Deelnemers 4 en 5 mei krijgen fakkel als teken van verbondenheid
02-05-2011
Uit het Nationaal Vrijheidsonderzoek 2011 blijkt dat ruim driekwart van de mensen herdenken en vieren belangrijk vindt. Het Nationaal Comité 4 en 5 mei reikt aan alle aanwezigen bij de Nationale Herdenking en de start en de afsluiting van de Viering van de Bevrijding dit jaar het fakkeltje uit. Aan bezoekers van de Bevrijdingsfestivals worden polsbandjes met de fakkel uitgereikt. Het dragen van de fakkel door jong en oud staat voor de verbondenheid in het herdenken op 4 mei en het met elkaar vieren van vrijheid op 5 mei.
Vrijheid is kostbaar, kwetsbaar en niet vanzelfsprekend. Dat besef je pas goed wanneer de vrijheid er niet meer is, zoals tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het vuur van de vrijheid kwam met de bevrijding en we houden het levend, iedereen, ieder jaar opnieuw.
Zo luidt het motto dat aan het fakkelsymbool verbonden is, met het appel aan mensen de fakkel te dragen om te laten zien dat de vrijheid hun dierbaar is.
De ruim 20.000 bezoekers van de Nationale Herdenking op de Dam op 4 mei krijgen een fakkeltje uitgedeeld. Net als de 1.700 genodigden, vooral oorlogsoverlevenden en nabestaanden van de herdenkingsbijeenkomst in De Nieuwe Kerk. Deze bijeenkomst wordt bijgewoond door Koningin Beatrix, Prins Willem-Alexander en Prinses Máxima en tal van autoriteiten.
Ook ’s ochtends op 5 mei bij de start van de Nationale Viering van de Bevrijding in Arnhem en aan de circa 5.000 bezoekers van het 5 mei-concert op de Amstel in Amsterdam wordt de fakkel uitgereikt. Aan 150.000 bezoekers van de veertien Bevrijdingsfestivals wordt een speciaal siliconenbandje met het fakkeltje erop uitgedeeld.
Nationaal Vrijheidsonderzoek 2011: 86% vindt herdenken belangrijk
Die verbondenheid en betrokkenheid zijn er zeker, zo blijkt uit de uitkomsten van het Nationaal Vrijheidsonderzoek, dat onlangs bekend werden gemaakt. Uit het onderzoek blijkt dat 86% van de Nederlanders herdenken belangrijk vindt. Herdenken is bovendien bevolkingsbreed en beperkt zich niet tot specifieke groepen. Uit hetzelfde onderzoek blijkt dat 78% van de Nederlanders het vieren van de vrijheid belangrijk vindt. Ook hier, net zoals bij 4 mei, wordt de viering door iedereen, ongeacht leeftijd, als belangrijk ervaren. Gevraagd naar de toekomst van herdenken en vieren zegt respectievelijk 76% en 69% van de ondervraagden dat herdenken en vieren door moeten gaan, ook als de eerste generatie oorlogsgetroffenen er niet meer is. Zij geven aan dat herdenken en vieren moeten blijven bestaan zolang er actuele oorlogen en conflicten zijn.
Uit dit onderzoek blijkt ook dat een toenemend aantal mensen op 4 mei stil staat bij alle oorlogsslachtoffers, wereldwijd van welke oorlog dan ook. Deze groep is gestegen van 42% in 2009 naar 52% in 2011. Slechts 14% van de Nederlanders herdenkt op 4 mei uitsluitend de Nederlandse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog.
Sprekers op 4 mei en 5 mei: Willem Jan Otten, Gerdi Verbeet en Jaap de Hoop Scheffer
Tijdens de herdenkingsbijeenkomst in De Nieuwe Kerk houdt auteur, dichter en essayist Willem Jan Otten de 4 mei-lezing getiteld: Een eisprong in 1945. De moeder en grootmoeder van Otten hebben beiden in het interneringskamp Tjideng gezeten. “Drie jaar later heb ik Omi gevraagd wat zij speelde in het kamp. Haar geheugen was goed, maar zij weigerde oorlogsherinneringen te hebben. Weet ik toch niet, jongen.”
