Het Nationaal Comité 4 en 5 mei werkt sinds dit voorjaar samen met de Luisterlijn, de organisatie die 24/7 een luisterend oor biedt en zowel telefonisch als via chat en mail bereikbaar is. Want onderwerpen als herdenken en vieren maken emoties los en de Luisterlijn is er om die bespreekbaar te maken.
Luisteren, luisteren en nog eens luisteren. Eigenlijk doen de vrijwilligers van de Luisterlijn niets anders. Ze zijn getraind om zonder oordeel beladen gesprekken van mens tot mens te voeren. Dat doen ze met zorg en aandacht, zodat degene die belt – of chat of mailt – zijn of haar hart kan luchten. De lijn is zeven dagen per week en 24 uur per dag bereikbaar. Voor elk onderwerp dat emoties oproept en waarover iemand maar wil praten. Denk aan rouw en pijn of iemands diepste geheimen. Alles waarmee je in je eigen omgeving niet terecht kunt, wilt of durft.
Van de Tweede Wereldoorlog tot Gaza
Dat kan gaan over huidige oorlogen en conflicten in de wereld, maar ook over de Tweede Wereldoorlog of herdenkingen en vieringen, vertelt Bonnie van ’t Foort van de Luisterlijn. Zulke thema’s komen regelmatig terug in gesprekken. Ze pakt er de cijfers bij: in het eerste kwartaal van dit jaar werden er al bijna 200 gesprekken over de Tweede Wereldoorlog gevoerd. “Er bellen bijvoorbeeld mensen wiens familie de Tweede Wereldoorlog of andere oorlogen en conflicten heeft meegemaakt, en die nog steeds de impact daarvan ervaren. Dat verleden achtervolgt hen en daar willen ze het dan graag over hebben, zonder hun naasten ermee te belasten.” Daarnaast, weet Van ‘t Foort, gingen 769 gesprekken over andere oorlogssituaties, zoals die in Oekraïne en Gaza. “Die gebeurtenissen raken mensen diep.”
Nationale Herdenking en Bevrijdingsdag
Dat merken ze ook bij het Nationaal Comité 4 en 5 mei, waar regelmatig telefoontjes of mailtjes binnenkomen van aangeslagen of bezorgde mensen. Daarom verwijst het comité sinds dit voorjaar actief door naar de Luisterlijn. Niet alleen via zijn medewerkers die de telefoon beantwoorden, maar ook via de website en socialmediakanalen. “De Luisterlijn kan daarmee een aanvulling zijn op het werk van het comité”, zegt Van ’t Foort. “Vrijwilligers bij de Luisterlijn zijn getraind om met oprechte en volledige aandacht te luisteren en hebben tijd voor het verhaal van de ander. Ook rondom de Nationale Herdenking en Bevrijdingsdag. Deze periode kan veel losmaken bij mensen. Van herinneringen, vragen en zorgen tot onrust en verdriet. Bij de Luisterlijn is er altijd iemand die luistert.”
Luisterend oor is een recht
Het is volgens haar belangrijk dat mensen weten dat de Luisterlijn er is. Omdat in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) staat dat iedere inwoner van Nederland recht heeft op een luisterend oor. De Luisterlijn vervult die taak, dag en nacht. De lijn voert zo’n 800 tot 900 gesprekken op een dag. “Dat gebeurt volledig anoniem. Door te luisteren kunnen onze vrijwilligers iemand tot rust brengen, nieuwe inzichten geven of ervoor zorgen dat iemand even verder kan.” Vragen die Luisterlijn-vrijwilligers stellen variëren van “Waar heb je behoefte aan?” tot “Hoe is het dat voor jou?” en “Wat zijn je gevoelens daarbij?”. Van ’t Foort: “Onze vrijwilligers komen dus nadrukkelijk niet met oplossingen. Daar zitten de mensen die ons benaderen vaak ook niet op te wachten, die willen gewoon hun verhaal kwijt.”
Verharding van de samenleving
Zowel het Nationaal Comité 4 en 5 mei als de Luisterlijn is blij met hun samenwerking. Beide organisaties hopen dat meer mensen de Luisterlijn weten te vinden, mochten ze behoefte hebben aan een luisterend oor. De gesprekken daarover lopen nu. Van ’t Foort: “Hoe fijn is het als we samen kunnen optrekken om de wereld een klein beetje mooier te maken en gezamenlijk het belang van naar elkaar luisteren kunnen aanstippen?” Want ja, merken ze bij de Luisterlijn, er is veel verdeeldheid in de samenleving en dat brengt allerlei emoties met zich mee. “Die mensen hebben veel zorgen over hoe de wereld eruitziet op dit moment. Ze voelen zich niet gehoord en kunnen vaak niet met hun verhaal in de eigen omgeving terecht. In een verharde samenleving, waarin het steeds vaker draait om meningen en minder om verbinding, is de behoefte aan een luisterend oor groter dan ooit.”
Behoefte aan een luisterend oor? Bellen kan 24/7 naar 088-07 67 000. Chatten of mailen is ook mogelijk via deluisterlijn.nl.
Dit artikel verscheen eerder in NC Magazine nr. 28 (najaar 2025). Het artikel is geschreven door Daphne van Breemen, de illustraties zijn van Pam Werlotte.