Nationaal Vrijheidsonderzoek

Hoe beleven Nederlanders 4 en 5 mei?  

Over het onderzoek

Sinds 2001 onderzoeken we in het Nationaal Vrijheidsonderzoek ieder jaar hoe Nederlanders 4 en 5 mei beleven. Hoe belangrijk vinden ze beide dagen? Welke rituelen waarderen ze? En wat voor rol speelt de Tweede Wereldoorlog in hun opvattingen over vrijheid en onvrijheid?  

Deze beleving kan in de loop der tijd veranderen. De Tweede Wereldoorlog ligt immers achter ons en jongere generaties hebben geen eigen herinneringen meer aan de Tweede Wereldoorlog. Per jaar wordt voor het onderzoek een andere invalshoek gekozen: kennis over de Tweede Wereldoorlog, meningen over herdenken en vieren, of de rol van gemeenten. In 2019 en 2020 werd aandacht besteed aan het thema vrijheid. In 2021 staat de omgang met de Tweede Wereldoorlog centraal. 

Onderzoeksbureau CentERdata is de komende jaren verantwoordelijk voor de uitvoering van het onderzoek. 

Samenvatting resultaten 2020

Een ruime meerderheid van de Nederlandse bevolking (88%) vindt de Dodenherdenking op 4 mei belangrijk of heel belangrijk. Ook Bevrijdingsdag op 5 mei wordt door veel mensen (heel) belangrijk gevonden. Dit geldt voor 81% van de Nederlanders.  

  • Het draagvlak onder de Nederlandse bevolking voor de herdenking op 4 mei en de viering van de bevrijding op 5 mei is nog steeds groot. 
  • 89% van de Nederlandse bevolking heeft op 4 mei 2019 de 2 minuten stilte in acht genomen. 
  • De 2 minuten stilte op 4 mei wordt ook het meest gewaardeerd. 
  • Ongeveer de helft van de Nederlanders heeft vorig jaar Bevrijdingsdag gevolgd op radio, tv of online. 
  • Het ontsteken van het vrijheidsvuur is de activiteit die op Bevrijdingsdag het meeste wordt gewaardeerd.   
  • De Tweede Wereldoorlog speelt nog steeds een belangrijke rol in hoe mensen denken over vrijheid en onvrijheid. 

Resultaten 2020

Download het Nationaal Vrijheidsonderzoek 2020 (pdf, 58 pagina's, 2,28 MB)

Factsheet

Draagvlak Dodenherdenking en Bevrijdingsdag: Kennis, participatie en waardering (pdf, 4 pagina's, 359 KB)
Tooltip contents