Bij het Nationaal Monument op de Dam zal Gerdi Verbeet, voorzitter van de Tweede Kamer, spreken. Haar toespraak is getiteld: 4 mei, anders dan alle andere dagen.
Verbeet heeft persoonlijk grote betrokkenheid bij herdenken en vieren: “Hoe ouder ik word, hoe meer ik me realiseer hoe kort na de oorlog ik eigenlijk geboren ben. Verhalen van vooral mijn grootouders hebben veel indruk gemaakt als kind. En ik kan ze steeds beter plaatsen. Denk aan de verhalen van angst wie je wel en niet kon vertrouwen, over de hongerwinter, de bezetting. Daarnaast word ik in mijn werk dagelijks herinnerd aan de periode van onvrijheid in Nederland. In de Handelingenkamer van de Tweede Kamer worden álle verslagen van de vergaderingen bewaard. Maar er is één lege plek. Dé tastbare herinnering aan de periode van onvrijheid tijdens de Tweede Wereldoorlog. Want nadat op 10 mei 1940 de Kamer uiteenging omdat de oorlog was begonnen, zijn er vijf jaar lang geen vergaderingen in de Kamer geweest. Vijf jaar kende Nederland geen democratie.”
De herdenkingsbijeenkomst in De Nieuwe Kerk wordt rechtstreeks uitgezonden op Nederland 2 vanaf 18.45 uur. De plechtigheid bij het Nationaal Monument op de Dam wordt op alle publieke zenders en op de BVN uitgezonden vanaf de Dam, 19:50-20.25 uur.
5 mei-lezing
De 5 mei-lezing zal worden gehouden door voormalig minister van buitenlandse zaken en voormalig secretaris-generaal van de NAVO Jaap de Hoop Scheffer. De titel luidt: #Vrijheid: meer dan een bericht. Hij houdt de lezing in Arnhem in de Eusebiuskerk waarbij hij ingaat op het jaarthema van het Nationaal Comité ‘Vrijheid op straat’. Hij betoogt dat de huidige generatie die gebruik maken van moderne media als facebook en twitter zich niets aantrekken van de censuur van autoritaire regimes. Maar benadrukt ook dat vrijheid meer is dan een bericht van een smartphone en dat het inzet van ons allen vraagt.
Ter voorbereiding op en inspiratie voor zijn 5 mei-lezing hield de Hoop Scheffer een gesprek met studenten uit de startprovincie Gelderland over het thema ‘Vrijheid op straat’.
CPNB heeft de 4 mei-lezing en 5 mei-lezing gebundeld. De bundel is nu al in de boekhandels te koop.
Muziek op 4 mei:
Première: Bloemen in de stilte.
De tekst van dit lied is tot stand gekomen in een dichtworkshop die de kinderen van de Joop Westerweelschool (groep 7 en 8) kregen van de dichters Diana Ozon en Kasper Peters. Willem van Merwijk, lid van het Nederlands Blazersensemble, heeft de muziek voor het nieuwe stuk gecomponeerd. Bloemen in de stilte wordt tijdens de herdenkingsbijeenkomst in De Nieuwe Kerk op 4 mei uitgevoerd door het Nationaal Kinderkoor onder leiding van Wilma ten Wolde. Het koor wordt muzikaal begeleid door de bassist van het Nederlands Blazersensemble en door het duo Stix & Sax. Na de première is de muziek beschikbaar voor iedereen die een herdenking organiseert.
Speciaal op de veertien Bevrijdingsfestivals
Om 13:00 uur ontsteekt minister-president Rutte het Bevrijdingsvuur in Wageningen. Dit is het startsein voor de activiteiten op de veertien Bevrijdingsfestivals in het land. Op de festivals zijn twee bijzondere nationale acties.
Festivaljournaal
Op grote schermen wordt op elk festival elk uur een festivaljournaal getoond. De journaals worden gemaakt door vijftig studenten van de Hogeschool van Amsterdam en Hogeschool Windesheim in Zwolle. Vertoond worden compilaties van de activiteiten op de festivals. Bezoekers worden zo op de hoogte gehouden van activiteiten die op de andere festivals plaatsvinden.
