Nationale Herdenking op de Dam

Henk Verhoef is organist van De Nieuwe Kerk en de Oosterkerk in Amsterdam. Hij is tevens stadsbeiaardier van Monnickendam en Woerden, en beiaardier van de Vrije Universiteit in Amsterdam.

Vier aanwezigen vertellen voor wie of waarom zij op 4 mei twee minuten stil zijn. Een speciaal arrangement van Bob Zimmerman wordt door Kamerata Zuid gespeeld tijdens deze getuigenissen.

Alisa Cuuna is theatermaakster met een Roma-achtergrond en bracht een voorstelling over het leven van het Sinti-meisje Settela Steinbach. Cuuna’s werk richt zich op het vertellen van deze onvergetelijke geschiedenis en het vergroten van bewustzijn over de discriminatie die deze gemeenschappen nog steeds ervaren. Cuuna zet zich in om de verhalen van Roma en Sinti levend te houden en een platform te bieden voor hun ervaringen.

Ami Emanuel maakte als kind de oorlog en de onafhankelijkheidsoorlog mee in Bandung. Zijn vader overleefde de kampen en ook zijn moeder overleefde, maar was wel ernstig verzwakt. Ami heeft meegewerkt aan het generatieonderzoek van het Nationaal Comité waarin verschillende generaties binnen families zijn bevraagd naar de herinneringen, verhalen en beelden van het Tweede Wereldoorlogverleden die bij hen leven, en hoe zij vrijheid en onvrijheid beleven.

Jeffrey Kloek is drager van het Kruis van Verdienste en is naast zijn baan bij de politie reservist bij de Koninklijke Luchtmacht. Hij herdenkt vandaag zijn twee collega’s die hij tijdens zijn missie in Afghanistan verloor.

Rolf Sanchez (1991) is een Nederlands-Dominicaanse zanger. Hij is het bekendste gezicht vanLatinpop in Nederland. Hij groeide stap voor stap uit tot een internationale artiest. Zo behaalde hij drie nummer 1-hits in de Amerikaanse Billboard Tropical Songs-hitlijst. Rolf ontving meerdere diamanten en platina platen, verzamelde miljoenen streams en stond op grote podia, van New York tot Bogotá.

Rolf is dit jaar een van de Ambassadeurs van de Vrijheid. In aanloop naar 5 mei verdiepte hij zich in een thema rondom vrijheid. Hij reisde naar de Dominicaanse Republiek om zich in zijn eigen familieverhaal en de geschiedenis van het land te verdiepen. Een verhaal over familiebanden, identiteit en de langdurige impact van leven onder een repressief regime. Op 5 mei treedt Rolf Sanchez op bij drie Bevrijdingsfestivals: in Drenthe, Amsterdam, Utrecht en hij sluit de dag af bij het 5-mei concert op de Amstel.

Kamerata Zuid is een professioneel strijkorkest onder leiding van dirigent en artistiek leider Frank Adams en is het huisgezelschap van Concertzaal Tilburg. Het orkest heeft de afgelopen jaren met uiteenlopende artiesten een verrassend klassiek geluid laten horen. Van Eloi Youssef en Ellen ten Damme tot Splinter Chabot en Maarten Heijmans. Kamerata Zuid stelt zich tot doel om met hun projecten een groot, nieuw publiek te bereiken en te inspireren met het klassieke geluid.

Kamerata Zuid bestaat uit:
Svenja Staats: viool, concertmeester
Evelien Jaspers: viool
Dmitri Ivanov: viool
Sedna Heitzman: altviool
Otto Bakker: cello
Diederik Smulders: cello
Len Bielars: contrabas

Kamerata Zuid is een professioneel strijkorkest onder leiding van dirigent en artistiek leider Frank Adams en is het huisgezelschap van Concertzaal Tilburg. Het orkest heeft de afgelopen jaren met uiteenlopende artiesten een verrassend klassiek geluid laten horen. Van Eloi Youssef en Ellen ten Damme tot Splinter Chabot en Maarten Heijmans. Kamerata Zuid stelt zich tot doel om met hun projecten een groot, nieuw publiek te bereiken en te inspireren met het klassieke geluid.

Kamerata Zuid bestaat uit:
Svenja Staats: viool, concertmeester
Evelien Jaspers: viool
Dmitri Ivanov: viool
Sedna Heitzman: altviool
Otto Bakker: cello
Diederik Smulders: cello
Len Bielars: contrabas

The Death of Falstaff van William Walton is een aangrijpend, somber muziekstuk uit de filmscore van Laurence Oliviers Henry V (1944). Het verbeeldt muzikaal het sterven van Sir John Falstaff, gebaseerd op Shakespeares beschrijving,

De muziek van William Walton voor de film is door verschillende musici bewerkt voor uitvoeringen buiten de film.

