Oorlogsmonumenten - Monument-detail

Woudrichem, oorlogsmonument
Locatie
Woudrichem (Woudrichem)
Onthulling
26 april 1991
Ontwerper
Jaap Hartman
Herdachte groep(en)
– Burgers voormalig Nederlands-Indië
– verzet Nederland
– vervolgden Nederland
– militairen in dienst van het Ned. Kon. 1940-1945
– burgerslachtoffers
Geadopteerd door
– d'Uylenborch
  Ga naar de eigen pagina
– Obs. De Almgaard
– chr. Bs. De Zaaier
– De Ganzenhof
– Bs. Waardhuizen
– 't Ravelijn
– Basisschool Oudendijk
– De Kandelaar
– Cbs. Eben-Haëzer
Organisatie herdenking
– Woudrichem Stichting Gedenkteken
  Ga naar de eigen pagina

Woudrichem, oorlogsmonument

Vorm en materiaal
Het oorlogsmonument in Woudrichem bestaat uit een zeskantige natuurstenen zuil, geplaatst op een vierkant voetstuk. Rondom de zuil zijn vijf bronzen beelden geplaatst. Deze verbeelden ieder een bevolkingsgroep. De eerste sculptuur verbeeldt de Nederlandse burgerbevolking, in de vorm van een gezin. De tweede sculptuur laat een joodse vrouw zien. Zij draagt een kind en haar bagage. Achter haar rokken verschuilt zich een klein kind. De derde sculptuur, van een gebogen vrouw met de handen voor het gezicht, is gewijd aan de burgers van het voormalig Nederlands-Indië. De vierde sculptuur laat het verzet zien, in de gedaante van twee mannen die een pakje aan elkaar doorgeven terwijl zij waakzaam om zich heen kijken. De vijfde sculptuur laat een militair zien die een slachtoffer in zijn armen draagt.

Tekst
Op de voorzijde van het monument is een tekst aangebracht:

'1940- 1945 - 1949
DIE HIER HERDACHT HEEFT...
HEEFT TRACHTEN TE HERDENKEN (J. PRESSER).'

Op de overige vijf zijdes van de zuil zijn per dorpskern de namen van de slachtoffers aangebracht.

Symboliek
De vijf bronzen beelden symboliseren zowel de vijf gemeenten Almkerk, Andel, Giessen Rijswijk en Uitwijk die nu tezamen Woudrichem vormen, alsmede vijf bevolkingsgroepen. Beeldhouwer Jaap Hartman heeft hierbij vijf thema's gebruikt om de verschillende groepen mee te karakteriseren. De Nederlandse burgerbevolking verbeeldde hij aan de hand van het thema 'Zorg voor elkaar.' De zorg voor elkaar binnen het gezin en het grote verdriet dat ontstaat wanneer men iemand verliest staat hier centraal. De Joodse bevolking werd door Hartman weergegeven aan de hand van het thema 'angst', in de vorm van een vrouw met twee kinderen die op transport wordt gesteld. Een van haar kinderen schuilt achter haar rokken, bang voor wat komen gaat. Het leed en het verdriet dat de burgers van het voormalig Nederlands-Indië in de kampen ten deel viel wordt gesymboliseerd door het beeld van de gebogen, huilende vrouw. Hartman gaf het verzet een gezicht aan de hand van het thema 'Vastberadenheid'. Het pakje dat de twee mannen aan elkaar doorgeven staat symbool voor het verbodene, voor het ondergrondse. De gesneuvelde militairen verbeeldde de beeldhouwer aan de hand van het thema 'Opofferinggezindheid'. De sculptuur van de militair die een gewonde in zijn armen draagt symboliseert de opoffering van het eigen leven voor het vaderland.

Locatie
Het monument bevindt zich naast het gemeentehuis in Woudrichem.

Bron
Stichting Gedenkteken Woudrichem.

Het oorlogsmonument in Woudrichem is opgericht ter nagedachtenis aan 54 medeburgers die in de Tweede Wereldoorlog of tijdens de politionele acties in het voormalige Nederlands-Indië door oorlogshandelingen zijn omgekomen. De jongste van hen was vier maanden oud, de oudste 76 jaar.

Oprichting
De oprichting was onder andere een initiatief van de burgemeester van Woudrichem, de heer M.J. Chr. Worrel.

Onthulling
Het monument is onthuld op 26 april 1991.

Het monument is geadopteerd door negen basisscholen uit de gemeente Woudrichem, die ieder om beurten een jaar zorg dragen voor het monument.