4meiOverlay

Dossier 2019


Laat u, na het lezen van de jaarthematekst van Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib, verder inspireren door de artikelen en verwijzingen in het themadossier. Dit dossier biedt extra verdieping aan allen die op of in aanloop naar 4 en 5 mei 2019 een herdenking of viering organiseren.

Kiezen en vrijheid


Viering 100 jaar algemeen kiesrecht 
In 2019 heeft Nederland honderd jaar algemeen kiesrecht voor mannen én vrouwen. Voor de Tweede Kamer reden een serie van feestelijke activiteiten te organiseren. “Want de verworvenheid om in vrijheid te mogen stemmen, is iets om te vieren.”

Lees er alles over op de website Ik vier mijn stem 



Tentoonstelling
In het kader van honderd jaar algemeen kiesrecht is er tot de zomer van 2019 in Den Haag een speciale tentoonstelling over dit onderwerp te bezichtigen.

Meer informatie over deze tentoonstelling vindt u op de website van de Tweede Kamer



Lesgeven over vrijheid, democratie en kiesrecht
ProDemos, het ‘Huis voor democratie en rechtsstaat’, biedt tal van mogelijkheden om les te geven over de onderwerpen vrijheiddemocratie en kiesrecht. Voor alle niveaus en leeftijden zijn programma’s, gastlessen en excursies ontwikkeld.

Ga naar het lesaanbod op de website van ProDemos



Derek Otte over keuzevrijheid
Docent Spoken Word Derek Otte werd in 2017 benoemd tot stadsdichter van Rotterdam. Voor het magazine 4FREE schreef hij een column over keuzevrijheid.

Ga naar de column van Derek Otte



Massih Hutak over vrijheid en verantwoordelijkheid
Schrijver en muzikant Massih Hutak werd in 2017 door Het Parool uitgeroepen tot een van de zeventien talenten die het Nederland van de toekomst zullen vormgeven. Voor het magazine 4FREE scheef hij een column over vrijheid en verantwoordelijkheid.

Ga naar de column van Massih Hutak



Vrijheidscollege
In 2018 gaf Massih Hutak een inspirerend Vrijheidscollege over de verantwoordelijkheid die iedereen heeft de huidige vrijheid te beschermen en door te geven. 

Bekijk het Vrijheidscollege op YouTube



Alicja Gescinska over (on)vrijheid
Alicja Gescinska (1981) is een Pools-Belgische filosofe en schrijfster voor wie de thema’s vrijheid, onvrijheid en verantwoordelijkheid een rode draad vormen in haar columns, boeken en voordrachten. In 2012 hield ze, op uitnodiging van het Amsterdamse 4 en 5 mei comité, een Vrijheidslezing in Amsterdam. 

Download de vrijheidslezing ‘Van angst bevrijd’ (pdf)
Ga naar de column ‘Tja’ 
Ga naar de column ‘Barbarij



Joris Luyendijk over een te veel aan keuzevrijheid
Bestaat er ook zoiets als een te veel aan vrijheid? Schrijver en journalist Joris Luyendijk schetst een somber beeld van de ecologische gevolgen van onze huidige keuzevrijheid en overconsumptie. “We stevenen in alle vrijheid af op een ramp”. 

Lees zijn artikel op de website van de Correspondent 

Keuzes in oorlogstijd


Burgemeesters: schipperen tussen bezetter en burger
Welke keuzes maakten de Nederlandse burgemeesters tijdens de Tweede Wereldoorlog? Konden ze opkomen voor de belangen van de inwoners van hun gemeente of moesten ze strikt de regels van de bezetter volgen? Andere Tijden deed er uitgebreid onderzoek naar. ‘Burgemeester in oorlogstijd’, over collaboratie, verzet of kiezen voor het minste kwaad. 

Ga naar ‘Burgemeester in oorlogstijd’ op de website van Andere Tijden



Boek Burgemeesters in oorlogstijd
In 2006 verscheen de uitgebreide studie Burgemeesters in oorlogstijd van historicus Peter Romijn. Oud-burgemeester van Amsterdam Ed van Thijn besprak het boek voor Historisch Nieuwsblad: over de dilemma’s en keuzes waarvoor burgemeesters ten tijde van de Duitse bezetting gesteld werden. 

Lees het artikel van Ed van Thijn op de website van het Historisch Nieuwsblad



Kiezen voor of tegen de Duitse bezetter
Het programma Jong in oorlog staat stil bij het thema ‘verraad of verzet in oorlogstijd’. Keuzes met gevolgen tot in de volgende generatie.

Bekijk de aflevering van Jong in Oorlog op de website van Schooltv



Rosa Manus (1881-1942)
Rosa Manus heeft haar leven lang gekozen voor haar principes. Ze streed voor vrouwenkiesrecht, organiseerde in 1933 hulp aan Duitse vluchtelingen en was een uitgesproken pacifist. De nazi’s zagen haar echter vooral als een gevaar. In 1942 werd ze in Duitsland vergast. 

Meer informatie over Rosa Manus treft u hier
Ga naar een uitgebreid artikel over Rosa Manus op de website van het Historisch Nieuwsblad



Wel of niet in verzet komen
In het kader van het Jaar van Verzet schreef NIOD-directeur Frank van Vree in 2018 de tekst Verzet als voorbeeld. “Wat zou ik doen wanneer er een beroep op mij wordt gedaan, wanneer ik zie dat de waardigheid van de ander in het geding is? Hoe ver strekt mijn verantwoordelijkheid? En hoe kies ik een kant als mijn eigen toekomst onzeker is?”

Download de jaarthematekst 2018 ‘Verzet als voorbeeld’ (pdf)



Toekijken, doorlopen of ingrijpen
Wat was de rol van omstanders tijdens de Jodenvervolging in de jaren dertig en veertig van de twintigste eeuw? Waren zij ooggetuigen, onschuldige passanten of medeplichtigen? WO2 Onderzoek uitgelicht wijdde er een speciaal themanummer aan. “Elke handeling of niet-handeling heeft een effect of gevolg. Dus ook als omstander draag je een verantwoordelijkheid.”

Lees het themanummer over omstanders op de website van het Platform WO2