Oorlogsmonumenten - Spoor details

Beekvliet, Seminarie Beekvliet (foto: Egbert Sepp)
Seminarie Beekvliet
type spoor
Gijzelaarskamp
lokatie
Aan de seminarielaan
Sint-Michielsgestel
ontstaan
1941

Seminarie Beekvliet

Het Klein-Seminarie Beekvliet is tijdens de Tweede Wereldoorlog een gijzelaarskamp. Vooral bekende Nederlanders zitten hier vast. Zoals de schrijver Simon Vestdijk, de cabaretier Lou Bandy en de president-directeur van Philips, Frits Philips. En hoewel het regime er milder is dan in andere kampen, betekent het niet dat de gijzelaars hun leven zeker zijn. Sommigen zijn dan ook geëxecuteerd.

Bronnen:


Gijzelaars
Op 4 mei 1942 worden 460 Nederlandse mannen in het Klein-Seminarie Beekvliet in Sint-Michielsgestel als gijzelaars opgesloten. Verzet- of sabotageacties zouden ze met hun leven moeten bekopen. Dat zegt het Reichscommissariat in een verklaring: “Wanneer het door de kuiperijen van de emigrantenclique te Londen tot gewelddadige handelingen tegen Nederlanders en Duitsers in de bezette Nederlandse gebieden zou komen en de rust en orde verstoord zouden worden, dan staan deze gijzelaars met hun leven hiervoor borg.”

Geen privacy
Het leven in Beekvliet is beter dan in andere gijzelaarskampen. Zo worden er lezingen, filosofische beschouwingen en literaire avonden gehouden. Al kennen de gijzelaars geen privacy. Zo schrijft prof. dr. Jan de Quay aan zijn vrouw: “Ik krabbel heel klein, omdat het me goed afgaat en tevens omdat mijn buurman dan niet kan lezen wat ik schrijf, want we zitten soms met ons drieën aan onze kleine tafel.”

Nederland na de oorlog
In Beekvliet discussiëren de gegijzelden over de maatschappij van na de oorlog. Mannen als prof. ir. W. Schermerhorn, H. Algra, prof. dr. W. Banning, prof. dr. P. Geyl, M. van der Goes van Naters, dr. N. Tinbergen, dr. H. Brugmans en prof. dr. J. de Quay zijn het erover eens dat het naoorlogse Nederland anders moet zijn dan voor de oorlog. Een studiekring in het kamp richt de Nederlandse Volks Beweging (NVB) op. Die wil de politiek naar Brits model inrichten met een conservatieve en een progressieve stroming. Waarden als harmonie, eenheid, gezag, orde, nationalisme en het gezin zouden centraal moeten staan. Het zou gaan om de gemeenschapsgedachte. Maar de consensus in de 'veilige' beslotenheid van het kamp houdt in de buitenwereld geen stand. De NVB heeft het niet gered.

Vergeldingsmaatregel
Het regime in Beekvliet is mild. Maar dat betekent niet dat gijzelaars hun leven zeker zijn. Zo worden er op 15 augustus 1942 vijf gijzelaars geëxecuteerd in de bossen van het landgoed Gorp en Rovert bij Goirle. Als vergeldingsmaatregel voor een bomaanslag van de Nederlandse Volksmilitie op een spoorwegviaduct in Rotterdam. Het gaat om Willem Ruys, de Rotterdammer Robert Baelde, kaderlid was van de Nederlandse Unie, de Rotterdamse Hoofdinspecteur van politie Christoffel Bennekers, Officier van justitie Otto Ernst Gelder graaf van Limburg-Stirum en de Zeeuwse landheer Alexander baron Schimmelpenninck van de Oye. In oktober 1942 zijn nog eens twee gijzelaars geëxecuteerd samen met twaalf mensen uit andere kampen. Het gaat om Jan Haantjes en Jacobus van den Kerkhoff. In Nederland wordt er zo heftig op gereageerd dat de Duitsers moeten inbinden. Of zoals een hoge Duitse militair tijdens een geheime zitting zegt: “Ein Tiefstand nie erlebter Ablehnung, ein nie gekannter Hass gegen Deutschland gewinnt in den Niederlanden an Raum.”

Gymnasium
In december 1942 en januari 1943 worden zo’n 200 gijzelaars vrijgelaten. Het Klein-Seminarie blijft tot 1944 in gebruik als gijzelaarskamp. Na de oorlog is het weer seminarie geworden. In 1972 komt er een gymnasium in. Veel gebouwen zijn inmiddels afgebroken.

Zoek een spoor