Een breed palet aan inspirerende sprekers en artiesten kleurt dit jaar de programma’s van de Nationale Herdenking op 4 mei en de Nationale Viering van de Bevrijding op 5 mei. Journalist Judith Zilversmit houdt de 4 mei-voordracht in De Nieuwe Kerk in Amsterdam. Lalla Weiss spreekt namens de Roma- en Sintigemeenschap tijdens de Nationale Herdenking op de Dam. Bevrijdingsdag start in de provincie Utrecht, waar Splinter Chabot de 5 mei-lezing geeft. De Jostiband, zangers Rolf Sanchez en Karsu en DJ La Fuente vliegen als Ambassadeurs van de Vrijheid met helikopters door het land om op te treden op de Bevrijdingsfestivals. Het slot van Bevrijdingsdag, het 5 mei-concert op de Amstel in Amsterdam, wordt gepresenteerd door Splinter Chabot en Tineke Schouten.
Nationale Herdenking op 4 mei
Tijdens de herdenkingsbijeenkomst in De Nieuwe Kerk in Amsterdam, voorafgaand aan de Nationale Herdenking, spreekt Judith Zilversmit de 4 mei-voordracht uit. Zilversmit is journalist en hoofdredacteur van de Amsterdamse stadszender AT5. Voorheen werkte ze als chef bij PS, de dag -en weekendbijlage van Het Parool. Voor deze krant maakte ze in 2025 de podcast ‘Het verraad van de familie Zilversmit.’
Op de Dam spreekt, na de twee minuten stilte, bestuurder en boegbeeld van de Roma- en Sintigemeenschap Lalla Weiss. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden veel van haar familieleden vermoord, en zij zet zich dagelijks in om de verhalen van de Roma- en Sintigemeenschap te delen.
Nationale Viering van de Bevrijding op 5 mei
De viering van de bevrijding start dit jaar in de provincie Utrecht, waar schrijver en televisiemaker Splinter Chabot in de Utrechtse Domkerk zijn 5 mei-lezing voordraagt. Na het culturele programma in de kerk, en een Vrijheidsmaaltijd in het Academiegebouw, wordt het Vrijheidsvuur ontstoken op Bevrijdingsfestival Utrecht: het startsein voor de 14 Bevrijdingsfestivals in het hele land.
Ambassadeurs van de Vrijheid 2026
De Ambassadeurs van de Vrijheid vliegen op Bevrijdingsdag met helikopters van Defensie het land door, om op te treden op de festivals. In aanloop naar 5 mei verdiepten zij zich in een thema rondom vrijheid. Zo bracht een aantal leden van de Jostiband een indrukwekkend bezoek aan Slot Hartheim, waar aan het begin van de Tweede Wereldoorlog duizenden mensen met een beperking werden vermoord. Rolf Sanchez dook in zijn eigen familieverhaal in de Dominicaanse Republiek. DJ La Fuente ging in gesprek met dak- en thuislozen en Karsu ging terug naar de plek waar zij tien jaar geleden honderden vluchtelingen hielp tijdens hun aankomst in Nederland. Bekijk de documentaires op www.bevrijdingsfestivals.nl.
Vrijheidsmaaltijden
In het hele koninkrijk gaan met elkaar aan tafel bij meer dan 1200 Vrijheidsmaaltijden. Chef Janny van der Heijden serveert op diverse plekken haar Vrijheidssoep en gaat daar met mensen in gesprek over vrijheid.
5 mei-concert
‘s Avonds keert Splinter Chabot terug op het podium om samen met Tineke Schouten het 5 mei-concert te presenteren. Schouten maakt al meer dan 42 jaar theatershows en staat bekend om haar typetjes en mooie liedjes. Samen verweven zij de afsluiting van Bevrijdingsdag op de Amsterdamse Amstel met persoonlijke verhalen. Op het podium staan onder anderen Roxeanne Hazes, Laetitia Gerards, Edsilia Rombley, Acda en de Munnik, Pieter Streefkerk, The Dutch Tenors, Envy Peru, dansers Vlad & Veronika en Ambassadeur van de Vrijheid Rolf Sanchez. De Marinierskapel der Koninklijke Marine, onder leiding van Erik van de Kolk, verzorgt dit jaar de muziek.
Leren begrijpen
De programmering op 4 en 5 mei staat in het teken van het jaarthema ‘De geschiedenis leren begrijpen’. We staan stil bij de littekens die de Tweede Wereldoorlog heeft achtergelaten bij ooggetuigen en hun (klein)kinderen. Dat gebeurt via het vertellen van persoonlijke verhalen, maar ook door het grotere, complexe geschiedverhaal te behandelen. Om de geschiedenis en doorwerking van de oorlog zo goed mogelijk te kunnen doorgronden, is het nodig om te reflecteren op die fundamentele vragen die ook nu nog aan de orde van de dag zijn: hoe werken mechanismen van uitsluiting en haat? En wat kunnen de checks and balances van de democratische rechtsstaat daarin betekenen?