Een Fliegerhorst is het grootste vliegveld dat de Duitse bezetter heeft aangelegd. Het was uitgerust voor alle typen vliegtuigen. Fliegerhorst Havelte werd gebouwd om Schiphol te ontlasten. Ten noorden van het dorpje Havelte werd hiervoor zo’n 600 hectare heuvelachtig gebied geëgaliseerd. Het vliegveld moest dienen als uitgangsbasis voor jachtvliegtuigen. Die moesten bommenwerpers van de geallieerden onderscheppen die op weg waren naar Bremen en Hamburg.

De Duitse ‘Bauleitung’ heeft Fliegerhorst Havelte aangelegd. Ze had haar onderkomen in Huize Overcinge. Voor de bewaking en verdediging zorgden Duitse soldaten. Die waren in Havelte gelegerd. Het vliegveld is nooit helemaal van de grond gekomen. Het verzet in Nederland hield de geallieerden op de hoogte van de bouw. Hierdoor konden ze in 1944 de net gereed gekomen startbaan bombarderen. De Duitse bezetter legde een nieuwe start- en landingsbaan aan. Maar ook die werd gebombardeerd.

De bouw zelf was in handen van een aannemer uit Havelte. Hij werkte met mensen die verplicht waren aan het vliegveld te werken. Het ging om zo’n 4.000 mensen, onder wie joden, tewerkgestelde mannen en gevangenen uit Veenhuizen. De bouwmaterialen werden via de Drentsche Hoofdvaart of via een speciaal aangelegd spoor aangeleverd. Ook werden boeren met paard en wagen tegen betaling ingezet. Naast de startbaan bouwden ze loodsen, een brandweerkazerne, een opslagplaats voor brandstof, een commandotoren, een telefooncentrale, een waterreinigingscentrale, hangars en kazernes.

Een precieze beschrijving van het vliegveld geeft provinciaal historicus Michiel Gerding: “De totale lengte van de loopgraven bedroeg 81,9 km. Er waren 51 onderkomens gebouwd, 25 afzonderlijke mitrailleursnesten en geschutsopstellingen en 15 autoboxen. In totaal was 20 km straatweg stuk gereden en 40 km rijwielpaden vernield. Het aantal bomkraters bedroeg zeker 2.000. Er stonden ruïnes van ongeveer 60 vliegveldgebouwen.

Ongeveer 100 ha bos was verloren gegaan en het hunebed van Havelte was onder de grond verdwenen omdat het uit de lucht een te opvallend herkenningsteken had gevormd voor de geallieerde bommenwerpers. De kerk in Havelte was vrij ernstig gehavend, evenals het Hunehuis van de natuurvrienden. Van de 968 woningen in de gemeente Havelte waren er 502 min of meer door oorlogsgeweld getroffen.

Door de Wehrmacht waren 55 huizen afgebroken na bombardementen, 10 waren afgebrand, 5 geheel of gedeeltelijk vernield door bominslagen, 79 veldgebouwen waren ernstig beschadigd en 62 woningen hadden schade opgelopen door het gebruik door het Duitse leger, terwijl 291 huizen glasschade hadden. De Duitsers lieten een barakkenkamp achter waarin enkele honderden bewoners uit het Westen van Nederland huisden.”