Walton twijfelde aan de waarde van filmmuziek wanneer deze werd beluisterd zonder de beelden waarvoor ze was geschreven. Maar hij was bereid uitzonderingen te maken: uit Henry V stond hij toe dat twee op zichzelf staande delen van de partituur in concert werden uitgevoerd: The Death of Falstaff en Touch Her Soft Lips and Part, beide alleen voor strijkers.

Judith Zilversmit (1976) is journalist en groeide op in Amsterdam. Sinds januari 2026 is zij hoofdredacteur van de Amsterdamse stadszender AT5. Voorheen werkte ze als chef bij PS, de dag- en weekendbijlage van Het Parool waarmee ze ook de podcast ‘Het verraad van de familie Zilversmit’ maakte. Via een berichtje op Instagram kwam Zilversmit in contact met een nazaat van de vrouw die haar vader in de oorlog verraadde. De podcast is het resultaat van haar zoektocht naar dit familieverhaal – en wie dat mag vertellen.

Lees haar voordracht hier.

Karsu (1990) boekt sinds haar 17e internationale successen als zangeres, pianiste en songwriter. Voor haar album Colors ontving ze in 2016 de Edison Publieksprijs. Ze zingt in meerdere talen; haar stijl kent invloeden van klassiek, jazz, pop en Turkse muziek. Ook presenteert ze kookprogramma’s op 24Kitchen en haar kookboek Karsu’s Kitchen is een bestseller.

Karsu is dit jaar een van de Ambassadeurs van de Vrijheid en in aanloop naar 5 mei verdiepte zij zich in een thema rondom vrijheid. Ze ging terug naar de plek waar zij honderden vluchtelingen hielp tijdens hun aankomst in Nederland en zo in aanraking kwam met verhalen over (on)vrijheid.

Op 4 mei levert Karsu een muzikale bijdrage in De Nieuwe Kerk en op 5 mei treedt ze op bij de Bevrijdingsfestivals in Limburg, Brabant, Bevrijdingspop Haarlem en Bevrijdingsfestival Den Haag.

Kamerata Zuid is een professioneel strijkorkest onder leiding van dirigent en artistiek leider Frank Adams en is het huisgezelschap van Concertzaal Tilburg. Het orkest heeft de afgelopen jaren met uiteenlopende artiesten een verrassend klassiek geluid laten horen. Van Eloi Youssef en Ellen ten Damme tot Splinter Chabot en Maarten Heijmans. Kamerata Zuid stelt zich tot doel om met hun projecten een groot, nieuw publiek te bereiken en te inspireren met het klassieke geluid.

Kamerata Zuid bestaat uit:
Svenja Staats: viool, concertmeester
Evelien Jaspers: viool
Dmitri Ivanov: viool
Sedna Heitzman: altviool
Otto Bakker: cello
Diederik Smulders: cello
Len Bielars: contrabas

Als de liefde niet bestond is geschreven door de Nederlandse cabaretier en tekstschrijver Toon Hermans (1916-2000).

Een poëtische overpeinzing over hoe de wereld eruit zou zien zonder liefde. Hij schreef dit ontroerende lied in het jaar 2000, kort voor zijn overlijden.

Kees Jan Rodenburg (1967) is hoofdkrijgsmachtpredikant sinds 1 februari 2026, daarvoor was hij tien jaar geestelijk verzorger bij de krijgsmacht. Eerder was hij missionair werker in Utrecht en predikant met een bijzondere aanstelling in Jeruzalem. Daar werkte hij voor het Centrum voor Israël Studies (CIS). Ook was Rodenburg directeur van Near East Ministries (NEM). Hij voelt zich thuis in de oecumenische stroming in de kerk. Als hoofdkrijgsmachtpredikant wil Kees Jan Rodenburg een brug slaan tussen kerk en militaire wereld. Hij hoopt dat de kerk het gesprek aangaat over oorlog en vrede en haar rol hierin.

Mijn schild ende betrouwen
zijt Gij, o God mijn Heer,
op U zo wil ik bouwen,
Verlaat mij nimmermeer.
Dat ik doch vroom mag blijven,
uw dienaar t’aller stond,
de tirannie verdrijven
die mij mijn hart doorwondt.

Ieder jaar speelt een van de drie officiële beroepsorkesten van de Nederlandse krijgsmacht de muziek tijdens de Nationale Herdenking op de Dam.

In 2025 is dat de Marinierskapel der Koninklijke Marine onder leiding van chef-dirigent majoor Erik van de Kolk.

Componist Rob Goorhuis (1948) heeft op verzoek van het Nationaal Comité 4 en 5 mei speciaal voor de omlijsting van de herdenking op de Dam muziek geschreven.

