Oorlogsmonumenten - Overig

Overig

  • Oudeschild, Georgische begraafplaats 'Loladse'

    De 'Russenoorlog' zorgde voor vele angstige weken in Oudeschild

    Imme Dros (1936)

    In februari 1945 lijkt de oorlog ook op Texel bijna voorbij, maar dan worden er 750 Georgische soldaten in Duitse dienst gelegerd. De aankondiging dat zij naar het front moeten heeft catastrofale gevolgen: in de nacht van 6 april komen ze in opstand en vermoorden 400 Duitse militairen. Een guerrillaoorlog is het gevolg, die veel levens kost en pas op 20 mei afgelopen is. Schrijfster Imme Dros maakt deze ‘Russenoorlog’ als kind mee in het Texelse havendorp Oudeschild. Dros schrijft over de Russenoorlog het autobiografische kinderboek ‘Dag soldaat, dag mooie soldaat’, dat later ook in Georgië is uitgebracht. Lees meer

  • Oudeschild, Georgische begraafplaats 'Loladse'

    De ‘Russenoorlog’ kostte meer dan honderd Texelaars het leven

    Theo Witte (1929)

    Ook op Texel lijkt de oorlog in februari '45, als daar 750 Georgische soldaten in Duitse dienst gelegerd worden, bijna voorbij. Niets is minder waar: de aankondiging dat de Georgiërs naar het front moeten heeft catastrofale gevolgen. In de nacht van 6 april komen zij in opstand en vermoorden 400 Duitse militairen. Vanaf het vasteland worden nieuwe Duitse troepen aangevoerd, met als gevolg een guerrillaoorlog, de Russenoorlog, die pas op 20 mei tot een einde komt. Naast de vele Duitse en Georgische doden komen ook meer dan 100 Texelse burgers om, onder wie de broer van Theo Witte. Lees meer

  • Hoge Hexel, monument voor kapitein A.F. Lancker

    Aan het monument kleeft het verhaal van mijn vader

    Ron Blankenstein

    Altijd is hij met de oorlog bezig. Om grip te krijgen op zijn familiegeschiedenis. Zijn moeder is anti-Duits. Maar zijn vaders familie kiest voor de NSB. Waarom? Ron Blankenstein (1943) is anderhalf als zijn vader Willem op 11 februari 1945 om het leven komt. Doodgeschoten door verzetsman kapitein Lancker. In 1949 komt er voor Lancker een monument. Zijn vader wordt met Duitse militaire eer begraven. 'Jouw vader was een rot-NSB’er', zeggen zijn vriendjes op school. Voor zijn kleinkinderen schrijft Blankenstein alles op. Wat voor impact heeft de keuze van zijn vader? En wat betekent het voor zijn moeder? Lees meer

  • Amersfoort, 'De Ladder'

    Nu zijn jongeren aan de beurt om veldslagen te beramen

    Armando

    Kamp Amersfoort. Armando (1929) woont er als jongetje vlakbij. Met zijn vrienden hangt hij rond bij het strafkamp. Net als de Duitsers doen ze ijzerbeslag onder hun schoenen. In zijn kunstwerken komt de oorlog steeds terug. "Want", zegt hij, "het historisch besef is over het algemeen klein. De jeugd moet de geschiedenis kennen, want nu zijn zij aan de beurt om veldslagen te beramen." Armando ontwerpt het monument De Ladder bij Kamp Amersfoort. Het Kamp is nooit een dag uit z’n gedachten geweest. Lees meer

  • Amsterdam, Kindermonument

    Een monument dat kinderen begrijpen

    Truus Menger-Oversteegen

    In de oorlog is ze lid van de Haarlemse verzetsgroep van Jan Bonekamp. Als 'onschuldig' jong meisje redt ze onderduikers, liquideert ze verraders en blaast ze bruggen op. Na de oorlog maakt Truus Menger-Oversteegen (1923) naam als beeldend kunstenares. Tal van herdenkingsmonumenten in Nederland, maar ook in Tanzania en Soweto zijn van haar hand. Zij wordt uitgekozen om het Kindermonument in de speeltuin aan de Amsterdamse Gaaspstraat te maken. Daarvandaan zijn joodse mensen naar Kamp Westerbork afgevoerd. Hoe maak je een monument dat kinderen begrijpen? Lees meer