5 voor 5-moment
Om 5 minuten voor 5 (16.55 uur) wordt op alle veertien Bevrijdingsfestivals gelijktijdig stil gestaan bij het vieren van de vrijheid, want vrijheid is kwetsbaar en niet vanzelfsprekend. Alle Bevrijdingsfestivals worden live via een straalverbinding met elkaar verbonden. Onder leiding van Peter Tuinman zal overal tegelijkertijd ‘vrijheid, vrijheid, vrijheid, vrijheid’ klinken.
Ambassadeurs van de vrijheid
Moke, Waylon en The Opposites & The Partysquad zijn door het Nationaal Comité 4 en 5 mei en de veertien Bevrijdingsfestivals benoemd tot Ambassadeurs van de Vrijheid 2011. Zij onderstrepen tijdens hun optreden op de Bevrijdingsfestivals het belang van vrijheid wereldwijd. Ambassadeur van de Vrijheid Moke heeft op 1 mei op het HIFA (het Harare International Festival of Arts) in Zimbabwe opgetreden. En de Zimbabwaanse zangeres Chiwoniso treedt op diverse Bevrijdingsfestivals in Nederland op. Ook daarmee wordt invulling gegeven aan het meerjarenthema ‘Vrijheid wereldwijd’.
In twintig jaar zijn de veertien Bevrijdingsfestivals uitgegroeid tot het grootste eendaagse culturele evenement in Nederland. In elke provincie is een Bevrijdingsfestival dat gratis toegankelijk is. In 2010 werden de festivals door meer dan één miljoen mensen bezocht. Het ministerie van Defensie zorgt als samenwerkingspartner voor helikopters zodat de Ambassadeurs door het hele land kunnen optreden. Het V-fonds maakt het financieel mogelijk dat het samenwerkingsverband van de veertien festivals een stevig fundament heeft, zodat vrijheid zowel muzikaal als inhoudelijk gevierd kan worden.
5 mei-concert: met Alain Clark, Wende en Annemarie Kremer
Om 21.00 uur begint het 5 mei-concert, als afsluiting van de Dag van de Vrijheid. Het 5 mei-concert is in de open lucht op de Amstel vlak naast Koninklijk Theater Carré in Amsterdam. Het concertpodium is dit jaar gebouwd op de Jan Vinckbrug over de Nieuwe Prinsengracht. Het 5 mei-concert is het best bekeken klassieke concert op televisie en wordt dit jaar rechtstreeks om 21.00 uur uitgezonden op Nederland 1. Voorafgaand aan het concert geeft de NOS op televisie een samenvattend verslag van de dag.
Koningin Beatrix woont het 5 mei-concert bij, evenals minister-president Rutte en andere hoogwaardigheidsbekleders. Circa honderd mensen zijn als speciale gast aanwezig. Zij hebben dit jaar een bijzonder bijdrage geleverd aan een van de vele programma’s in het kader van 4 en 5 mei. De tweehonderd gasten wonen het concert bij vanaf een drijvende tribune, omringd door duizenden mensen op de kade en vele bootjes op het water.
Het Gelders Orkest
Het 5 mei-concert wordt dit jaar verzorgd door Het Gelders Orkest onder leiding van de Oostenrijkse dirigent Sascha Goetzel. Het concert gaat van start met een wervelende ouverture gearrangeerd door de jonge Rogier Bosman. Daarmee wordt de toon van het 5 mei-concert gezet. Naast stukken van Ravel, Strauss en Moesorgski is er ook het prachtige Something Inside so Strong van Labi Siffre te horen gezongen door de sopraan Annemarie Kremer. Ook Alain Clark en Wende zijn te horen. Met het lied Corner of My Street sluit Clark feilloos aan bij het thema van 2011 ‘Vrijheid op straat’.
