Vrijwel elke gemeente bezit naast 'reguliere' buitenkunstwerken één of meerdere gedenktekens. Ook zijn er bedrijven met oorlogsmonumenten, landhuizen met parkobjecten en musea met buitencollecties. Met het beheer van een buitencollectie zijn in de regel maar één of twee mensen belast. Zij besteden onderhoud en restauratie dan ook vaak uit. Buitenobjecten zijn aan specifieke risico's en schadefactoren blootgesteld. In Nederland ontbreken hiervoor richtlijnen.
Verschillende schadefactorenRegen, wind, vorst en zonlicht veroorzaken verwering van de materialen van kunstwerken. De snelheid daarvan is afhankelijk van de eigenschappen van het materiaal en de mate van blootstelling. Algen, schimmels, mossen en planten kunnen de structuur van onder meer hout en steen verzwakken. Er zijn verschillende vormen van vandalisme. Moedwillige vernieling is de meest extreme vorm, maar ook graffiti en bekrassing komen veel voor. Het aantal gevallen van diefstal van met name kleinere beelden neemt toe. Vaak hebben de dieven het gemunt op het materiaal waarvan het monument is gemaakt.
UitbestedingOnderhoud kan worden uitbesteed, maar het is belangrijk dat de kwaliteiten (en beperkingen) van het onderhoudsbedrijf in kaart zijn gebracht. Zorg dat het onderhoud gedocumenteerd wordt en houd de vinger aan de pols. Kortom: blijf ‘baas over eigen collectie’. Wanneer restauratie aan de orde is, schakel dan erkende gespecialiseerde restauratoren in.
Voor meer informatie:- F. van Burkom e.a., Beelden buiten, beheer en behoud (Den Haag, VNG Uitgeverij, 2003). ISBN 90 322 795