  • Den Hoorn, monument bij de Joost Dourleinkazerne

    Georgiërs op Texel vermoord

    Cor Kievits

    Op 6 april 1945 breekt op Texel een opstand uit van het 822e Georgische Infanterie Bataljon tegen de Duitsers. De Texelse bevolking steunt de Georgiërs. Als straf hiervoor pakken de Duitsers veertien willekeurige Texelaars op. Cor Kievits (1926) is een van hen. Kievits en nog drie anderen weten te ontsnappen. De andere Texelse mannen worden gefusilleerd. Net als zeventig Georgiërs. In de daarna volgende 'Russenoorlog', die zeven weken duurt, vinden opnieuw velen de dood. Een Georgisch kruis herinnert hieraan. Voor de gefusilleerde Texelaren is een apart gedenkteken opgericht. Lees meer

  • Amsterdam, Nationaal Monument op de Dam

    Een rolstoelbaan bij het Nationaal Monument op de Dam

    Hans Entrop

    Vlak voor 4 mei 2007 is het Nationaal Monument op de Dam klaar. Klaar om rolstoelers zelfstandig bloemen te laten leggen. Die rituele handeling is immers de kern van het eerbetoon op 4 mei. De rolstoelbaan snijdt door de cirkels die de 'trap' vormen. Naarmate de Tweede Wereldoorlog langer geleden is, wordt de eerste generatie mindervalide. Nu kunnen ze zelfstandig en volwaardig blijven deelnemen aan de Nationale Herdenking. Projectleider Hans Entrop (52 jaar) vertelt hoe de rolstoelbaan tot stand is gekomen. Lees meer

  • Sittard, oorlogsmonument

    Over de locatie van het oorlogsmonument in Sittard

    Peter Boudewijn en Yvonne Baetens-Derks

    Commotie over het oorlogsmonument op de Markt in Sittard. Waarom? Een andere indeling van de markt en onrust tijdens de 4 mei herdenking maken verplaatsing van het monument naar een andere locatie noodzakelijk. Dát heeft de gemeente geweten. Boze brieven en bezorgde instellingen verwijten de politiek ongevoeligheid voor de oorlogsgeschiedenis. Het Nationaal Comité 4 en 5 mei komt eraan te pas en geeft een onafhankelijk advies. Na vele discussies blijft het monument toch op zijn plaats. Met medewerking van de horeca verloopt de herdenking nu een stuk respectvoller. Lees meer

  • Grootebroek, bevrijdingsmonument

    We moeten het optimisme gaande houden

    Truus Menger-Oversteegen

    In de oorlog is ze lid van de Haarlemse verzetsgroep van Jan Bonekamp. Als meisje redt ze onderduikers, liquideert ze verraders en blaast ze bruggen op. Met onder meer Hannie Schaft en haar latere man Piet Menger. Na de oorlog maakt Truus Menger-Oversteegen (1923) naam als beeldend kunstenares. Herdenkingsmonumenten in Nederland, maar ook in Tanzania en Soweto zijn van haar hand. In Grootebroek staat het bevrijdingsmonument als eerbetoon aan de velen die zich tegen de bezetters hebben verzet. Lees meer

  • Den Haag, Madurodam

    Miniatuurstad als oorlogsmonument

    Marc Albers

    George Maduro wordt in 1916 op Curaçao geboren. Bij het begin van de oorlog studeert hij rechten in Leiden. George helpt gestrande piloten om weg te komen. De Gestapo pakt hem op. Hij komt om in concentratiekamp Dachau. Anno 2008 is Madurodam voor veel bezoekers in de eerste plaats een attractie. Maar de miniatuurstad is ook een monument ter nagedachtenis aan George Maduro. Marc Albers (1988) is in 2005-2006 burgemeester van het stadje. Hij vindt de oprichting een zeer bijzonder initiatief van de ouders van George Maduro. Lees meer

Zoek een verhaal