Dans: Introdans brengt bijzonder duet tussen twee generaties
Adriaan Luteijn, choreograaf en artistiek manager Introdans in Arnhem, creëerde voor deze speciale gelegenheid een duet, gezet op muziek van componist Dmitri Shostakovitsj. De 81-jarige Frieda Veenman-Barentz, tijdens de Bersiap geïnterneerd in kampen in Probolinggo, en de 28-jarige Zachary Chant uit Australië brengen een harmonieus en liefdevol duet op de lyrische Wals van Shostakovitsj’ The Lyric Waltz.
Het 5 mei-concert wordt traditioneel afgesloten met het We’ll Meet Again van Ross Parker & Hughie Charles onder welke klanken de Koningin afscheid neemt.
Zo luidt het motto dat aan het fakkelsymbool verbonden is, met het appel aan mensen de fakkel te dragen om te laten zien dat de vrijheid hun dierbaar is.
De ruim 20.000 bezoekers van de Nationale Herdenking op de Dam op 4 mei krijgen een fakkeltje uitgedeeld. Net als de 1.700 genodigden, vooral oorlogsoverlevenden en nabestaanden van de herdenkingsbijeenkomst in De Nieuwe Kerk. Deze bijeenkomst wordt bijgewoond door Koningin Beatrix, Prins Willem-Alexander en Prinses Máxima en tal van autoriteiten.
Ook ’s ochtends op 5 mei bij de start van de Nationale Viering van de Bevrijding in Arnhem en aan de circa 5.000 bezoekers van het 5 mei-concert op de Amstel in Amsterdam wordt de fakkel uitgereikt. Aan 150.000 bezoekers van de veertien Bevrijdingsfestivals wordt een speciaal siliconenbandje met het fakkeltje erop uitgedeeld.
Nationaal Vrijheidsonderzoek 2011: 86% vindt herdenken belangrijk
Die verbondenheid en betrokkenheid zijn er zeker, zo blijkt uit de uitkomsten van het Nationaal Vrijheidsonderzoek, dat onlangs bekend werden gemaakt. Uit het onderzoek blijkt dat 86% van de Nederlanders herdenken belangrijk vindt. Herdenken is bovendien bevolkingsbreed en beperkt zich niet tot specifieke groepen. Uit hetzelfde onderzoek blijkt dat 78% van de Nederlanders het vieren van de vrijheid belangrijk vindt. Ook hier, net zoals bij 4 mei, wordt de viering door iedereen, ongeacht leeftijd, als belangrijk ervaren. Gevraagd naar de toekomst van herdenken en vieren zegt respectievelijk 76% en 69% van de ondervraagden dat herdenken en vieren door moeten gaan, ook als de eerste generatie oorlogsgetroffenen er niet meer is. Zij geven aan dat herdenken en vieren moeten blijven bestaan zolang er actuele oorlogen en conflicten zijn.
Uit dit onderzoek blijkt ook dat een toenemend aantal mensen op 4 mei stil staat bij alle oorlogsslachtoffers, wereldwijd van welke oorlog dan ook. Deze groep is gestegen van 42% in 2009 naar 52% in 2011. Slechts 14% van de Nederlanders herdenkt op 4 mei uitsluitend de Nederlandse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog.
Sprekers op 4 mei en 5 mei: Willem Jan Otten, Gerdi Verbeet en Jaap de Hoop Scheffer
Tijdens de herdenkingsbijeenkomst in De Nieuwe Kerk houdt auteur, dichter en essayist Willem Jan Otten de 4 mei-lezing getiteld: Een eisprong in 1945. De moeder en grootmoeder van Otten hebben beiden in het interneringskamp Tjideng gezeten. “Drie jaar later heb ik Omi gevraagd wat zij speelde in het kamp. Haar geheugen was goed, maar zij weigerde oorlogsherinneringen te hebben. Weet ik toch niet, jongen.”
Bij het Nationaal Monument op de Dam zal Gerdi Verbeet, voorzitter van de Tweede Kamer, spreken. Haar toespraak is getiteld: 4 mei, anders dan alle andere dagen.
