Oorlogsmonumenten - Spoor details

Middelburg (foto: Egbert Sepp)
Binnenstad
type spoor
Overig
lokatie
Centrum
Middelburg

Binnenstad

Bommen en granaten treffen Middelburg in mei 1940. Het bombardement verwoest zeshonderd panden, waaronder het oude stadhuis. Het duurt jaren voordat Middelburg weer in de oorspronkelijke stijl is opgebouwd. Het centrum van Middelburg is dus in werkelijkheid veel minder oud dan het lijkt. De panden die tijdens de wederopbouw opnieuw zijn gebouwd, zijn te herkennen aan een tegel.

Bron
Geschiedenis van Zeeland.

Strijd gaat door
Op 14 mei 1940 capituleert Nederland, maar de strijd in Zeeland is dan nog niet afgelopen. Met hulp van Franse troepen probeert het Nederlandse leger de Duitsers in Zeeland tegen te houden om België en Frankrijk de kans te geven zich beter te verdedigen. Vooral op Zuid-Beveland en Walcheren wordt hevig gevochten.

Op weg naar volledige bezetting
Na 14 mei veroveren de getrainde en goed uitgeruste Duitsers steeds meer terrein op de Nederlandse en Franse soldaten in Zeeland. Nadat de Duitse troepen door de Bathstelling stoten, trekken ze Zuid-Beveland in. De Sloedam, op de grens van Walcheren en Zuid-Beveland, is de volgende hindernis die de Duitsers moeten nemen op weg naar de havenstad Vlissingen en de Westerschelde.

Omdat de eerste aanval op de Sloedam mislukt, beschieten de Duitse troepen onder andere de Sloedam, Vlissingen en Arnemuiden vanuit de lucht. De Sloedam bezwijkt en in de avond van 17 mei trekken de eerste Duitse eenheden de buitenwijken van Vlissingen binnen.

Ook Middelburg wordt door de Duitsers vanuit de lucht aangevallen. Komt dat omdat Franse en Nederlandse soldaten de Duitse troepen vanaf hoge punten als de kerktoren in de gaten kunnen houden? Helemaal duidelijk is dat niet. Het blijft dus de vraag of het bombardement op Middelburg alleen tactisch is of dat er sprake is van een terreurdaad.

Bombardement op Middelburg
Middelburg wordt vanuit de lucht bestookt met brisantbommen en ‘brand-bommetjes’. De hete kern van de brandbommen veroorzaken felle branden in de stad. Op het moment van het bombardement zijn de meeste Middelburgers al geëvacueerd. Daarom vallen er relatief weinig dodelijke slachtoffers. Maar omdat er weinig mensen in de stad zijn om te helpen blussen en omdat bij het bombardement de druk op de waterleiding uitvalt, gaan ongeveer zeshonderd panden in rook op. Net als in Rotterdam gaat een groot deel van de binnenstad verloren. Bijvoorbeeld historisch belangrijke gebouwen als het laatmiddeleeuwse stadhuis en de Provinciale bibliotheek.

De wederopbouw
Bij terugkomst vinden de inwoners van Middelburg hun stad in puin. De Duitsers schuiven de schuld op de terugtrekkende Fransen: die hebben de stad in brand gestoken.
Nu de inwoners van Middelburg hun huizen en winkels kwijt zijn, zetten ze snel noodwoningen en noodwinkels op. Architect P. Verhagen leidt de wederopbouw van de stad in ‘oude stijl’ (de Delftse school). Het eerste herbouwde pand staat aan de Sint Janstraat 9. Op de gevel staat een gedenksteen met de volgende tekst:

Dit is het eerste pand,
herrezen na den brand
17 mei 1940
Steen gelegd door
den burgemeester mr. dr.
J. van Walré de Bordes
Gebouwd door I. de Wolff


Vanaf 1942 stokt de wederopbouw: er geldt dan voor heel Nederland een bouwstop. Maar na de Tweede Wereldoorlog bouwt Middelburg verder aan haar herstel. In de jaren vijftig wordt de wederopbouw afgerond. Koningin Juliana heropent in 1950 het stadhuis.

Herkenbaarheid wederopbouw
De herbouwde panden in Middelburg zijn te herkennen aan een tegel in de gevel. Op die tegel staat de Middelburgse adelaar met daaronder vlammen en ‘1940’: de stad is als de vogel Feniks uit de as herrezen.

Zoek een spoor