Het stuk draagt de titel Tot de doden, naar een gedicht van Ed. Hoornik. Deze muziek vormt sinds 2000 de rode draad tijdens de ceremonie op de Dam. Het stuk bestaat uit een proloog en drie delen die elk van de kransleggingen muzikaal omlijsten.

De koning en de koningin leggen de eerste krans namens de gehele Nederlandse bevolking. Deze krans wordt gelegd vlak voor de twee minuten stilte.

Het Taptoe-signaal is de muziek die jaarlijks de twee minuten stilte inluidt bij de Dodenherdenking. Het wordt gespeeld door de trompet of hoorn. Soms wordt het Taptoe-signaal verward met de Britse Last Post. Dit is niet verwonderlijk; stukken lijken erg op elkaar.

Het Nationaal Comité adviseert bij de herdenkingen op 4 mei het Taptoe-signaal te spelen.

De naam Taptoe is gebaseerd op het commando ‘Tap toe!’, als in: ‘Sluit de biertap!’ Dit commando werd vroeger in kazernes gebruikt om duidelijk te maken dat de dag voorbij was. Naar verluid werd het signaal al in de tijd van Prins Maurits geblazen (begin 17e eeuw). Naast het praktisch nut heeft het Taptoe-signaal door de jaren heen een ceremoniële waardigheid en sterke traditie opgebouwd. Inmiddels is het de natuurlijke begeleider van herdenkingen en begrafenissen met militaire eer.

Milan Hofstede (16 jaar) zit in 4-VWO van het Nieuwe Lyceum in Bilthoven. Hij deed mee aan het landelijk lesprogramma Geef Vrijheid Door van het Nationaal Comité 4 en 5 mei en Young Impact, dat jongeren uitdaagt na te denken over het thema ‘vrijheid’ en om met diverse opdrachten aan de slag te gaan. Het lesprogramma, gevolgd door 2000 leerlingen uit de provincie Utrecht waar dit jaar de start van de Viering van de Bevrijding plaatsvindt, maakt deel uit van een bredere campagne die jongeren laat stilstaan bij de waarde van vrijheid, hun eigen rol daarin en de verantwoordelijkheid om die vrijheid door te geven aan volgende generaties.

Deelnemende leerlingen werden aan het einde van het lesprogramma gevraagd om hun inzichten te vertalen naar een krachtige boodschap. Uit honderden inzendingen selecteerde de jury elf finalisten van zeven scholen.

Lees hier zijn voordracht terug

De vijf kransen die tijdens de Nationale Herdenking worden gelegd namens de eerste generatie oorlogsgetroffenen zijn voor verschillende groepen oorlogsslachtoffers:

• een krans voor mensen die gevangen werden genomen en vermoord omdat zij in verzet kwamen en opstonden voor de rechten van anderen;
• een krans voor de meer dan 100.000 Joden, Roma en Sinti die werden vervolgd en vermoord in concentratie- en vernietigingskampen enkel en alleen om wie zij waren;
• een krans voor hen die het leven verloren door onder andere oorlogsgeweld, bombardementen, willekeur, verwaarlozing, uitputting, honger, gebrek en schaarste;
• een krans voor alle burgers die zijn omgebracht of omgekomen in Azië, als gevolg van verzet, internering, oorlogsgeweld en uitputting tijdens en direct na de Japanse bezetting;
• een krans voor alle militairen en al het koopvaardijpersoneel, omgekomen in dienst van het Koninkrijk der Nederlanden tijdens de Tweede Wereldoorlog en nadien in oorlogssituaties en bij vredesoperaties.

Lalla Weiss (1961) houdt dit jaar de toespraak op de Dam. Zij is een Nederlandse Sintezza die zich inzet voor de rechten van de Sinti en Roma in Nederland. In Auschwitz werden 24 familieleden aan haar moeders kant vermoord, aan haar vaderskant 22. Als meisje beloofde Lalla Weiss haar vader dat ze de wereld zou vertellen wat er in de oorlog met hun mensen gebeurd is. Ze werd activist en woordvoerder en zet zich in om de verhalen van de Roma- en Sintigemeenschap te delen, bijvoorbeeld in lezingen, als gastconservator van een tentoonstelling over de vergeten Holocaust en in de theatervoorstelling Een rugzak vol wantrouwen.

Lees hier haar toespraak

Er worden vier kransen gelegd door Nederlandse autoriteiten:

• De voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer leggen een krans namens de Staten-Generaal.
• De minister-president, de minister van Defensie, de minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport en de gevolmachtigde ministers van Aruba, Curaçao en Sint Maarten leggen een krans namens de Rijksministerraad.
• De Commandant der Strijdkrachten en zijn Operationele Ondercommandanten leggen een krans namens de gehele krijgsmacht.
• De burgemeester en locoburgemeester van Amsterdam leggen een krans namens de gemeente Amsterdam.