Verbeet heeft persoonlijk grote betrokkenheid bij herdenken en vieren: “Hoe ouder ik word, hoe meer ik me realiseer hoe kort na de oorlog ik eigenlijk geboren ben. Verhalen van vooral mijn grootouders hebben veel indruk gemaakt als kind. En ik kan ze steeds beter plaatsen. Denk aan de verhalen van angst wie je wel en niet kon vertrouwen, over de hongerwinter, de bezetting. Daarnaast word ik in mijn werk dagelijks herinnerd aan de periode van onvrijheid in Nederland. In de Handelingenkamer van de Tweede Kamer worden álle verslagen van de vergaderingen bewaard. Maar er is één lege plek. Dé tastbare herinnering aan de periode van onvrijheid tijdens de Tweede Wereldoorlog. Want nadat op 10 mei 1940 de Kamer uiteenging omdat de oorlog was begonnen, zijn er vijf jaar lang geen vergaderingen in de Kamer geweest. Vijf jaar kende Nederland geen democratie.”
De herdenkingsbijeenkomst in De Nieuwe Kerk wordt rechtstreeks uitgezonden op Nederland 2 vanaf 18.45 uur. De plechtigheid bij het Nationaal Monument op de Dam wordt op alle publieke zenders en op de BVN uitgezonden vanaf de Dam, 19:50-20.25 uur.
5 mei-lezing
De 5 mei-lezing zal worden gehouden door voormalig minister van buitenlandse zaken en voormalig secretaris-generaal van de NAVO Jaap de Hoop Scheffer. De titel luidt: #Vrijheid: meer dan een bericht. Hij houdt de lezing in Arnhem in de Eusebiuskerk waarbij hij ingaat op het jaarthema van het Nationaal Comité ‘Vrijheid op straat’. Hij betoogt dat de huidige generatie die gebruik maken van moderne media als facebook en twitter zich niets aantrekken van de censuur van autoritaire regimes. Maar benadrukt ook dat vrijheid meer is dan een bericht van een smartphone en dat het inzet van ons allen vraagt.
Ter voorbereiding op en inspiratie voor zijn 5 mei-lezing hield de Hoop Scheffer een gesprek met studenten uit de startprovincie Gelderland over het thema ‘Vrijheid op straat’.
CPNB heeft de 4 mei-lezing en 5 mei-lezing gebundeld. De bundel is nu al in de boekhandels te koop.
Muziek op 4 mei:
Première: Bloemen in de stilte.
De tekst van dit lied is tot stand gekomen in een dichtworkshop die de kinderen van de Joop Westerweelschool (groep 7 en 8) kregen van de dichters Diana Ozon en Kasper Peters. Willem van Merwijk, lid van het Nederlands Blazersensemble, heeft de muziek voor het nieuwe stuk gecomponeerd. Bloemen in de stilte wordt tijdens de herdenkingsbijeenkomst in De Nieuwe Kerk op 4 mei uitgevoerd door het Nationaal Kinderkoor onder leiding van Wilma ten Wolde. Het koor wordt muzikaal begeleid door de bassist van het Nederlands Blazersensemble en door het duo Stix & Sax. Na de première is de muziek beschikbaar voor iedereen die een herdenking organiseert.
Speciaal op de veertien Bevrijdingsfestivals
Om 13:00 uur ontsteekt minister-president Rutte het Bevrijdingsvuur in Wageningen. Dit is het startsein voor de activiteiten op de veertien Bevrijdingsfestivals in het land. Op de festivals zijn twee bijzondere nationale acties.
Festivaljournaal
Op grote schermen wordt op elk festival elk uur een festivaljournaal getoond. De journaals worden gemaakt door vijftig studenten van de Hogeschool van Amsterdam en Hogeschool Windesheim in Zwolle. Vertoond worden compilaties van de activiteiten op de festivals. Bezoekers worden zo op de hoogte gehouden van activiteiten die op de andere festivals plaatsvinden.
5 voor 5-moment
Om 5 minuten voor 5 (16.55 uur) wordt op alle veertien Bevrijdingsfestivals gelijktijdig stil gestaan bij het vieren van de vrijheid, want vrijheid is kwetsbaar en niet vanzelfsprekend. Alle Bevrijdingsfestivals worden live via een straalverbinding met elkaar verbonden. Onder leiding van Peter Tuinman zal overal tegelijkertijd ‘vrijheid, vrijheid, vrijheid, vrijheid’ klinken.
