot werd in de werksessies Verzet en fondsenwerving en Verzet en crowdfunding ingegaan op het vinden van financiële middelen bij fondsen én het eigen publiek.  

Cabaretier en actievoerder Freek de Jonge blikte op kritische wijze terug op de dag. Over het belang van context zei hij het volgende: "Mensen die precies hetzelfde hebben meegemaakt komen met verschillende verhalen. Het gaat om de context." (...) "Wat jullie van mij meekrijgen is mijn verhaal, mijn context."

Platform WO2
Het Platform WO2 Jaarcongres markeerde de start van het Jaar van Verzet. Gedurende dit jaar wordt in Nederland extra aandacht besteed aan verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog als historisch verschijnsel én als bron van inspiratie voor nu. De organisaties die aangesloten zijn bij het Platform WO2 belichten het verzet binnen hun eigen reguliere activiteiten en organiseren ook extra activiteiten. Fred de Graaf vertelde over de betekenis van het platform: ‘Het platform is opgericht om samenwerking en afstemming te bevorderen tussen de verschillende organisaties die werkzaam zijn op het brede terrein van de Tweede Wereldoorlog. (…) Dat is en blijft nodig constateren wij.’  

Het Platform WO2 bestaat uit het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies, Netwerk Oorlogsbronnen, de Stichting Musea en Herinneringscentra 40-45, de Oorlogsgravenstichting, de Stichting Liberation Route Europe en het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Het platform wordt ondersteund door het ministerie van VWS en het vfonds.

Meer informatie over het Jaar van Verzet vindt u op www.tweedewereldoorlog.nl/jaarvanverzet