4meiOverlay

Krijgsgevangenen


Samen met het Nederlands Instituut voor Militaire Historie is over Nederlandse krijgsgevangenen deze tentoonstelling ontwikkeld. 

Krijgsgevangenen

Over het thema Nederlandse militairen in Duitse krijgsgevangenschap bestaat veel onduidelijkheid. Zo zijn er verschillende groepen Nederlandse krijgsgevangenen te onderkennen en bestonden er onderlinge grote verschillen in de dagelijkse omstandigheden in krijgsgevangenschap. Bovendien heeft de literatuur, waarin spannende ontsnappingsverhalen domineerden, het beeld over dit thema lange tijd bepaald. Deze beeldvorming is eenzijdig en onvolledig.

De werkelijkheid zag er complexer uit. (Reserve-) officieren mochten volgens de Conventie van Geneve geen gedwongen arbeid verrichten. Zij doodden dan ook vaak de tijd met tekenen, voetballen en cabaret.

Voor het gros van de krijgsgevangenen, de ‘groep van ‘43’ bestaande uit hoofdzakelijk onderofficieren en manschappen was er geen tijd voor verveling. Zij werden gedwongen tewerk gesteld en waren daarbij vaak getuige van bombardementen of het slachtoffer van mishandelingen in de zogeheten Arbeitskommando’s. Tientallen Nederlandse militairen kwamen hierbij om het leven.

Toen de Nederlandse krijgsgevangenen in mei en juni 1945 naar Nederland terugkeerden, viel hen vervolgens een koele ontvangst ten deel. Het oordeel was dat terwijl Nederland zuchtte onder de terreur van de bezetter en talloze jongemannen in het verzet hun leven hadden gegeven, ons roemvolle leger haar tijd lijdelijk had uitgezeten in Duitsland.

Deze tentoonstelling volgt een drietal uiteenlopende verhalen van Nederlandse militairen in Duitse krijgsgevangenschap. Aan de hand van persoonlijke tekeningen, brieven, documenten en foto’s afkomstig uit de collecties van het Nederlands Instituut voor Militaire Historie schetst de tentoonstelling hiermee de contrasten bij het thema krijgsgevangenschap. Daarmee doet het recht aan de ruim 11.000 Nederlandse militairen die gedurende de bezetting ver van huis achter prikkeldraad gedwongen aan de zijlijn van de oorlog stonden.

De krijgsgevangenen in Nederlands-Indië (1942-1945) zijn in deze webtentoonstelling buiten beschouwing gelaten, omdat het NIMH over onvoldoende (beeld)materiaal beschikt.