Ambassadeurs van de vrijheid
Moke, Waylon en The Opposites & The Partysquad zijn door het Nationaal Comité 4 en 5 mei en de veertien Bevrijdingsfestivals benoemd tot Ambassadeurs van de Vrijheid 2011. Zij onderstrepen tijdens hun optreden op de Bevrijdingsfestivals het belang van vrijheid wereldwijd. Ambassadeur van de Vrijheid Moke heeft op 1 mei op het HIFA (het Harare International Festival of Arts) in Zimbabwe opgetreden. En de Zimbabwaanse zangeres Chiwoniso treedt op diverse Bevrijdingsfestivals in Nederland op. Ook daarmee wordt invulling gegeven aan het meerjarenthema ‘Vrijheid wereldwijd’.
In twintig jaar zijn de veertien Bevrijdingsfestivals uitgegroeid tot het grootste eendaagse culturele evenement in Nederland. In elke provincie is een Bevrijdingsfestival dat gratis toegankelijk is. In 2010 werden de festivals door meer dan één miljoen mensen bezocht. Het ministerie van Defensie zorgt als samenwerkingspartner voor helikopters zodat de Ambassadeurs door het hele land kunnen optreden. Het V-fonds maakt het financieel mogelijk dat het samenwerkingsverband van de veertien festivals een stevig fundament heeft, zodat vrijheid zowel muzikaal als inhoudelijk gevierd kan worden.
5 mei-concert: met Alain Clark, Wende en Annemarie Kremer
Om 21.00 uur begint het 5 mei-concert, als afsluiting van de Dag van de Vrijheid. Het 5 mei-concert is in de open lucht op de Amstel vlak naast Koninklijk Theater Carré in Amsterdam. Het concertpodium is dit jaar gebouwd op de Jan Vinckbrug over de Nieuwe Prinsengracht. Het 5 mei-concert is het best bekeken klassieke concert op televisie en wordt dit jaar rechtstreeks om 21.00 uur uitgezonden op Nederland 1. Voorafgaand aan het concert geeft de NOS op televisie een samenvattend verslag van de dag.
Koningin Beatrix woont het 5 mei-concert bij, evenals minister-president Rutte en andere hoogwaardigheidsbekleders. Circa honderd mensen zijn als speciale gast aanwezig. Zij hebben dit jaar een bijzonder bijdrage geleverd aan een van de vele programma’s in het kader van 4 en 5 mei. De tweehonderd gasten wonen het concert bij vanaf een drijvende tribune, omringd door duizenden mensen op de kade en vele bootjes op het water.
Het Gelders Orkest
Het 5 mei-concert wordt dit jaar verzorgd door Het Gelders Orkest onder leiding van de Oostenrijkse dirigent Sascha Goetzel. Het concert gaat van start met een wervelende ouverture gearrangeerd door de jonge Rogier Bosman. Daarmee wordt de toon van het 5 mei-concert gezet. Naast stukken van Ravel, Strauss en Moesorgski is er ook het prachtige Something Inside so Strong van Labi Siffre te horen gezongen door de sopraan Annemarie Kremer. Ook Alain Clark en Wende zijn te horen. Met het lied Corner of My Street sluit Clark feilloos aan bij het thema van 2011 ‘Vrijheid op straat’.
Dans: Introdans brengt bijzonder duet tussen twee generaties
Adriaan Luteijn, choreograaf en artistiek manager Introdans in Arnhem, creëerde voor deze speciale gelegenheid een duet, gezet op muziek van componist Dmitri Shostakovitsj. De 81-jarige Frieda Veenman-Barentz, tijdens de Bersiap geïnterneerd in kampen in Probolinggo, en de 28-jarige Zachary Chant uit Australië brengen een harmonieus en liefdevol duet op de lyrische Wals van Shostakovitsj’ The Lyric Waltz.
Het 5 mei-concert wordt traditioneel afgesloten met het We’ll Meet Again van Ross Parker & Hughie Charles onder welke klanken de Koningin afscheid neemt.